HỎI ĐÁP

Cần phải làm gì nếu trẻ có một số phản ứng phụ sau tiêm vắc xin?
Cần phải làm gì nếu trẻ có một số phản ứng phụ sau tiêm vắc xin?

Cần phải làm gì nếu trẻ có một số phản ứng phụ sau tiêm vắc xin?

Trả lời: Sau tiêm chủng trẻ có thể có một số phản ứng phụ thông thường như sốt nhẹ (dưới 38,5°C), đau hoặc sưng tấy nhẹ tại chỗ tiêm, có thể quấy khóc … Nếu bị sốt, hãy cặp nhiệt độ và theo dõi, dùng thuốc hạ sốt theo chỉ dẫn của cán bộ y tế. Nếu trẻ có sốt nhẹ (dưới 38,5oC), hãy cho trẻ uống nhiều nước, tiếp tục ăn uống bình thường, nằm chỗ thoáng, có thể dùng thuốc hạ sốt hiệu quả và an toàn cho trẻ em như Paracetamol khi thân nhiệt trên 38,0oC. Đối với các phản ứng tại chỗ như đỏ và/hoặc sưng tại chỗ tiêm, lưu ý không chạm, đè vào chỗ tiêm, không đắp bất cứ thứ gì lên vị trí tiêm vì có thể gây nhiễm trùng. Có thể chườm lạnh nhằm giảm đau và giảm sưng, và những triệu chứng này thường tự khỏi trong vòng 2-3 ngày.

Những biểu hiện nào sau tiêm chủng là bất thường, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế?
Những biểu hiện nào sau tiêm chủng là bất thường, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế?

Những biểu hiện nào sau tiêm chủng là bất thường, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế?

Trả lời: Cần đưa ngay trẻ tới bệnh viện hoặc các cơ sở y tế nếu sau tiêm chủng có các dấu hiệu như sốt cao (≥39oC), co giật, trẻ khóc thét, quấy khóc kéo dài, li bì, bú kém, bỏ bú, khó thở, tím tái, phát ban và các biểu hiện bất thường khác

Sau khi tiêm vắc xin, trẻ cần phải được theo dõi như thế nào?
Sau khi tiêm vắc xin, trẻ cần phải được theo dõi như thế nào?

Sau khi tiêm vắc xin, trẻ cần phải được theo dõi như thế nào?

Trả lời: Trẻ phải được lưu lại phòng tiêm và được cán bộ y tế theo dõi trong vòng 30 phút. Khi về nhà, trẻ phải được cha mẹ hay người chăm sóc trẻ tiếp tục theo dõi trẻ ít nhất 24 giờ các dấu hiệu sau: Toàn trạng, tinh thần, tình trạng ăn, ngủ, nhịp thở, nhiệt độ, có phát ban hay không, các biểu hiện tại chỗ tiêm (sưng, đỏ…)

Tại sao có trẻ sau khi tiêm vắc xin vẫn mắc bệnh?
Tại sao có trẻ sau khi tiêm vắc xin vẫn mắc bệnh?

Tại sao có trẻ sau khi tiêm vắc xin vẫn mắc bệnh?

Trả lời: Một số trẻ sau tiêm vắc xin vẫn mắc bệnh là do nhiều yếu tố tác động đến quá trình sinh miễn dịch của trẻ chứ không phải là do vắc xin không hiệu quả. Những yếu tố có thể ảnh hưởng đến đáp ứng miễn dịch bảo vệ cho trẻ khỏi mắc bệnh khi tiêm chủng, bao gồm: sự có mặt của kháng thể mẹ, bản chất và liều lượng kháng nguyên có trong vắc xin, đường dùng, và sự có mặt của một chất hấp phụ (được thêm vào để tăng cường miễn dịch của vắc xin), các yếu tố như tuổi, hệ thống miễn dịch của trẻ, yếu tố dinh dưỡng, di truyền và bệnh tật đang mắc phải … Do đó, trên thực tế một số trẻ mặc dù đã được tiêm vắc xin nhưng vẫn không tạo được miễn dịch bảo vệ khỏi mắc bệnh đó.

Trẻ được tiêm nhiều loại vắc xin có nguy cơ mắc bệnh tự kỷ, điều đó có đúng hay không?
Trẻ được tiêm nhiều loại vắc xin có nguy cơ mắc bệnh tự kỷ, điều đó có đúng hay không?

Trẻ được tiêm nhiều loại vắc xin có nguy cơ mắc bệnh tự kỷ, điều đó có đúng hay không?

