10 điều phụ nữ mang thai cần biết khi tiêm vắc xin Covid-19

Vắc xin Covid-19 có an toàn cho phụ nữ mang thai không? Thai phụ nên tiêm vắc xin Covid-19 ở đâu? Cần khai báo những gì cho bác sĩ khi đi tiêm vắc xin Covid-19?… Trang bị ngay những kiến thức dưới đây để hành trình mang thai và làm mẹ an toàn, khỏe mạnh trong mùa đại dịch.

thai phu tiem vac xin covid

Ngày 10/8/2021, Bộ Y tế ban hành Quyết định 3802/QĐ-BYT về Hướng dẫn tạm thời Khám sàng lọc trước khi tiêm vắc xin phòng Covid-19. Trong văn bản mới này Bộ Y tế đã có những bổ sung, điều chỉnh các nhóm đối tượng trong khám sàng lọc trước tiêm chủng vắc xin phòng COVID-19.

Theo đó, phụ nữ mang thai từ 13 tuần trở lên hoặc đang cho con bú vẫn có thể tiêm các loại vắc xin phòng Covid-19, trừ vắc xin Sputnik-V. Khi tiêm vắc xin cho thai phụ cần hỏi rõ tuổi thai và giải thích lợi ích, nguy cơ. Chỉ nên cân nhắc tiêm vắc xin phòng Covid-19 cho phụ nữ mang thai từ 13 tuần trở lên khi lợi ích tiềm năng lớn hơn bất kỳ nguy cơ tiềm tàng nào đối với mẹ và thai nhi, đồng thời thai phụ cần ký cam kết nếu đồng ý tiêm. Những trường hợp này sẽ được chuyển đến các cơ sở có cấp cứu sản khoa để tiêm và theo dõi. Quyết định mở rộng đối tượng tiêm chủng là tin vui cho hàng triệu bà mẹ vừa bắt đầu hành trình nuôi con, chuẩn bị làm mẹ.

Vì sao thai phụ cần được tiêm vắc xin Covid-19?

Đại dịch Covid-19 đang gây ra làn sóng tái bùng phát mạnh mẽ trên toàn cầu, các biến thể virus SARS-CoV-2 liên tục đột biến, gia tăng thêm gánh nặng hệ thống y tế vốn đã quá tải. CDC Hoa Kỳ khuyến cáo, đại dịch không chừa bất cứ ai, phụ nữ đang mang thai là đối tượng dễ bị Covid-19 tấn công và gây biến chứng cao gấp nhiều lần so với người bình thường.

Theo các chuyên gia, khi mắc Covid-19 phụ nữ mang thai dễ bị tổn thương hơn, do các cơ quan virus Sars-Cov-2 tấn công chủ yếu là phổi và hệ tim mạch – đây lại là 2 cơ quan chịu áp lực rất lớn trong thai kỳ.

BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi, Giám đốc TT Sản phụ khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM nhấn mạnh, phụ nữ mang thai mắc Covid-19 quả thật là một điều không may. Gánh nặng cho phụ nữ mang thai lớn hơn gấp cả trăm lần so với người bình thường khi người mẹ phải thở máy, chạy ECMO, dùng kháng sinh liều cao, tốn kém chi phí điều trị, em bé có nguy cơ sinh non, lây nhiễm bệnh,… thậm chí đe dọa tính mạng. Nguy hiểm hơn, virus SARS-CoV-2 liên tục đột biến, gây ra bệnh cảnh nặng hơn rất nhiều ở nhóm phụ nữ mang thai.

Thực tế, phụ nữ đang mang thai vẫn tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm từ nhiều nguồn khác nhau, từ ngoài xã hội cho đến trong gia đình. Phụ nữ mang thai không thể ở trong nhà mãi mà còn phải đi làm, đi khám thai hay giải quyết những việc cấp thiết khác, do đó việc chủ động phòng ngừa Covid-19 là điều rất quan trọng.

