Tư vấn trực tuyến trên VTVGo: Phòng ngừa các bệnh hô hấp ở người lớn, người cao tuổi

Nhiều người cho rằng các bệnh hô hấp chỉ bùng phát mạnh vào mùa đông. Thực tế, thời tiết nắng nóng xen kẽ mưa giông, ô nhiễm không khí và sự lưu hành của nhiều loại virus, vi khuẩn đang khiến các bệnh hô hấp gia tăng ngay giữa mùa hè, đặc biệt ở người lớn tuổi và người mắc bệnh nền.

Đáng lo ngại, nhiều người trưởng thành vẫn tồn tại “khoảng trống miễn dịch” do chưa tiêm phòng hoặc chưa tiêm nhắc đầy đủ, làm tăng nguy cơ mắc bệnh, biến chứng nặng và nhập viện.

Vậy vì sao mùa hè vẫn là thời điểm nguy hiểm với bệnh hô hấp? Người lớn tuổi cần tiêm những vắc xin nào để giảm nguy cơ biến chứng? Những bệnh hô hấp nào hiện nay đã có vắc xin phòng ngừa hiệu quả?

Đón xem chương trình tư vấn trực tuyến với chủ đề “Phòng ngừa các bệnh hô hấp ở người lớn, người cao tuổi”, phát sóng lúc 11h30, Thứ Sáu, ngày 26/06/2026 trên Ứng dụng truyền hình quốc gia VTVgo với sự tham gia của: BS.CKI Lê Thị Trúc Phương, Chuyên viên Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, hứa hẹn mang đến nhiều thông tin hữu ích giúp người dân nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo bệnh hô hấp nguy hiểm ở người lớn tuổi, ai là đối tượng có nguy cơ cao cần đặc biệt lưu ý, hiểu rõ những bệnh hô hấp hiện nay đã có vắc xin phòng ngừa hiệu quả, được chuyên gia tư vấn các giải pháp giúp giảm nguy cơ biến chứng và nhập viện, đồng thời cập nhật các loại vắc xin cần thiết cho người lớn và người cao tuổi.

THÔNG TIN TƯ VẤN QUAN TRỌNG TỪ BÁC SĨ

Theo BS.CKI Lê Thị Trúc Phương, Chuyên viên Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, người lớn tuổi là nhóm có nguy cơ cao mắc các bệnh hô hấp do hệ hô hấp và hệ miễn dịch đều trải qua quá trình lão hóa theo tuổi tác.

Khi tuổi càng cao, cấu trúc sinh lý của đường hô hấp có nhiều thay đổi. Hàng rào bảo vệ cơ học của đường thở suy giảm, trong khi hệ thống lông chuyển và lớp chất nhầy có chức năng làm sạch đường hô hấp hoạt động kém hiệu quả hơn. Điều này làm giảm khả năng đào thải bụi bẩn, virus và vi khuẩn, tạo điều kiện để các tác nhân gây bệnh dễ dàng xâm nhập và phát triển trong đường hô hấp.

Bên cạnh đó, quá trình lão hóa miễn dịch khiến số lượng và chức năng của các tế bào miễn dịch quan trọng như tế bào tua gai, tế bào miễn dịch lympho T và lympho B suy giảm. Hệ miễn dịch vì thế không còn nhận diện và loại bỏ mầm bệnh hiệu quả như trước. Đồng thời, phản xạ ho, một cơ chế bảo vệ tự nhiên của đường hô hấp cũng yếu dần, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng hô hấp.

Đặc biệt, khi thời tiết chuyển mùa, nhất là giai đoạn từ nóng sang lạnh hoặc mưa nhiều, khả năng đáp ứng miễn dịch của người lớn tuổi tiếp tục suy giảm, khiến nguy cơ mắc các bệnh do virus và vi khuẩn đường hô hấp tăng cao.

Không chỉ vậy, phần lớn người cao tuổi còn mắc một hoặc nhiều bệnh nền như đái tháo đường, tim mạch, bệnh phổi mạn tính hoặc bệnh thận mạn... Đây đều là những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh hô hấp, đồng thời khiến bệnh diễn tiến nặng hơn. Khi nhiễm virus hoặc vi khuẩn, các tác nhân này không chỉ gây tổn thương đường hô hấp mà còn có thể làm khởi phát hoặc khiến các bệnh lý nền trở nên mất kiểm soát. Vì vậy, so với người trẻ, người lớn tuổi có tỷ lệ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong do các bệnh hô hấp cao hơn nếu không được phòng ngừa và điều trị kịp thời.

Theo Bác sĩ Trúc Phương, hiện nay có nhiều bệnh hô hấp truyền nhiễm nguy hiểm có thể phòng ngừa bằng vắc xin, đặc biệt ở người lớn tuổi như viêm phổi do cúm, viêm phổi do phế cầu, bệnh do virus hợp bào hô hấp (RSV), bệnh do não mô cầu... Đây đều là những bệnh có thể gây diễn tiến nặng ở người cao tuổi, nhất là những người có bệnh nền hoặc hệ miễn dịch suy giảm.

Để chủ động bảo vệ sức khỏe, người lớn tuổi cần tiêm chủng đầy đủ theo khuyến cáo. Hiện Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC có đầy đủ, số lượng lớn các loại vắc xin thế hệ mới phòng các bệnh hô hấp cho người lớn và người cao tuổi. Trong đó, các vắc xin quan trọng cần được ưu tiên bao gồm:

BS.CKI Lê Thị Trúc Phương chia sẻ thêm, ngoài các vắc xin phòng bệnh hô hấp, người lớn tuổi, đặc biệt là người có bệnh nền cần tiêm thêm các loại vắc xin phòng bệnh khác như sốt xuất huyết, zona thần kinh… Sốt xuất huyết là một trong những bệnh truyền nhiễm mà người lớn tuổi và người có bệnh nền cần đặc biệt lưu ý. Hiện nay, bệnh đang có xu hướng gia tăng khi bước vào mùa mưa, thời điểm muỗi sinh sản mạnh, làm tăng nguy cơ lây truyền trong cộng đồng.

Virus sốt xuất huyết có 4 tuýp huyết thanh khác nhau. Vì vậy, từng mắc bệnh không đồng nghĩa với việc sẽ không mắc lại. Sau khi nhiễm một tuýp virus, cơ thể chỉ tạo miễn dịch với tuýp đó, trong khi vẫn có thể tiếp tục mắc các tuýp còn lại. Hiện bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, có thể trở nặng nhanh và gây biến chứng nguy hiểm như sốc, xuất huyết nặng, suy gan, suy thận, suy đa tạng, thậm chí tử vong nếu không được theo dõi, điều trị kịp thời.

Để phòng bệnh, bên cạnh các biện pháp như loại bỏ nơi muỗi sinh sản, đậy kín dụng cụ chứa nước, ngủ màn và phòng tránh muỗi đốt, người dân nên chủ động tiêm vắc xin. Hiện VNVC đang triển khai vắc xin phòng sốt xuất huyết cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn, với 2 mũi tiêm cách nhau 3 tháng. Đây là giải pháp hiệu quả giúp bảo vệ trẻ em, cha mẹ và ông bà, đặc biệt trong mùa mưa khi nguy cơ sốt xuất huyết gia tăng.