HỎI ĐÁP

Có mấy loại vắc xin phòng bệnh?
Có mấy loại vắc xin phòng bệnh?

Có mấy loại vắc xin phòng bệnh?

Trả lời: Hiện nay có 4 loại vắc xin chính, tùy thuốc vào cách chế biến và sản xuất vắc xin.

  • Vắc xin sống giảm độc lực: Là vắc xin có chứa vi rút đã được làm yếu đi để nó không có khả năng gây bệnh được nữa. Vì là vắc xin vi rút sống đã được làm yếu đi, nên nó gây ra miễn dịch gần giống như miễn dịch tự nhiên khi nhiễm trùng. Ví dụ như các vắc xin sởi, quai bị, rubella, thủy đậu. Tuy nhiên vì là vắc xin sống, nên những người bị suy giảm miễn dịch không nên tiêm loại vắc xin này.
  • Vắc xin bất hoạt: là vắc xin chế từ vi sinh vật đã bị bất hoạt hay bị giết chết nhưng vẫn giữ tính kháng nguyên. Ví dụ như vắc xin ho gà toàn tế bào,
  • Vắc xin giải độc tố: Là vắc xin chế từ độc tố của vi khuản sau khi đã làm mất đi khả năng gây độc của nó nhưng vẫn giữ tính kháng nguyên, vi dụ như vắc xin giải độc tố uốn ván, vắc xin giải độc tố bạch hầu.
  • Vắc xin tiểu đơn vị: là vắc xin chỉ chứa một phần mang tính kháng nguyên của vi sinh vật gây bệnh, sau khi đã loại trừ các phần khác không mang tính kháng nguyên mà có thể gây phản ứng nhiều hơn, ví dụ như vắc xin ho gà vô bào.
Cơ chế tác động phòng bệnh của vắc xin là như thế nào?
Cơ chế tác động phòng bệnh của vắc xin là như thế nào?

Cơ chế tác động phòng bệnh của vắc xin là như thế nào?

Trả lời: Vắc xin là chế phẩm có chứa kháng nguyên (có thể là các vi rút hoặc vi khuẩn sống, giảm độc lực, hay bị bất hoạt, giết chết) dùng để kích thích cơ thể tạo miễn dịch, đặc hiệu chủ động, nhằm chống lại tác nhân gây bệnh. Vắc xin kích thích cơ thể tạo nên miễn dịch “bắt chước” giống như nhiễm trùng tự nhiên. Nhưng vắc xin có chứa tác nhân gây bệnh đã được làm yếu đi hoặc đã bị bất hoạt, nên nó không thể gây bệnh. Khi vắc xin được đưa vào cơ thể, cơ thể sẽ nhận diện nó như là “vật lạ”, kích thích hệ thống miễn dịch sản sinh ra kháng thể trung hòa tác nhân gây bệnh, giống như nhiễm trùng tự nhiên. Quá trình tạo kháng thể thường mất khoảng vài tuần. có thể gây nên một số triệu chứng nhẹ như sốt. Nhưng đây là biểu hiện bình thường và được coi như là dấu hiệu đáp ứng miễn dịch của cơ thể.  Sau khi quá trình nhiễm trùng “bắt chước” này kết thúc, cơ thể sẽ tạo ra các tế bào lympho có trí nhớ miễn dịch, sẵn sàng đáp ứng nhanh khi gặp lại các tác nhân gây bệnh trong những lần sau, giúp cho cơ thể chủ động sẵn sàng chống lại tác nhân gây bệnh khi bị phơi nhiễm.

Trẻ có thể vẫn mắc bệnh mặc dù đã được tiêm vắc xin phòng bệnh hay không?
Trẻ có thể vẫn mắc bệnh mặc dù đã được tiêm vắc xin phòng bệnh hay không?

Trẻ có thể vẫn mắc bệnh mặc dù đã được tiêm vắc xin phòng bệnh hay không?

Trả lời: Điều này có thể xảy ra, nhưng phụ thuộc vào từng loại vắc xin. Có thể xảy ra một số tình huống sau đây: Với hầu hết các vắc xin, tỷ lệ bảo vệ không bao giờ là tuyệt đối 100%, có nghĩa là có một tỷ lệ nhỏ hệ thống miễn dịch của trẻ không đáp ứng tốt trong việc tạo ra kháng thể. Tuy nhiên, nếu có mắc thì trẻ thường mắc bệnh nhẹ, mà không có biến chứng nặng phải nhập viện hay tử vong. Trong trường hợp này, tiêm bổ sung một liều vắc xin có thể làm tăng hiệu quả bảo vệ của vắc xin. Một lý do khác khác có thể do trẻ phơi nhiễm với tác nhân gây bệnh khi vừa mới tiêm vắc xin, hệ miễn dịch của trẻ chưa kịp phát triển kháng thể đủ để  bảo vệ khỏi mắc bệnh mà thường là sau khỏang 1 tháng. Ngoài ra trẻ có thể tình cờ nhiễm một tác  nhân khác gây triệu chứng tương tự. Ví dụ như sau tiêm vắc xin sởi, trẻ có thể bị nổi ban không phải do bệnh sởi mà do nhiễm vi rút rubella, hay do nhiễm các vi rút khác hay dị ứng với nhiều yếu tố dị nguyên khác.

