Tổng kết Chương trình tư vấn sức khỏe cho người lớn, người có bệnh nền số 1

Sáng ngày 11/12/2024, Chương trình tư vấn sức khỏe cho người lớn, người có bệnh nền đầu tiên do Hệ thống tiêm chủng VNVC phối hợp tổ chức cùng Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đã diễn ra thành công tại Trung tâm thương mại Aeon Mall Long Biên, 27 Cổ Linh, P.Long Biên, Q.Long Biên, Hà Nội. Chương trình có sự đồng hành của Câu lạc bộ Gym Swimming & Fitness Renaissance Japan.

Chương trình tư vấn thu hút sự tham gia đông đảo của người dân trên địa bàn và các khu vực lân cận cùng hàng trăm khán thính giả trên toàn quốc thông qua nền tảng online để lắng nghe các chuyên gia tư vấn, chia sẻ về:

• Cách chăm sóc sức khỏe sinh sản, các bệnh lý thường gặp lây qua đường sinh dục | ThS.BSNT Dương Ngọc Hưng – Bác sĩ Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
• Phòng ngừa bệnh ung thư, sùi mào gà do HPV ở người lớn | BS.CKI Nguyễn Lê Nga – Quản lý Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC

Chăm sóc sức khỏe sinh sản và các bệnh lý thường gặp lây qua đường sinh dục

ThS. BSNT Dương Ngọc Hưng – Bác sĩ Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cho biết, hiện nay các bệnh lý nghiêm trọng lây qua đường tình dục đang có xu hướng gia tăng mạnh mẽ và ngày càng trẻ hóa.

Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vào năm 2020, toàn cầu có khoảng 374 triệu ca nhiễm mới các bệnh lây qua đường tình dục, bao gồm: Chlamydia (129 triệu ca), lậu (82 triệu ca), giang mai (7,1 triệu ca) và Trichomonas (156 triệu ca). Ước tính trên toàn thế giới có hơn 1 triệu ca bệnh lây truyền qua đường tình dục mỗi ngày, phần lớn trong số đó không có triệu chứng rõ rệt.

Các bệnh lây truyền qua đường tình dục ngày nay rất đa dạng, do nhiều loại vi khuẩn, virus và ký sinh trùng khác nhau gây ra. Tại Việt Nam, trong năm 2023, Bệnh viện Da liễu Thành phố Hồ Chí Minh đã tiếp nhận tổng cộng 768.836 lượt khám ngoại trú, trong đó có 75.037 lượt khám liên quan đến các nhiễm khuẩn lây qua đường tình dục, chiếm khoảng 10% tổng số lượt khám của bệnh viện.

HPV (Human Papillomavirus) là loại virus lây truyền qua đường tình dục phổ biến nhất. HPV là loại virus u nhú ở người, có khả năng tấn công nhiều bộ phận khác nhau trên cơ thể. Hiện nay, có hơn 200 loại HPV, trong đó khoảng 40 loại gây ảnh hưởng đến các cơ quan sinh dục như cổ tử cung, âm hộ, âm đạo và dương vật. Đặc biệt, khoảng 14 loại HPV nguy cơ cao có khả năng gây ra các bệnh ung thư nghiêm trọng, bao gồm ung thư cổ tử cung, ung thư âm hộ, ung thư âm đạo, ung thư dương vật, ung thư hầu họng…

HPV chủ yếu lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp, đặc biệt là trong quan hệ tình dục, bao gồm các hình thức quan hệ qua âm đạo, hậu môn và miệng. Virus thường xâm nhập và cư trú tại vùng thượng bì, ở lớp biểu bì mô da và niêm mạc ẩm ướt. Tỷ lệ lây truyền HPV qua quan hệ tình dục giữa nam và nữ khoảng 40%. Tuy nhiên, tỷ lệ này cao hơn đáng kể trong cộng đồng đồng tính nam (MSM) và cộng đồng LGBT.

Ngoài quan hệ tình dục, HPV còn có thể lây qua những tiếp xúc ngoài sinh dục, chẳng hạn như sử dụng vật dụng bị nhiễm, tự nhiễm qua việc tiếp xúc với vùng nhiễm hoặc từ các dụng cụ y tế không được khử trùng đúng cách như găng tay dùng trong siêu âm âm đạo. Virus cũng có thể truyền từ mẹ sang con trong quá trình sinh nở hoặc sau sinh khi trẻ tiếp xúc với mẹ hoặc người thân bị nhiễm.

