Tư vấn trực tuyến trên VTVgo: Hướng dẫn phòng các bệnh mùa mưa

Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận 57.599 ca mắc tay chân miệng, 10 trường hợp tử vong cùng 41.684 ca mắc sốt xuất huyết và 8 ca tử vong; số ca mắc hai bệnh này lần lượt tăng 96,7% và 96,7% so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, trẻ từ 1 - 5 tuổi chiếm tới 88% tổng số ca mắc tay chân miệng, chủ yếu là trẻ đang theo học tại các cơ sở mầm non. Trong khi đó, người dưới 15 tuổi chiếm 42,1% số ca mắc sốt xuất huyết trên toàn quốc. Trong bối cảnh mùa mưa đang diễn ra trên cả nước, nguy cơ nhiều bệnh truyền nhiễm cùng gia tăng và tạo thành tình trạng “dịch chồng dịch” đang trở thành mối lo đáng chú ý, đặc biệt với trẻ nhỏ.

Mưa nhiều, độ ẩm cao tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sinh sôi, đồng thời thúc đẩy sự lây lan của nhiều tác nhân gây bệnh. Bên cạnh sốt xuất huyết và tay chân miệng, nguy cơ mắc tiêu chảy cấp, đau mắt đỏ do Adenovirus và các bệnh truyền nhiễm khác cũng có thể gia tăng. Đặc biệt, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tiếp tục đánh giá nguy cơ virus bại liệt xâm nhập vào Việt Nam ở mức rất cao, cho thấy yêu cầu chủ động phòng bệnh và duy trì tiêm chủng đầy đủ vẫn hết sức cấp thiết.

Trước diễn biến đáng lo ngại của các bệnh truyền nhiễm trong mùa mưa, đâu là những bệnh có nguy cơ gia tăng? Trẻ em và người lớn cần chủ động phòng ngừa ra sao? Những bệnh nào có thể phòng ngừa hiệu quả bằng vắc xin và cần lưu ý gì để tránh “dịch chồng dịch”? Tất cả sẽ được các chuyên gia giải đáp trong chương trình tư vấn sức khỏe trực tuyến: “Phòng các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm mùa mưa”, phát sóng lúc 19h00, thứ Tư, ngày 5/8/2026, trên Ứng dụng truyền hình quốc gia VTVgo, với sự tham gia của:

• Bác sĩ.CKI Nguyễn Tiến Đạo, Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC
• Bác sĩ.CKI. Danh Thị Mỹ Hồng, Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC

Chương trình hứa hẹn mang đến nhiều kiến thức thiết thực giúp phụ huynh chủ động bảo vệ trẻ trước các bệnh truyền nhiễm thường gia tăng trong mùa mưa. Bên cạnh đó, các chuyên gia sẽ giải đáp những thắc mắc về thời điểm tiêm chủng phù hợp, các loại vắc xin cần ưu tiên, lịch tiêm theo từng độ tuổi và những lưu ý quan trọng, giúp trẻ có sức khỏe tốt, sẵn sàng bước vào năm học mới an toàn và trọn vẹn.

THÔNG TIN TƯ VẤN QUAN TRỌNG TỪ BÁC SĨ

BS.CKI Nguyễn Tiến Đạo, Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC, cho biết mùa hè với đặc trưng nắng nóng, mưa nhiều và độ ẩm cao tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại virus, vi khuẩn phát triển, đồng thời khiến cơ thể dễ mệt mỏi, suy giảm sức đề kháng. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa môi trường có nhiệt độ cao ngoài trời và nhiệt thấp trong phòng điều hòa cũng có thể khiến cơ thể khó thích nghi, suy giảm miễn dịch và làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Mùa hè cũng là thời điểm nhu cầu đi lại, du lịch, vui chơi và tham gia các hoạt động tập thể gia tăng. Trẻ em nghỉ hè thường đến khu vui chơi, nhà hàng, khu du lịch, tiếp xúc với nhiều người và môi trường khác nhau, từ đó làm tăng nguy cơ lây nhiễm các bệnh đường hô hấp, tiêu hóa và bệnh truyền qua vết đốt của côn trùng.

Ở trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ dưới 5 tuổi, các bệnh đường hô hấp cần lưu ý gồm bạch hầu, ho gà, bệnh do Hib, não mô cầu, RSV, cúm, sởi, quai bị, rubella và thủy đậu. Mùa hè cũng là thời điểm dễ gia tăng các bệnh đường tiêu hóa như tiêu chảy do virus, thương hàn, tả, viêm gan A và tay chân miệng. Trong đó, tay chân miệng đang có xu hướng gia tăng tại nhiều địa phương.

Thời tiết nóng ẩm còn tạo môi trường thuận lợi cho muỗi sinh sôi. Muỗi Aedes có thể truyền virus gây sốt xuất huyết, trong khi một số loài muỗi khác là trung gian truyền bệnh viêm não Nhật Bản, đặc biệt tại khu vực nông thôn. Khi mật độ muỗi tăng, nguy cơ mắc các bệnh này cũng tăng theo.