Trước đây, vắc xin cúm không có chỉ định tiêm cho phụ nữ mang thai, nhưng từ đợt dịch cúm H1N1 năm 2009, người ta thấy gánh nặng bệnh tật do cúm là quá lớn khi số phụ nữ mang thai tử vong chiếm 5% tổng số ca tử vong ở Hoa Kỳ, mặc dù họ chỉ chiếm khoảng 1% dân số. Có thể thấy cúm rất “thích” phụ nữ mang thai, sau này vắc xin cúm đã được khuyến khích tiêm cho nhóm đối tượng này. Dịch Covid-19 cũng vậy, rất nhiều nước đã thấy được gánh nặng của Covid-19 quá khủng khiếp nên cần phải ưu tiên tiêm chủng cho phụ nữ mang thai. Vắc xin Covid-19 là nhu cầu cấp thiết, bỏ qua hoặc trì hoãn vắc xin sẽ không còn cơ hội thay đổi nếu chẳng may mắc bệnh.

tiem vac xin covid cho phu nu mang thai, cho con bu

Quyết định 3802/QĐ-BYT cho phép phụ nữ mang thai từ 13 tuần trở lên và phụ nữ đang cho con bú được tiêm vắc xin phòng COVID-19

Vì sao thai phụ từ 13 tuần trở lên mới được tiêm vắc xin Covid-19?

Hành trình mang thai của người phụ nữ được chia thành 3 giai đoạn gồm 3 tháng đầu thai kỳ, 3 tháng giữa thai kỳ và 3 tháng cuối thai kỳ, trong đó giai đoạn 3 tháng đầu tiên rất quan trọng, nếu không thận trọng có thể gây ảnh hưởng rất nhiều đến sự phát triển của thai nhi. Trước đây, khi việc tiêm vắc xin Covid-19 mới bắt đầu triển khai, phụ nữ mang thai thuộc nhóm trì hoãn tiêm chủng, căn cứ theo quyết định 2995/QĐ-BYT ngày 18-6 của Bộ Y tế ban hành hướng dẫn tạm thời về khám sàng lọc trước khi tiêm vắc xin phòng COVID-19.

Tuy nhiên, sau thời gian kiểm nghiệm, người ta đã bắt đầu nhận thấy vắc xin Covid-19 là an toàn và có thể tiêm cho nhóm phụ nữ mang thai. Do đó, ngày 10/8, Bộ Y tế ban hành quyết định 3802/QĐ-BYT, đưa phụ nữ mang thai từ 13 tuần trở lên vào chỉ định tiêm chủng mà trước đây là đối tượng trì hoãn, nay thuộc nhóm cần thận trọng tiêm chủng; đồng thời đưa phụ nữ đang nuôi con bằng sữa mẹ ra khỏi nhóm cần thận trọng tiêm chủng.

Theo đó, khi khám sàng lọc, nhân viên y tế sẽ hỏi tuổi thai với trường hợp bệnh lý (nếu có) của phụ nữ mang thai, giải thích nguy cơ và lợi ích tiềm năng. Phụ nữ mang thai từ 13 tuần nếu đồng ý tiêm chủng sẽ thực hiện tiêm và theo dõi tại cơ sở y tế có khả năng cấp cứu sản khoa theo khuyến cáo của Bộ Y tế.

Tiêm vắc xin Covid-19 có an toàn cho phụ nữ mang thai và phụ nữ cho con bú?

Các chuyên gia cho biết, các loại vắc xin phòng Covid-19 được sử dụng hiện nay đều trải qua quy trình kiểm định chất lượng nghiêm ngặt của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Bộ Y tế Việt Nam. Đặc biệt, tất cả các loại vắc xin phòng Covid-19 không chứa virus sống rất an toàn, không gây bất kỳ rủi ro sức khỏe nào đến người mẹ, thai kỳ và em bé. Hơn nữa, kháng thể có trong sữa mẹ còn có tác dụng bảo vệ trẻ trước các bệnh nhiễm trùng, giảm nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm, giúp cải thiện dinh dưỡng, nâng cao sức đề kháng cho trẻ. Do đó, phụ nữ đang cho con bú có thể tiêm vắc xin phòng Covid-19, đồng thời vẫn tiếp tục cho con bú sau tiêm.

Những vắc xin Covid-19 nào thai phụ và phụ nữ cho con bú tiêm được?

Vắc xin là chìa khóa quan trọng nhất để sớm chiến thắng dịch Covid-19. Hiện nay, các loại vắc xin phòng bệnh Covid-19 bao gồm: Vắc xin AstraZeneca (Anh) được sản xuất theo công nghệ véc tơ; hai loại vắc xin Pfizer/BioNTech (Mỹ) và Moderna (Mỹ) được phát triển theo công nghệ mới sử dụng vật chất di truyền mRNA. Những loại vắc xin này đều có thể tiêm cho phụ nữ mang thai trên 13 tuần và phụ nữ cho con bú.