HPV là tác nhân gây ra nhiều loại ung thư và bệnh lý nguy hiểm với gần 100% trường hợp ung thư cổ tử cung, khoảng 45% ung thư khẩu hầu, từ 12 - 70% mụn cóc sinh dục, hơn 80% ung thư hậu môn, 60 - 90% ung thư âm đạo và gần 40% ung thư âm hộ. Những bệnh lý này đều có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe con người.

Trong đó, ung thư cổ tử cung là một trong những căn bệnh nguy hiểm và phổ biến, đặc biệt là ở phụ nữ Việt Nam trong độ tuổi từ 15 - 44. Khoảng 80% phụ nữ sẽ bị nhiễm HPV ít nhất một lần trong đời. Mỗi ngày, có đến 7 phụ nữ tử vong vì ung thư cổ tử cung và 14 trường hợp mới được chẩn đoán mắc bệnh. Tại Việt Nam, ước tính mỗi năm có hơn 4.000 ca mắc mới và hơn 2.500 ca tử vong vì ung thư cổ tử cung. Đây là một vấn đề y tế đáng lo ngại, đòi hỏi sự chú ý và có các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

Ở nam giới, HPV là nguyên nhân chính gây ra khoảng 70% trường hợp ung thư hầu họng, 80% ung thư hậu môn và dương vật. Hàng năm, trên thế giới ghi nhận khoảng 80.000 ca ung thư hầu họng, 11.000 ca ung thư hậu môn, 11.200 ca ung thư dương vật và 17,3 triệu ca mụn cóc sinh dục ở cả nam và nữ. Theo thống kê, 91% nam giới có quan hệ tình dục sẽ đối mặt với nguy cơ nhiễm HPV sinh dục suốt đời và 90% trường hợp mụn cóc sinh dục đều do HPV gây ra.

Theo báo cáo của WHO năm 2022, hầu hết các trường hợp nhiễm HPV (70 - 90%) không có triệu chứng và có thể tự khỏi trong vòng 1 - 2 năm. Mặc dù cơ thể có thể tự đào thải virus ra khỏi cơ thể nhưng nguy cơ tái nhiễm vẫn rất cao. Đặc biệt, nam giới trưởng thành có nguy cơ tái nhiễm các tuýp HPV nguy cơ cao cao gấp 20 lần so với các nhóm khác.

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, nhiễm HPV mới có thể xảy ra ngay cả khi không có bạn tình mới. Một nghiên cứu đoàn hệ tiến cứu trên phụ nữ Mỹ trong độ tuổi từ 35 - 60 cho thấy, gần 70% ca nhiễm mới các tuýp HPV nguy cơ cao xảy ra ở những phụ nữ có một bạn tình hoặc không quan hệ tình dục trong suốt thời gian nghiên cứu.

Ngoài ra, người trưởng thành mắc ung thư liên quan đến HPV có nguy cơ phát triển thêm các loại ung thư khác cũng do HPV gây ra. Cụ thể, bệnh nhân mắc ung thư cổ tử cung có nguy cơ mắc ung thư âm hộ và âm đạo cao gấp 8 lần, trong khi bệnh nhân mắc ung thư âm hộ - âm đạo có nguy cơ mắc ung thư hậu môn cao gấp 14 lần. Tương tự, bệnh nhân mắc ung thư hậu môn có nguy cơ mắc ung thư hầu họng cao gấp 5 lần.

Bên cạnh các bệnh do HPV gây ra, bệnh lậu, giang mai và HIV cũng có xu hướng tăng mạnh trong những năm gần đây. Bệnh lậu do vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae gây ra, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng ở cả nam và nữ như viêm hậu môn – trực tràng, viêm họng do lậu, viêm khớp, viêm quanh gan, biến chứng ở tim hay lậu mắt. Tại Việt Nam, ước tính có từ 50.000 - 100.000 ca mắc bệnh lậu, trong đó tỷ lệ nam giới mắc bệnh cao hơn nữ giới.