Bên cạnh các bệnh truyền nhiễm thường gặp trong mùa hè, phụ huynh cũng cần quan tâm đến nguy cơ phơi nhiễm trong quá trình trẻ vui chơi. Các vết trầy xước, vết thương hở có thể tạo điều kiện tiếp xúc với nguồn lây. Khi trẻ bước vào tuổi dậy thì, nguy cơ phơi nhiễm với một số bệnh lây truyền qua đường tiếp xúc và tình dục như viêm gan B, HPV cũng tăng lên. Do đó, tiêm chủng đầy đủ cho cả trẻ nam và trẻ nữ theo độ tuổi là biện pháp quan trọng để chủ động phòng bệnh.

Không chỉ tiêm vắc xin, cha mẹ cần xây dựng cho trẻ những thói quen bảo vệ sức khỏe như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, che miệng và mũi bằng khuỷu tay khi ho, hắt hơi, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, ngủ đủ giấc và duy trì vận động phù hợp. Khi kết hợp với tiêm chủng đầy đủ, những biện pháp đơn giản này giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt trong mùa hè và trước thời điểm trẻ trở lại trường học.

BS.CKI Danh Thị Mỹ Hồng, Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC, cho biết rà soát lịch sử tiêm chủng trước khi trẻ trở lại trường là việc cần thiết, không chỉ giúp phụ huynh chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định mà còn là cơ hội để kiểm tra toàn bộ quá trình tiêm chủng, phát hiện những mũi vắc xin còn thiếu hoặc đã đến thời điểm tiêm nhắc, từ đó bổ sung kịp thời và tăng cường bảo vệ trẻ trước khi bước vào môi trường học đường.

Trường học là môi trường tập trung đông trẻ, tần suất tiếp xúc cao nên nguy cơ lây lan các bệnh truyền nhiễm cũng gia tăng. Do đó, trẻ cần được bảo vệ đầy đủ trước các bệnh thường gặp như cúm, bệnh do phế cầu, sốt xuất huyết, đồng thời hoàn thành các mũi vắc xin quan trọng trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng như sởi, quai bị, rubella, viêm não Nhật Bản, bạch hầu, ho gà và các mũi tiêm nhắc theo khuyến cáo. Với trẻ lớn và thanh thiếu niên, phụ huynh cũng nên chủ động xem xét vắc xin HPV theo độ tuổi để phòng ngừa các bệnh liên quan đến virus này.

Phụ huynh có thể chủ động rà soát lịch sử tiêm chủng của trẻ theo quy định Nghị định 165 của Chính phủ. Đây vừa là bước chuẩn bị hồ sơ cần thiết cho nhà trường, vừa giúp gia đình nhìn lại toàn bộ quá trình tiêm chủng của trẻ và kịp thời lấp đầy những khoảng trống miễn dịch nếu có.

Phụ huynh có thể mang sổ tiêm chủng hoặc đưa trẻ đến VNVC để được hỗ trợ tra cứu thông tin trên Cổng Tiêm chủng Quốc gia. Từ lịch sử đã ghi nhận, bác sĩ sẽ đối chiếu những mũi trẻ đã tiêm, xác định các mũi còn thiếu hoặc đã đến lịch tiêm nhắc. Với những trường hợp bỏ lỡ lịch, bác sĩ có thể tư vấn kế hoạch tiêm bù, tiêm đuổi phù hợp; trẻ không nhất thiết phải bắt đầu lại toàn bộ phác đồ nếu đã có những mũi tiêm trước đó.

Bên cạnh các vắc xin trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng, trẻ cũng có thể được đánh giá nhu cầu tiêm các vắc xin ngoài chương trình dựa trên độ tuổi, tình trạng sức khỏe, bệnh nền, lịch sử tiêm chủng và nguy cơ phơi nhiễm. Một số bệnh truyền nhiễm có thể diễn tiến nhanh, gây biến chứng nặng, trong khi vắc xin phòng bệnh chưa nằm trong chương trình tiêm chủng miễn phí. Vì vậy, tiêm chủng dịch vụ theo chỉ định và khuyến cáo của bác sĩ có thể giúp mở rộng phạm vi bảo vệ cho trẻ.

Đặc biệt, VNVC đang triển khai chương MIỄN PHÍ RÀ SOÁT LỊCH SỬ TIÊM CHỦNG - HỖ TRỢ TƯ VẤN HOÀN THIỆN CÁC MŨI TIÊM CÒN THIẾU - CẤP GIẤY XÁC NHẬN TIÊM CHỦNG, HOÀN THIỆN HỒ SƠ TRƯỚC KHI NHẬP HỌC cho 100% học sinh - sinh viên trên toàn quốc với quy trình chỉ 01 bước nhanh gọn: Đăng ký thông tin TẠI ĐÂY và đến ngay Trung tâm VNVC gần nhất để nhận Giấy xác nhận.