Sốt xuất huyết tăng ca mắc và tử vong đầu năm khi mùa dịch chưa tới

Sốt xuất huyết đang tăng trở lại với tốc độ đáng báo động khi chỉ trong 4 tuần đầu năm 2026, TP.HCM đã ghi nhận gần 1.300 ca mắc mới. Tổng số ca tích lũy từ đầu năm đến nay vượt mốc 6.500 trường hợp, trong bối cảnh nhiều ổ dịch xuất hiện rải rác tại các xã, phường đông dân cư. Đáng lo ngại hơn, công tác giám sát dịch tễ cho thấy sự lưu hành đồng thời của nhiều tuýp virus Dengue nguy hiểm, trong đó tuýp D2 gây bệnh nặng và tử vong chiếm ưu thế, nguy cơ tạo áp lực lớn lên hệ thống y tế nếu dịch không được kiểm soát kịp thời.

Ngày 30/1/2026, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) cho biết, chỉ riêng 4 tuần đầu năm 2026, thành phố đã ghi nhận 1.289 trường hợp mắc sốt xuất huyết. Tính từ đầu năm đến nay, tổng số ca mắc tích lũy lên tới 6.542 ca, cho thấy tốc độ gia tăng nhanh bất thường so với cùng kỳ nhiều năm trước. Một số địa bàn ghi nhận số ca mắc cao gồm phường Bình Hưng Hòa, Tây Nam, An Nhơn Tây. Ngoài ra, nhiều xã, phường khác cũng đã xuất hiện ổ dịch sốt xuất huyết như phường Thuận An, phường Phú Lợi, xã Châu Pha…, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng nếu không được xử lý triệt để.

Một trường hợp đáng lưu ý là một nam sinh 15 tuổi tại TP.HCM được xác định mắc sốt xuất huyết biến chứng nặng, suy hô hấp, giảm oxy máu do tan huyết cấp trên nền thiếu men G6PD, là biến chứng hiếm nhưng có thể đe dọa tính mạng nếu không xử trí kịp thời.

Bác sĩ Bùi Công Sự - Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, nhận định so với năm 2025, khi TP.HCM dẫn đầu cả nước với hơn 69.000 ca mắc và 28 ca tử vong, tình hình đầu năm 2026 hiện nay cho thấy dịch chưa giảm hẳn mà có dấu hiệu “tiếp nối” sớm. Bộ Y tế và Sở Y tế TP.HCM cũng đã dự báo nguy cơ dịch duy trì ở mức cao suốt năm, đặc biệt giai đoạn đầu năm khi “dịch cũ chưa lui, dịch mới đã đến”.

“Việc sốt xuất huyết tăng mạnh ngay từ đầu năm là tín hiệu cảnh báo sớm về khả năng bùng phát dịch lớn trong năm 2026, nhất là khi thời điểm cao điểm mùa mưa chưa bắt đầu”, Bác sĩ nhấn mạnh và lý giải sự gia tăng sớm của sốt xuất huyết là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố dịch tễ, môi trường và xã hội. Biến đổi thời tiết với nền nhiệt cao, thời tiết ấm áp, ẩm ướt xen kẽ mưa trái mùa đã tạo điều kiện thuận lợi cho vector truyền bệnh sốt xuất huyết là muỗi Aedes sinh sản và phát triển quanh năm, nhất là khi loài muỗi này ngày càng thích nghi tốt hơn với môi trường đô thị, đặc biệt tại các khu dân cư đông đúc.

Thời điểm cận và sau Tết Nguyên đán làm gia tăng nhu cầu đi lại, giao lưu, tập trung đông người. Việc tích trữ nước sinh hoạt, chậu cây, vật dụng chứa nước không được kiểm soát chặt chẽ trong dịp Tết cũng vô tình tạo thêm ổ lăng quăng, bọ gậy.

Bên cạnh đó, diễn biến dịch tễ học của virus Dengue với sự lưu hành đồng thời nhiều tuýp virus khác nhau khiến nguy cơ mắc bệnh nặng tăng lên, đặc biệt ở những người đã từng nhiễm sốt xuất huyết trước đó.

