Tiêm 6 trong 1 về có được tắm không? Thời điểm nào là thích hợp?

Sau khi tiêm vắc xin, nhiều phụ huynh với tâm lý lo sợ vết tiêm nhiễm trùng nên thường kiêng tắm cho trẻ. Đặc biệt trong trường hợp trẻ xuất hiện các phản ứng phụ sau tiêm như sốt, sưng đỏ vùng tiêm, mệt mỏi,... càng khiến cha mẹ e ngại không biết có nên tắm cho con hay không. Vậy trẻ tiêm 6 trong 1 về có được tắm không? Thời điểm nào thích hợp để tắm cho trẻ? Cùng chuyên gia VNVC tìm hiểu trong bài viết sau đây.

Trẻ tiêm 6 trong 1 về có được tắm không?

Trẻ đi tiêm 6 trong 1 về vẫn có thể tắm được nếu thể trạng của trẻ bình thường, không sốt. Tuy nhiên nên tắm nước ấm và không chà xát chỗ tiêm vì có thể gây trầy xước da của trẻ.

Hiện Chưa có thông tin chống chỉ định nào về việc tắm cho trẻ sau tiêm vắc xin, cũng như chưa có nghiên cứu khoa học nào khẳng định việc tắm sau tiêm phòng sẽ làm giảm tác dụng của vắc xin.

Trong trường hợp trẻ có hiện tượng sốt nhẹ, cha mẹ nên vệ sinh toàn thân cho trẻ bằng nước ấm và chờ đến khi hạ sốt rồi mới tắm bình thường trở lại. Đặc biệt, theo CDC Hoa Kỳ, tắm bằng nước ấm sau khi tiêm phòng cho trẻ chính là biện pháp giảm sốt hiệu quả.

Thực tế, tiêm vắc xin là dạng thức đưa một lượng chế phẩm sinh học có chứa kháng nguyên vào cơ thể bằng cách tiêm qua da hoặc thông qua đường uống, sau đó vắc xin sẽ hoạt động sản sinh kháng thể bên trong cơ thể. Vì vậy, hoạt động bên ngoài như tắm sẽ không ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của vắc xin.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không nên tắm bằng nước nóng hay xông hơi ngay sau khi tiêm vắc xin nói chung và vắc xin 6in1 nói riêng, vì điều này sẽ kích hoạt tuần hoàn máu, thúc đẩy vắc xin hấp thụ nhanh vào cơ thể thay vì tác dụng từ từ. Việc để vắc xin hấp thụ từ từ sẽ đảm bảo khả năng miễn dịch được hình thành theo cách an toàn hơn.

Nhiều nghiên cứu chỉ ra, việc tắm bằng nước nóng sau khi tiêm vắc xin có thể kích thích hệ miễn dịch sản sinh nhiều (1) (chất trung gian giữa các tế bào, giúp kích thích sản sinh các tế bào miễn dịch). Tuy nhiên, khi nồng độ cytokine quá cao, có thể sẽ gây gia tăng hoạt động viêm, tạo ra mức độ viêm vượt ngưỡng cần thiết, có thể gây nguy hiểm, một số trường hợp nghiêm trọng có thể gây suy tạng và tử vong.

Thời gian tốt nhất để tắm cho trẻ sau tiêm 6in1

Việc tắm và tiêm phòng vắc xin không ảnh hưởng lẫn nhau, nên sẽ không có thời gian lý tưởng cụ thể để tắm cho trẻ sau khi tiêm phòng. Tuy nhiên, các phản ứng phụ sau tiêm thường không xuất hiện ngay lập tức, nên phụ huynh có thể tắm cho trẻ trong khoảng 1 - 2 tiếng sau tiêm. Đây là thời gian phù hợp để vết tiêm cầm máu (nếu có) và nhân lúc phản ứng phụ chưa phát triển mạnh.