Giang mai là bệnh nhiễm trùng kinh diễn do xoắn khuẩn Treponema pallidum gây ra. Vào năm 2020, hơn 130.000 ca mắc bệnh giang mai đã được báo cáo tại Hoa Kỳ, với phần lớn các trường hợp giang mai nguyên phát và thứ phát xảy ra ở nam giới (81%). Đặc biệt, 53% số ca trong số này là nam giới có quan hệ tình dục đồng giới. Tại Việt Nam, số ca mắc giang mai đang tăng gấp đôi từ năm 2020 với 4.899 ca đến năm 2023 là 10.063 ca. Nhiều thể giang mai hiếm xuất hiện như giang mai mắt, giang mai tai, giang mai ác tính.

Ngoài các căn bệnh trên, một trong những bệnh gây gánh nặng lớn nhất đối với hệ thống y tế và sức khỏe cộng đồng là HIV. Bệnh do HIV (Human Immunodeficiency Virus) gây ra, với các triệu chứng ở giai đoạn đầu như sốt, nổi hạch và đau cơ.

Theo thống kê, đến tháng 10/2024, cả nước có khoảng 270.000 người nhiễm HIV, trong đó có hơn 11.000 ca nhiễm mới và 1.263 ca tử vong. Đặc biệt, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam Bộ và TP.HCM chiếm hơn 68% số ca nhiễm mới, với độ tuổi từ 15 - 29 chiếm tỷ lệ cao. Trong đó, nam giới chiếm hơn 80% tổng số ca nhiễm mới hàng năm. Riêng tại TP.HCM, hiện có hơn 52.000 người mắc HIV, trong đó tỷ lệ nhiễm trong nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới là 12,3%, nhóm phụ nữ mại dâm là 3% và nhóm người nghiện chích ma túy trên 11%.

Theo bác sĩ Ngọc Hưng, để phòng ngừa các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục, mọi người cần thực hiện quan hệ tình dục an toàn, sử dụng các biện pháp bảo vệ như dùng bao cao su khi quan hệ, quan hệ tình dục một vợ một chồng, kiểm tra sức khỏe định kỳ và đặc biệt là tiêm vắc xin HPV để giảm nguy cơ mắc các bệnh do HPV gây ra. Phụ nữ từ 21 tuổi trở lên nên thực hiện tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ để phát hiện sớm những tổn thương bất thường ở cổ tử cung.

Phòng ngừa bệnh ung thư, sùi mào gà do HPV ở người lớn

BS.CKI Nguyễn Lê Nga – Quản lý Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC cho biết, HPV rất phổ biến, dễ lây lan nên ai cũng có thể lây nhiễm. Ước tính có tới 80% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản sẽ bị nhiễm ít nhất một loại HPV trong suốt cuộc đời, với tỷ lệ tái nhiễm có thể lên đến 39%, gây ra gánh nặng sức khỏe đáng kể.

Mặc dù phần lớn các trường hợp nhiễm HPV không có triệu chứng rõ rệt và cơ thể có thể tự loại bỏ virus, khoảng 85 - 90% các tổn thương cổ tử cung sẽ tự khỏi trong vòng 2 năm. Tuy nhiên, có khoảng 10 - 15% bệnh nhân gặp phải tình trạng nhiễm trùng kéo dài và trong một số trường hợp, nhiễm HPV có thể tiến triển thành ung thư cổ tử cung.

Theo bác sĩ Lê Nga, tiêm vắc xin HPV là phương pháp phòng ngừa hiệu quả nhất đối với HPV và các bệnh lý do HPV gây ra. Vắc xin giúp kích thích hệ thống miễn dịch sản sinh kháng thể đặc hiệu, giúp cơ thể chủ động chống lại các chủng HPV có khả năng gây ra các bệnh như mụn cóc sinh dục và các dạng ung thư nguy hiểm, bao gồm ung thư cổ tử cung, ung thư âm hộ, ung thư hầu họng, ung thư hậu môn, ảnh hưởng đến cả nam và nữ.