Giám sát dịch tễ của Viện Pasteur TP.HCM và các đơn vị liên quan cho thấy hiện có 3 tuýp virus Dengue đang lưu hành tại nước ta hiện nay là DENV-1, DENV-2 và DENV-4. Trong đó, DENV-2 chiếm ưu thế với 75,8%, tiếp theo là DENV-1 (22,4%) và DENV-4 (1,8%). Đáng lưu ý, DENV-2 được đánh giá là tuýp có độc lực cao, thường liên quan đến nguy cơ bệnh nặng, biến chứng và tử vong cao hơn so với các tuýp còn lại. Người mắc DENV-2 dễ gặp các biến chứng như xuất huyết nặng, tổn thương gan, sốc do thoát huyết tương, đặc biệt ở trẻ em và người có bệnh nền.

Nguy hiểm hơn, một người có thể mắc bệnh tới 4 lần trong đời, tương ứng với 4 tuýp virus khác nhau. Lần mắc sau thường nặng hơn lần trước do hiện tượng được y học gọi là “tăng cường phụ thuộc kháng thể” (Antibody-Dependent Enhancement - ADE). Các kháng thể từ lần nhiễm trước không trung hòa hoàn toàn tuýp virus mới mà còn “hỗ trợ” virus xâm nhập sâu hơn vào tế bào miễn dịch. Điều này kích hoạt phản ứng viêm quá mức, làm tăng tính thấm mạch máu, dẫn đến thoát huyết tương, tụt huyết áp, suy đa tạng, vô niệu và tử vong nếu không được phát hiện, truyền dịch, theo dõi chặt chẽ kịp thời.

Không chỉ đe dọa tính mạng cá nhân, dịch sốt xuất huyết còn gây áp lực lớn lên hệ thống y tế với chi phí điều trị cao (nhiều ca phải nằm viện dài ngày, dùng huyết tương, hỗ trợ hô hấp), quá tải bệnh viện, ảnh hưởng đến các dịch vụ y tế khác.

Trước bối cảnh dịch có nguy cơ gia tăng, Sở Y tế TP.HCM đặt mục tiêu kiểm soát số ca mắc và tử vong do sốt xuất huyết, chủ động phát hiện sớm, xử lý ổ dịch kịp thời, không để dịch bùng phát, lan rộng và kéo dài trong năm 2026. Bác sĩ Sự cũng khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm các biện pháp phòng ngừa thường quy như diệt lăng quăng/bọ gậy hàng tuần bằng cách phủ kín, thay nước, dọn dẹp các vật chứa (lọ hoa, chậu cây, lốp xe cũ…); ngủ màn, mặc quần áo dài tay, dùng kem xua muỗi, hương muỗi khi hoạt động ngoài trời ban ngày. Khi có dấu hiệu sốt cao đột ngột, đau đầu, đau cơ, phát ban… cần đến ngay cơ sở y tế, không tự ý dùng thuốc (đặc biệt tránh aspirin, ibuprofen).

Đặc biệt, vắc xin phòng sốt xuất huyết Qdenga (Takeda) đã được Bộ Y tế cấp phép, tiêm được cho người từ 4 tuổi trở lên (kể cả người từng mắc bệnh), lịch 2 mũi cách nhau 3 tháng, hiện đang được cung ứng và triển khai tiêm ngừa đầy đủ tại hàng trăm Trung tâm Tiêm chủng VNVC trên toàn quốc. Qdenga cung cấp khả năng bảo vệ người tiêm trước cả 4 tuýp virus, giảm 80,2% nguy cơ mắc bệnh và giảm đến 90,4% nguy cơ nhập viện khi tiêm đủ liều. Đặc biệt, người đã từng mắc sốt xuất huyết vẫn cần tiêm vắc xin để phòng ngừa các tuýp virus Dengue khác. Người dân có thể đến ngay các trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất để được tư vấn và tiêm chủng chủ động.

Để được tư vấn về tiêm vắc xin phòng sốt xuất huyết hoặc đặt mua vắc xin tại VNVC, Quý khách hàng có thể liên hệ theo các cách sau:

• Hotline: 028 7102 6595;
• Fanpage: VNVC - Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
• Tìm trung tâm VNVC gần nhất TẠI ĐÂY;
• Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, quý Khách vui lòng truy cập: vax.vnvc.vn;
• Đặt mua các sản phẩm chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng chính hãng, chất lượng cao từ các thương hiệu uy tín hàng đầu quốc tế như Nestlé Health Science (Thụy Sĩ), Asahi - Wakodo (Nhật Bản), Ecogreen (sản xuất tại Mỹ) với giá ưu đãi tại VNVC SHOP TẠI ĐÂY.

Quý Khách hàng có thể cài đặt ứng dụng “Trợ lý tiêm chủng” - app VNVC dễ dàng tại đây

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