Trẻ có thể mắc bệnh do tiêm vắc xin không?
Trẻ có thể mắc bệnh do tiêm vắc xin không?

Trẻ có thể mắc bệnh do tiêm vắc xin không?

Trả lời: Do chỉ chứa thành phần xác của vi khuẩn hay chứa một phần của vi khuản hay vi rút, các vắc xin bất hoạt hay vắc xin chết, không thể gây bệnh cho người được tiêm.Vắc xin sống là vắc xin có chứa tác nhân gây bệnh còn sống nhưng đã làm yếu  đi và giảm độc lực. Do đó sử dụng vắc xin sống không gây hại gì cho trẻ, nếu có thì  trẻ có thể mắc bệnh nhẹ, và đó là đáp ứng bình thường của hệ thống miễn dịch của cơ thể. Vi gần giống như nhiễm trùng tự nhiên nên miễn dịch thu được thường kéo dài, có thể suốt đời. Ví dụ sau khi tiêm vắc xin sởi, trẻ có thể có sốt nhẹ hay nổi một số ban rải rác.

Trẻ có thể được tiêm nhiều vắc xin cùng một lúc không?
Trẻ có thể được tiêm nhiều vắc xin cùng một lúc không?

Trẻ có thể được tiêm nhiều vắc xin cùng một lúc không?

Trả lời: Các bằng chứng khoa học cho thấy việc tiêm cùng lúc nhiều vắc xin tạo hiệu quả miễn dịch cao như tiêm riêng lẻ từng loại vắc xin, và không gây ảnh hưởng xấu đến hệ miễn dịch của trẻ. Trong cuộc sống hàng ngày, trẻ phơi nhiễm với hàng trẳm tác nhân gây bệnh và qua đó kích thích hệ miễn dịch của trẻ tạo miễn dịch. Ví dụ việc ăn uống và tiếp xúc với mọi người và đồ vật hàng ngày làm cho trẻ nhiễm nhiều tác nhân mới qua miệng và mũi hơn là tiêm chủng vắc xin. Ưu điểm của việc tiêm nhiều vắc xin cùng một lúc là làm giảm số mũi tiêm từ đó giảm số lần khó chịu hay đau của trẻ, giảm số lần đến cơ sở y tế để tiêm chủng, tiết kiệm thời gian và kinh phí.

Vắc xin có an toàn không?
Vắc xin có an toàn không?

Vắc xin có an toàn không?

Trả lời: Vắc xin là an toàn. Trước khi được cấp phép sử dụng, các vắc xin đã phải trải qua các thử nghiệm nghiêm ngặt, như thử nghiệm lâm sàng qua 3 giai đoạn. Sau đó, vắc xin tiếp tục được giam sát và đánh giá tính an toàn và hiệu quả sau khi đưa vào sử dụng. Đồng thời các nhà khoa học cũng thường xuyên thu thập các thông tin từ nhiều nguồn về bất kỳ báo cáo nào về các phản ứng sau tiêm. Hầu hết các phản ứng sau tiêm của các vắc xin thường nhẹ và tồn tại trong thời gian ngắn. Những phản ứng sau tiêm nặng hiếm gặp thường được báo cáo sớm, điều tra và xử trí kịp thời. Nguy cơ phản ứng sau tiêm vắc xin là thấp hơn rất nhiều so với nguy cơ mắc bệnh và tử vong do không được tiêm vắc xin.

Trung tâm có vắc xin viêm màng não mủ không?
Trung tâm có vắc xin viêm màng não mủ không?

Trung tâm có vắc xin phòng viêm màng não mủ không?

Trả lời: Bệnh viêm màng não mủ có rất nhiều nguyên nhân gây bệnh, hay gặp nhất là 3 loại vi khuẩn: phế cầu, Hib và não mô cầu. Hiện đã có các vắc xin để phòng nhiễm 3 loại vi khuẩn này. Đó là vắc xin 5 trong 1, hay 6 trong 1 có chứa thành phần kháng nguyên Hib; vắc xin phòng các bệnh do phế cầu khuẩn, hay vắc xin phòng viêm màng não mô cầu típ A+C hoặc B+C. Theo chúng tôi, cháu nên được tiêm cả 3 loại vắc xin này theo đúng lịch tiêm chủng.

Đọc thêm:

Bé đã tiêm 1 mũi VGB thì có tiêm được 6 trong 1 không?
Bé đã tiêm 1 mũi VGB thì có tiêm được 6 trong 1 không?

Bé đã tiêm 1 mũi VGB sơ sinh thì có tiêm được 6 trong 1 không?

Trả lời: Bé đã tiêm 1 mũi phòng viêm gan B thì vẫn có thể tiêm được mũi 6 trong 1. Theo lịch tiêm thi trẻ sẽ phải tiêm 3 mũi cơ bản vắc xin 6 trong 1 lúc trẻ 2,3,4 tháng tuổi.

Đọc thêm:

ENGERIX B – Vắc xin phòng Viêm gan B

INFANRIX – Vắc xin 6 trong 1