Hiện nay, tại Việt Nam có hai loại vắc xin HPV được cấp phép và sử dụng rộng rãi là vắc xin Gardasil 9 (Mỹ) phòng 9 chủng HPV và vắc xin Gardasil (Mỹ) phòng 4 chủng HPV. Vắc xin Gardasil 4 được sản xuất bởi hãng dược phẩm MSD (Merck Sharp & Dohme, Mỹ) giúp phòng ngừa 4 chủng HPV (6, 11, 16, 18), giúp bảo vệ chống lại ung thư cổ tử cung, ung thư âm hộ, âm đạo, các tổn thương tiền ung thư, loạn sản, mụn cóc sinh dục và các bệnh lý do HPV. Vắc xin được khuyến cáo tiêm cho các bé gái và phụ nữ từ 9 - 26 tuổi, bất kể đã có gia đình hay quan hệ tình dục hay chưa.

Lịch tiêm của vắc xin Gardasil (Mỹ):

Bé gái từ tròn 9 tuổi đến 14 tuổi tại thời điểm tiêm lần đầu tiên:

Phác đồ 2 mũi:

• Mũi 1: lần tiêm đầu tiên trong độ tuổi
• Mũi 2: cách mũi 1 từ 6-12 tháng.

Phác đồ 3 mũi (0-2-6):

• Mũi 1: lần tiêm đầu tiên trong độ tuổi
• Mũi 2: cách mũi 1 ít nhất 2 tháng
• Mũi 3: cách mũi 2 ít nhất 4 tháng

Phác đồ tiêm nhanh:

• Mũi 1: lần tiêm đầu tiên trong độ tuổi
• Mũi 2: cách mũi 1 ít nhất 1 tháng
• Mũi 3: cách mũi 2 ít nhất 3 tháng

Bé gái từ 14 tuổi và phụ nữ đến 26 tuổi tại thời điểm tiêm lần đầu tiên:

Phác đồ 3 mũi (0-2-6):

• Mũi 1: lần tiêm đầu tiên trong độ tuổi
• Mũi 2: cách mũi 1 ít nhất 2 tháng
• Mũi 3: cách mũi 2 ít nhất 4 tháng.

Phác đồ tiêm nhanh:

• Mũi 1: lần tiêm đầu tiên trong độ tuổi
• Mũi 2: cách mũi 1 ít nhất 1 tháng
• Mũi 3: cách mũi 2 ít nhất 3 tháng

Vắc xin Gardasil 9 cũng do MSD sản xuất, là vắc xin duy nhất tại Việt Nam có khả năng phòng ngừa 9 chủng HPV (6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58), gây ra các bệnh nguy hiểm như ung thư cổ tử cung, ung thư âm hộ, âm đạo, hậu môn, hầu họng và mụn cóc sinh dục… với hiệu quả lên đến trên 90%. Vắc xin Gardasil 9 được chỉ định tiêm cho cả nam và nữ từ 9 - 45 tuổi.

Vắc xin Gardasil 9 không chỉ dành cho trẻ em, thanh thiếu niên mà còn rất quan trọng đối với người lớn, đặc biệt là những người trong độ tuổi từ 27 - 45. Vắc xin vẫn mang lại hiệu quả bảo vệ cao đối với những người từ 27 - 45 tuổi. Các nghiên cứu năm 2018 đã chỉ ra rằng, vắc xin Gardasil 9 có khả năng phòng ngừa 9 chủng HPV với hiệu quả tương tự ở cả nhóm người lớn từ 27 - 45 và nhóm người trẻ từ 16 - 26 tuổi. Do đó, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đã phê duyệt mở rộng độ tuổi sử dụng vắc xin Gardasil 9 cho đối tượng từ 27 - 45 tuổi.

Một nghiên cứu được thực hiện trên khoảng 3.200 phụ nữ trong độ tuổi từ 27 - 45, với thời gian theo dõi trung bình là 3,5 năm cho thấy, vắc xin Gardasil 9 có hiệu quả lên đến 88% trong việc ngăn ngừa các kết cục kết hợp của nhiễm trùng dai dẳng, mụn cóc sinh dục, tổn thương tiền ung thư ở âm hộ và âm đạo, tổn thương tiền ung thư cổ tử cung và ung thư cổ tử cung liên quan đến các chủng HPV mà vắc xin bảo vệ.

Tại Việt Nam, theo một nghiên cứu công bố năm 2017 trên chuyên trang y khoa về bệnh truyền nhiễm BMC, chi phí điều trị ung thư cổ tử cung dao động từ 368 – 11.400 đô la (khoảng 9,5 triệu đồng - 290 triệu đồng) tùy thuộc vào loại bệnh viện và phương pháp điều trị liên quan. Tiêm ngừa vắc xin HPV có thể giúp giảm đến 8.000 đô la (khoảng 203 triệu đồng) chi phí chăm sóc hậu bệnh do virus này gây ra.