  • Vắc xin AstraZeneca (Anh):  Phác đồ tiêm 2 mũi, cách nhau từ 1 – 3 tháng
  • Vắc xin Moderna (Mỹ): Phác đồ tiêm 2 mũi, cách nhau tối thiểu 4 tuần.
  • Vắc xin Pfizer (Mỹ(: Phác đồ tiêm 2 mũi, cách nhau từ 21 – 28 ngày.

Sau khi tiêm vắc xin, cần theo dõi các phản ứng sau tiêm tối thiểu 30 phút tại cơ sở tiêm chủng, áp dụng tất cả với vắc xin Covid-19, vì đây là khoảng thời gian có thể xuất hiện các biến chứng sau tiêm, như phản ứng phản vệ. Trong trường hợp đã về nhà, người được tiêm chủng cần tự theo dõi trong 7-28 ngày nhằm phát hiện các biểu hiện của phản ứng phản vệ để đến ngay các cơ sở y tế gần nhất để được xử lý kịp thời.

Bác sĩ Trương Hữu Khanh khuyến cáo, không nên có tâm lý “kén chọn”, chờ đợi, trì hoãn hoặc từ chối tiêm chủng. Nếu có cơ hội và đủ điều kiện, cam kết tiêm chủng, phụ nữ mang thai và cho con bú nên tiêm đủ 2 mũi vắc xin càng sớm càng tốt khi các phương châm “tiêm đến đâu an toàn đến đó”, đảm bảo tuân thủ chặt chẽ từng khâu, từng bước tại tất cả các cơ sở tiêm chủng.

điều cần biết trước khi tiêm covid

Phụ nữ mang thai, cho con bú là đối tượng cần phải được ưu tiên tiêm vắc xin Covid-19 vì nguy cơ mắc bệnh và diễn tiến nặng rất cao.

Tiêm vắc xin Covid-19 ở thai phụ mang thai đơn và thai đôi khác nhau như thế nào?

BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi – Giám đốc TT Sản phụ khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM cho biết, tiêm ngừa vắc xin phòng Covid-19 giữa thai đơn và thai đôi không có gì khác biệt, thai phụ vẫn được khuyến khích tiêm ngừa đầy đủ để bảo vệ sức khỏe.

Sau khi tiêm vắc xin Covid-19, thai phụ cần khám sức khỏe thai nhi định kỳ để được thăm khám, sàng lọc một số các yếu tố nguy cơ, các bác sĩ sẽ tư vấn các yếu tố đa thai cho người mẹ. Hiện tại tất cả các dữ liệu trên thế giới về sản khoa không cho thấy có sự khác biệt nào giữa thai đơn và thai đa trong vấn đề tiêm vắc xin phòng Covid-19.

Tiêm vắc xin Covid-19 rồi mới biết mình mang thai thì có nguy hiểm không?

Theo bác sĩ Trương Hữu Khanh, cho đến nay, trong đa số trường hợp, những loại vắc xin chỉ mang tính kháng nguyên, không chứa virus sống giảm độc lực mới được cho phép tiêm ở phụ nữ mang thai. Đối với vắc xin sống giảm độc lực ngay cả khi tiêm rồi mới phát hiện có thai, các chuyên gia vẫn khuyến cáo không nên có bất cứ can thiệp nào đến thai nhi, mà chỉ tiếp tục theo dõi sức khỏe thai kỳ.

Thực tế, rất hiếm có loại vắc xin nào thử nghiệm trên đối tượng phụ nữ mang thai. Chỉ có nghiên cứu duy nhất được tiến hành với đối tượng phụ nữ mang thai cho đến thời điểm hiện tại, đó là vắc xin virus hợp bào. Vì theo nghiên cứu, tiêm vắc xin virus hợp bào cho đối tượng phụ nữ mang thai có khả năng bảo vệ được đứa trẻ sinh ra trong vòng 6 tháng đầu.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hiện chưa có bằng chứng nào được ghi nhận về ảnh hưởng của vắc xin lên sức khỏe của thai nhi. Thậm chí, việc tiêm vắc xin cho thai phụ không chỉ tạo được miễn dịch cho chính bản thân người mẹ, mà còn có khả năng tạo được miễn dịch cho thai nhi vì kháng thể được truyền qua nhau thai.