Trả lời: Không đúng.  Hiện không có bằng chứng khoa học về việc tiêm nhiều loại vắc xin gây gia tăng bệnh tự kỷ ở trẻ nhỏ. Việc quan sát thấy rằng số vắc xin đưa vào tiêm chủng tăng lên thì đồng thời có sự gia tăng số ca tự kỷ ở trẻ nhỏ, thì không thể kết luận là tiêm nhiều loại vắc xin gây gia tăng bệnh tự kỷ ở trẻ nhỏ, vì có nhiều sai số và yếu tố nhiễu ảnh hưởng đến quan sát này do không có nhóm so sánh. Nếu suy  luận như  vậy, cũng có thể kết luận là sự gia tăng số điện thoại di dộng bán ra (và nhiều gia tăng khác) cũng là nguyên nhân gây gia tăng bệnh tự kỷ ở trẻ nhỏ. Trên thực tế hàng ngày trẻ phơi nhiễm với rất nhiều vi sinh vật ký sinh ở mũi họng, qua không khí, qua ăn uống. Các vắc xin phối hợp nhiều kháng nguyên (vắc xin 5 trong 1 hay 6 trong 1) đã được các thử nghiệm lâm sàng chứng minh về tính an toàn và hiệu quả.

Tôi nghe nói rằng tiêm vắc xin có thể gây ung thư, điều đó có đúng không?
Tôi nghe nói rằng tiêm vắc xin có thể gây ung thư, điều đó có đúng không?

Tôi nghe nói rằng tiêm vắc xin có thể gây ung thư, điều đó có đúng không?

Trả lời: Không đúng. Tiêm vắc xin không những không gây ung thư mà còn dự phòng ung thư. Vắc xin phòng nhiễm vi rút viêm gan B có tác dụng phòng ung thư gan. Vác xin phòng nhiễm vi rút HPV có tác dung phòng ung thư cổ tử cung, ung thư bộ phận sinh dục và viêm loét đường sinh dục.

Điều gì sẽ xảy ra nếu không đưa trẻ di tiêm chủng vắc xin?
Điều gì sẽ xảy ra nếu không đưa trẻ di tiêm chủng vắc xin?

Điều gì sẽ xảy ra nếu không đưa trẻ di tiêm chủng vắc xin?

Trả lời: Việc không đưa trẻ đi tiêm chủng, dẫn đến trẻ em dễ bị mắc bệnh truyền nhiễm và hậu quả là trẻ bị tàn phế, thậm chí là tử vong. Nhiều bằng chứng trên thế giới và ở Việt Nam cho thấy rõ ích lợi của tiêm chủng, làm giảm tỷ lệ mắc bệnh và tử vong, loại trừ cũng như thanh toán nhiều bệnh nhiễm trùng nhờ tiêm vắc xin phòng bệnh. Nếu dừng tiêm vắc xin sẽ làm dịch bệnh bùng phát trở lại. Ở Việt Nam, năm 2013, dịch sởi bùng phát trở lại sau nhiều năm đã được kiểm soát. Một trong những lý do là do các bà mẹ lo ngại phản ứng sau tiêm không cho con đi tiêm chủng hay trì hoãn việc tiêm vắc xin không đúng lịch do đợi vắc xin nhập ngoại. Ở Nhật Bản vào năm 1974, sau khi có 2 trường hợp tử vong sau tiêm vắc xin Hạch hầu-Ho gà-Uốn ván với thành phần ho gà toàn tế bào, mặc dù không có bằng chứng liên quan đến vắc xin, người ta cũng đã tạm dừng sử dụng lô vắc xin này, và sau đó tỷ lệ tiêm vắc xin này giảm xuống rất thấp, khoảng 10% vào năm 1976. Và hậu qủa tất yếu là sau đó xảy ra một vụ dịch ho gà lớn, tỷ lệ trẻ mắc bệnh ho gà tăng lên đáng kể, có 150 trẻ chết vì bệnh ho gà. Sau đó 7 năm, năm 1981, vắc xin ho gà toàn tế bào được sử dụng, tỷ lệ mắc bệnh ho gà lại giảm đi. Ở Hoa Kỳ, các nhà khoa học ước tính, nếu ngừng tiêm vắc xin Bạch hầu-Ho gà-Uốn ván, số ca mắc ho gà có thể tăng 71 lần và số ca tử vong có thể tăng 4 lần.

Tại sao cần phải tiêm vắc xin theo qui định và đúng lịch?
Tại sao cần phải tiêm vắc xin theo qui định và đúng lịch?

Tại sao cần phải tiêm vắc xin theo qui định và đúng lịch?

Trả lời: Vắc xin cần phải tiêm đúng đường tiêm, đúng vị trí, đủ liều, đúng liều. Các khuyến cáo về đường tiêm, vị trí tiêm và liều tiêm là dựa trên các bằng chứng khoa học từ các thử nghiệm lâm sàng, kinh nghiệm thực hành, và các cân nhắc về lý thuyết. Do đó phải thực hiện đúng các quy định đã được khuyến cáo về đường tiêm, liều tiêm, số liều tiêm và vị trí tiêm. Việc không tuân thủ các qui định này sẽ làm ảnh hưởng đến đáp ứng miễn dịch thấp, dẫn đến làm giảm khả năng bảo vệ của cơ thể khỏi mắc bệnh. Ngoài ra, vắc xin phải được bảo quản ở nhiệt độ đúng theo quy định từ 2-8oC trong dây chuyền lạnh, được theo dõi thường xuyên về nhiệt độ và còn hạn sử dụng.