Ước tính 1 USD (24.000 đồng) đầu tư vào các chương trình ngăn ngừa ung thư cổ tử cung có thể mang lại lợi ích kinh tế tương đương từ 5 - 11 USD (120.00 đồng – 264.000 đồng), và số tiền này tăng lên vào khoảng từ 8 - 20 USD (192.000 đồng – 480.000 đồng) nếu kết hợp lợi ích kinh tế và xã hội.

Lịch tiêm vắc xin Gardasil 9 như sau:

Người từ tròn 9 tuổi đến dưới 15 tuổi tại thời điểm tiêm lần đầu tiên:

Phác đồ 2 mũi:

• Mũi 1: lần tiêm đầu tiên trong độ tuổi
• Mũi 2: cách mũi 1 từ 6 - 12 tháng.

Nếu mũi 2 tiêm cách mũi 1 < 5 tháng, cần tiêm mũi 3 cách mũi 2 ít nhất 3 tháng.

Phác đồ 3 mũi (0 - 2 - 6):

• Mũi 1: lần tiêm đầu tiên trong độ tuổi
• Mũi 2: cách mũi 1 ít nhất 2 tháng
• Mũi 3: cách mũi 2 ít nhất 4 tháng

Người từ tròn 15 tuổi đến 45 tuổi tại thời điểm tiêm lần đầu tiên:

Phác đồ 3 mũi (0 - 2 - 6):

• Mũi 1: lần tiêm đầu tiên trong độ tuổi
• Mũi 2: cách mũi 1 ít nhất 2 tháng
• Mũi 3: cách mũi 2 ít nhất 4 tháng.

Cũng theo bác sĩ Lê Nga, người lớn thường dễ bỏ qua hoặc quên tiêm vắc xin, dẫn đến "khoảng trống miễn dịch" ngày càng lớn, khiến cơ thể dễ mắc phải các bệnh nguy hiểm. Trong khi trẻ em, nhờ vào việc được tiêm chủng đầy đủ, có thể vượt qua các bệnh truyền nhiễm một cách nhẹ nhàng và nhanh chóng, thì đối với người lớn, những căn bệnh này có thể gây biến chứng nghiêm trọng và khó điều trị hơn.

Ngoài ra, hệ miễn dịch của người lớn thường suy yếu theo thời gian, cộng thêm những yếu tố tác động từ môi trường như căng thẳng công việc, chế độ ăn uống không lành mạnh, ít vận động và thói quen sử dụng chất kích thích cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Chính vì vậy, người lớn, đặc biệt là những người có bệnh lý nền nên tiêm đầy đủ các loại vắc xin phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như vắc xin phòng thủy đậu, sốt xuất huyết, cúm, sởi - quai bị - rubella, bạch hầu - ho gà - uốn ván, viêm màng não do não mô cầu, viêm não Nhật Bản và vắc xin phòng bệnh phế cầu khuẩn… để bảo vệ sức khỏe bản thân, ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng nguy hiểm do bệnh gây ra.

→  Tham khảo thông tin gói vắc xin cho người trưởng thành TẠI ĐÂY

→ Đăng ký tham gia ngay gói vắc xin cho người trưởng thành với ưu đãi HƠN 1.000.000đ TẠI ĐÂY

Để được tư vấn các thông tin xoay quanh vắc xin cho trẻ em và người lớn, đặt mua vắc xin, Quý khách vui lòng liên hệ VNVC theo thông tin sau:

• Hotline: 028 7102 6595;
• Fanpage: VNVC – Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
• Tra cứu trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất tại đây;
• Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, Quý khách vui lòng truy cập: https://vax.vnvc.vn/vaccine
• Tik Tok: Bác sĩ Tiêm chủng VNVC

Quý Khách hàng có thể tải VNVC Mobile App dễ dàng bằng 2 link sau:

• IOS (iPhone, iPad…): https://bit.ly/VNVC_APPSTORE
• Android (Oppo, Samsung, Sony…): https://bit.ly/VNVC_GGPLAY