Không chỉ vậy, nếu thai phụ tiêm mũi vắc xin Covid-19 đầu tiên khi đang ở những tuần đầu của thai kỳ, vậy mũi tiêm tiếp theo của sẽ rơi vào tuần thứ 12 – 13, lúc đó, thai phụ có thể an tâm tiêm thêm mũi vắc xin tiếp theo mà không phải đắn đo. Về lâu dài, có thể đối tượng tiêm chủng sẽ được mở rộng hơn, không chỉ dành cho thai phụ 13 tuần. Điều này cũng giống như ban đầu, chúng ta rất quan ngại khi tiêm vắc xin cho phụ nữ đang cho con bú và phụ nữ mang thai, sau đó do tình hình dịch bệnh, chúng ta mở rộng đối tượng hơn, vì vậy thai phụ hoàn toàn yên tâm vì vắc xin sẽ không ảnh hưởng đến sự phát triển và sức khỏe của thai nhi.

Vắc xin Covid-19 (trừ vắc xin Sputnik V) an toàn cho mẹ bầu và thai nhi

Phụ nữ mang thai IVF (thụ tinh ống nghiệm) có tiêm được vắc xin Covid-19 hay không?

! Tiêm ngừa vắc xin Covid-19 là cơ hội bảo vệ cho cả mẹ và con. BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi cho biết, vắc xin Covid-19 sẽ không tác động đến gen, biến đổi, hình thái học của cả thai kỳ IVF và thai kỳ tự nhiên, cho nên thai phụ vẫn nên đi tiêm vắc xin sớm để bảo vệ cơ thể. Sau khi tiêm thường sẽ có một vài triệu chứng “giả cúm” như: sốt nhẹ, mệt mỏi, đau cơ… và thường sẽ tự khỏi trong vòng 2-3 ngày sau tiêm. Trong trường hợp sốt cao, lạnh run có thể dùng thuốc hạ sốt để giảm triệu chứng khó chịu. Nếu xuất hiện tình trạng khó thở nôn ói, đi ngoài,… thai phụ nên đến ngay bệnh viện kiểm tra.

Thai phụ từng là F0 có tiêm được vắc xin Covid-19 không?

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế cũng như những khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), những người đã dương tính với virus SARS-CoV-2 có thể tiêm được vắc xin Covid-19 ít nhất sau 6 tháng, kể từ ngày đầu phơi nhiễm với virus Sars-Cov-2. Covid-19 là bệnh truyền nhiễm mới, sau khi nhiễm bệnh được điều trị khỏi, cơ thể sẽ tạo các kháng thể trung hòa virus, bảo vệ cơ thể không bị nhiễm bệnh trong khoảng 6 tháng. Do vậy, nếu thai phụ đang có kháng thể bảo vệ khỏi Covid-19 thì có thể trì hoãn tiêm chủng.

Ngoài Covid-19, phụ nữ mang thai có thể tiêm vắc xin gì?

Cùng với chủng ngừa Covid-19, chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi hợp lý, thì việc ghi nhớ lịch tiêm phòng để không bỏ lỡ mũi vắc xin được khuyến cáo có vai trò là lá chắn bảo vệ người mẹ và thai nhi trước các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, những loại vắc xin mà mẹ bầu nên tiêm gồm:

  • Vắc xin Uốn ván: giúp người mẹ tự tạo kháng thể trước, tránh lây nhiễm và mắc bệnh trong quá trình sinh nở đồng thời bảo vệ em bé tối đa trước nguy cơ uốn ván sơ sinh. Với phụ nữ mang thai lần đầu, nếu trước đó chưa được tiêm phòng uốn ván thì cần được tiêm 2 mũi vắc xin trước khi sinh, sau đó tiêm nhắc lại 3 mũi theo lịch chủng ngừa. Phụ nữ mang thai đã từng tiêm vắc xin, tiêm 1 mũi (nếu mũi cuối <= 5 năm), hoặc tiêm 2 mũi (nếu mũi cuối > 5 năm).
  • Vắc xin Bạch hầu – Ho gà – Uốn ván: giúp thai nhi nhận được lượng kháng thể thụ động cao trước khi ra đời. Đây là biện pháp bảo vệ ngắn hạn trong giai đoạn sơ sinh rất hiệu quả, giúp tăng cường khả năng phòng bệnh cho trẻ, đặc biệt là trong 3 tháng đầu đời. Vắc xin được khuyến cáo tiêm 1 liều và nhắc lại mỗi 10 năm/lần.
  • Vắc xin Cúm: giúp ngăn ngừa lây nhiễm và biến chứng của cúm ở mẹ, ngăn ngừa các vấn đề sức khỏe thai nhi tiềm ẩn, bảo vệ em bé sau khi sinh. Vắc xin cúm được khuyến cáo tiêm trước khi mang thai 1 tháng hoặc tiêm vào 3 tháng giữa thai kỳ.

Mới đây, Bộ Y tế đã có quyết định không giới hạn khoảng cách tiêm chủng vắc xin Covid-19 với các loại vắc xin khác, điều này có nghĩa nếu mẹ bầu vừa tiêm vắc xin Covid-19 vẫn có thể thêm loại vắc xin cần thiết khác mà không cần đợi trên 14 ngày giống như quy định trước đây.

tiem day du vac xin cho ba bau

Ngoài vắc xin Covid-19, mẹ bầu được khuyến cáo nên tiêm đầy đủ các loại vắc xin cần thiết cho thai kỳ.

Phụ nữ mang thai và phụ nữ cho con bú tiêm vắc xin Covid-19 ở đâu?

BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi cho biết, theo Quy định mới nhất của Bộ Y tế, để đảm bảo an toàn, phụ nữ mang thai trên 13 tuần được khuyến cáo tiêm chủng vắc xin Covid-19 ở bệnh viện có khoa Sản. Trong trường hợp các cơ sở y tế như: trung tâm y tế, đội tiêm, bệnh viện không có khoa Sản… đảm bảo điều kiện, có thiết bị cấp cứu, kỹ năng, được đào tạo bài bản, đặc biệt là khâu khám sàng lọc trước tiêm, bảo đảm chỉ định tiêm chủng chính xác… thì vẫn có thể tiêm vắc xin Covid-19 cho thai phụ. Các đơn vị tiêm chủng cũng cần được chuẩn bị đầy đủ, sẵn sàng những phương án xử trí cấp cứu phản ứng sau tiêm theo đúng quy định của Bộ Y tế.

Hiện nay, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đang tiến hành tiêm miễn phí vắc xin ngừa Covid-19 cho phụ nữ mang thai từ 13 tuần tuổi thai & theo dõi thai kỳ tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.

Đăng ký theo dõi thai kỳ và sinh con tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh: An toàn, chất lượng tốt, chi phí hợp lý và được chích vắc xin ngừa Covid-19 miễn phí, không thu thêm bất cứ phụ phí nào theo 6 cách:

  • Điền vào form đăng ký tiêm vắc xin Covid-19: https://bit.ly/BVĐK_Tâm_Anh_Đăng_ký_tiêm_vaccine_Covid
  • Liên hệ trực tiếp 2 cơ sở của Hệ thống BVĐK Tâm Anh.
  • Liên hệ tổng đài: 0287 102 6789 (TP.HCM), 1800 6858 (Hà Nội)
  • Inbox cho fanpage Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
  • Truy cập website: tamanhhospital.vn để được hướng dẫn chi tiết.
  • Theo dõi tài khoản zalo official của Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

10 điều thai phụ cần biết về khi tiêm vắc xin Covid-19 đã được thông tin đầy đủ trong bài viết trên. Cùng với việc đẩy mạnh chiến dịch tiêm chủng lịch sử để sớm đạt miễn dịch cộng đồng, nhóm phụ nữ đang mang thai, cho con bú sẽ có cơ hội tiêm vắc xin Covid-19, được khám sàng lọc kỹ lưỡng, thận trọng và đồng ý tiêm. Đây là giải pháp nhằm bảo vệ thai phụ và thai nhi trước nguy cơ tấn công của dịch Covid-19 đồng thời ngăn chặn rủi ro, biến chứng nghiêm trọng trong trường hợp mẹ bầu không may bị mắc bệnh.