Nếu trẻ xuất hiện triệu chứng sốt sau tiêm 6in1, phụ huynh cần đợi 1 - 2 ngày hoặc chờ đến khi trẻ hạ sốt hẳn rồi mới tắm. Trong lúc đó, cha mẹ hãy vệ sinh cho trẻ bằng cách lau nước ấm toàn thân một cách nhẹ nhàng. Việc lau nước ấm giúp giảm sốt và giảm đau nhức hiệu quả cho trẻ. Tuy nhiên, cần lưu ý tránh làm ướt vị trí tiêm và không ra nơi nhiều gió ngay sau khi lau người.

⇒ Tham khảo thêm: Bé tiêm 6 trong 1 không bị sốt: Bình thường hay bất thường?

Một số lưu ý khi tắm cho trẻ sau khi tiêm vắc xin 6 trong 1

Mặc dù tắm cho trẻ sau khi tiêm vắc xin 6 trong 1 được chứng minh là an toàn nhưng để đảm bảo hơn, bố mẹ cần lưu ý đến một số điều sau:

• Không tắm cho trẻ vào sáng sớm hoặc tối muộn: Đây là hai thời điểm trong ngày có nhiệt độ môi trường giảm mạnh, trẻ có thể bị nhiễm lạnh nếu tắm vào thời gian này;
• Không tắm cho trẻ bằng nước nóng và nước lạnh: Việc tắm bằng nước nóng có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của vắc xin và  tắm nước lạnh có thể khiến trẻ bị cảm lạnh do chênh lệch nhiệt độ giữa cơ thể với môi trường. Vậy nên, cần lưu ý tắm cho trẻ bằng nước ấm với nhiệt độ nước phù hợp, từ 37 đến 38 độ C;
• Không làm ướt, chà sát chỗ tiêm: Phụ huynh cần hạn chế làm ướt hay chà sát vào vị trí tiêm trong khi tắm vì có khả năng sẽ gây xước da hoặc nhiễm trùng cho trẻ;
• Tắm ở nơi kín gió: Cơ thể trẻ nhỏ rất dễ nhiễm lạnh nên cha mẹ lưu ý tắm cho trẻ ở nơi kín gió và không nên tắm quá lâu;
• Không sử dụng nước tắm có tính tẩy rửa mạnh: Lưu ý không dùng nước tắm có tính tẩy rửa mạnh hay nặc mùi hương liệu vì có thể gây tổn thương và nhiễm trùng vết tiêm cho trẻ.

Chăm sóc trẻ sau chích ngừa vắc xin 6 trong 1

Tương tự như các loại vắc xin khác, tiêm ngừa vắc xin 6 trong 1 có thể gây ra một số phản ứng phụ sau tiêm cho trẻ, tuy nhiên các phản ứng này đều không đáng lo ngại vì là hiện tượng bình thường của cơ thể khi đáp ứng miễn dịch lại với vắc xin vừa được tiêm chủng. Trong trường hợp trẻ xuất hiện các phản ứng phụ, phụ huynh cần trang bị sẵn một số kiến thức chăm sóc trẻ sau tiêm để có thể xử trí phù hợp.

1. Theo dõi tại điểm tiêm chủng

Sau khi được tiêm phòng, phụ huynh và trẻ cần ở lại cơ sở tiêm chủng ít nhất 30 phút, để thực hiện theo dõi các phản ứng sau tiêm chặt chẽ. Nếu trong thời gian đó, trẻ xuất hiện các biểu hiện bất thường như khó thở, thở mạnh, thở ngắt quãng, thở rút lõm lồng ngực, chóng mặt, ngứa họng, buồn nôn, mệt mỏi, da nổi mẩn,... cần báo ngay lập tức cho nhân viên y tế gần nhất để được xem xét tình trạng và xử trí kịp thời.

2. Chăm sóc trẻ tại nhà

Sau khi ở lại địa điểm tiêm chủng 30 phút và không xuất hiện biểu hiện bất thường, phụ huynh có thể đưa trẻ về nhà và tiếp tục theo dõi trong vòng ít nhất 48 giờ tiếp theo (2 ngày sau tiêm). Đồng thời, phụ huynh cần theo dõi thể trạng của trẻ dựa trên các tiêu chí sau:

• Nhiệt độ cơ thể: Trẻ có thể xuất hiện triệu chứng sốt nhẹ (38 - 38.5 độ C). Tuy nhiên, nếu trẻ bắt đầu sốt cao với nhiệt độ cơ thể trẻ trên 39 độ C, không có dấu hiệu thuyên giảm dù đã dùng thuốc hạ sốt, đồng thời kèm theo các triệu chứng như ho, quấy khóc, phát ban, nổi mẩn ngứa,... kéo dài hơn 1 ngày, cần đưa trẻ thăm khám bác sĩ để được xem xét tình trạng kịp thời;
• Nhịp thở: Xem xét trẻ có thở bất thường như khó thở, thở thanh, thở ngắt quãng, thở mệt (thở khò khè, hổn hển, phì phò,...) hay thậm chị ngừng thở hay không. Bố mẹ có thể xác định trẻ có thở nhanh hay không qua việc đo nhịp thở trong 1 phút như sau:
  • Đối với trẻ dưới 2 tháng tuổi: > 60 lần/phút;
  • Đối với trẻ từ 2 đến 12 tháng tuổi: > 50 lần/phút;
  • Đối với trẻ từ 1 đến 5 tuổi: > 40 lần/phút.
• Da: Quan sát toàn thân và da tại vùng tiêm của trẻ có xuất hiện hiện tượng đổi màu (tím tái, xanh, hồng, đỏ, phát ban, phồng rộp,...) hay không
• Các hoạt động sinh hoạt: Theo dõi hoạt động ăn, chơi, ngủ, tiểu tiện, đại tiện,... của trẻ có bất thường so với mọi ngày hay không.

Bên cạnh theo dõi biểu hiện của trẻ, bố mẹ cần đặc biệt lưu ý một số điều khi chăm sóc trẻ sau tiêm, cụ thể như:

• Cho trẻ mặc quần áo thoáng mát, thấm hút mồ hôi tốt;
• Duy trì chế độ dinh dưỡng như bình thường, đặc biệt nên cho trẻ uống nhiều nước. Đối với trẻ nhỏ cần được bú sữa mẹ nhiều hơn;
• Không cho trẻ ăn hoặc bú khi nằm, đặc biệt là vào ban đêm. Sau khi cho trẻ ăn/ bú cần bế trẻ ở tư thế cao đầu và không cho trẻ nô đùa quá mức;
• Khi trẻ sốt trên 38.5 độ C, Bố mẹ có thể dùng thuốc hạ sốt (paracetamol) liều phù hợp với cân nặng và theo đúng yêu cầu của nhà sản xuất.
• Có thể chườm lạnh bằng đá bọc khăn nếu vết tiêm sưng đỏ. Tuyệt đối không xoa dầu gió, chườm nóng, đắp chanh hay sử dụng bất kỳ phương thuốc dân gian truyền miệng nào;
• Không dùng aspirin và các loại thuốc ho, hạ sốt khác nếu không có sự chỉ định của bác sĩ;
• Nếu trẻ gặp các vấn đề về đường tiêu hóa, bố mẹ có thể cho trẻ ăn các thực phẩm lỏng, dễ tiêu hóa và tránh ăn nhiều dầu mỡ/ đồ uống có ga.

Như vậy, “Tiêm 6 trong 1 về có được tắm không?” đã có lời giải đáp trong bài viết trên. Trẻ sau khi tiêm vắc xin 6in1 có thể tắm bình thường nếu thể trạng trẻ vẫn khỏe mạnh bình thường, không xuất hiện các biểu hiện bất thường như sốt, phát ban, nổi mẩn đỏ,... Bố mẹ cần lưu ý sử dụng nước ấm và cẩn thận các thao tác khi tắm để không ảnh hưởng đến vị trí vừa tiêm chủng.