Tiêm chủng thông minh: Từ sổ giấy đến hệ thống theo dõi lịch tiêm trọn đời

Từ ngày 1/1/2026, Hệ thống Tiêm chủng VNVC chính thức chuyển đổi “Sổ tiêm chủng điện tử” vào sử dụng trong toàn bộ quy trình “Tiêm chủng thông minh” tại hàng trăm trung tâm trên toàn quốc. Việc chuyển đổi này nhằm đơn giản hóa thủ tục, nâng cao trải nghiệm khi đi tiêm chủng, đồng thời bảo đảm lịch sử và thông tin tiêm chủng được lưu trữ, quản lý an toàn, chính xác và dễ tra cứu trên nền tảng số.

Trong nhiều năm qua, sổ tiêm chủng giấy đã đóng vai trò quan trọng trong việc ghi nhận lịch sử tiêm vắc xin của người dân. Tuy nhiên, cùng với nhịp sống hiện đại và yêu cầu ngày càng cao về tính chính xác, đồng bộ và thuận tiện, việc quản lý thông tin tiêm chủng chỉ dựa vào sổ giấy đang dần bộc lộ những hạn chế nhất định.

Từ ngày 1/1/2026, Hệ thống Tiêm chủng VNVC bắt đầu triển khai Sổ tiêm chủng điện tử trong quy trình Tiêm chủng thông minh tại hàng trăm trung tâm trên toàn quốc. Trong giai đoạn đầu, sổ tiêm chủng điện tử được triển khai song song với sổ giấy, từng bước hỗ trợ người dân quản lý lịch sử tiêm chủng khoa học và thuận tiện hơn, hướng tới lộ trình tiến tới thay thế sổ giấy khi đủ điều kiện.

Theo Bác sĩ Trần Huỳnh Tấn - Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, việc quản lý thông tin tiêm chủng rời rạc, phụ thuộc nhiều vào sổ giấy là một khó khăn kéo dài nhiều năm. Sổ giấy dễ thất lạc, hư hỏng, thiếu đồng bộ giữa các cơ sở, gây trở ngại khi tra cứu lịch sử tiêm và tiềm ẩn rủi ro y khoa như bỏ sót mũi, tiêm trễ hoặc tiêm lặp không cần thiết, làm giảm hiệu quả phòng bệnh.

Trong bối cảnh đó, Sổ tiêm chủng điện tử không chỉ là “bản ghi số” của sổ giấy, mà là công cụ hỗ trợ quản lý tiêm chủng khoa học, xuyên suốt vòng đời, giúp theo dõi chính xác lịch sử tiêm, hạn chế bỏ sót mũi và nâng cao hiệu quả bảo vệ của vắc xin đối với các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm hiện nay.

Bên cạnh đó, thực tế cho thấy người dân Việt Nam ngày càng di chuyển, học tập và làm việc linh hoạt giữa các địa phương và quốc gia. Trẻ em có thể sinh ra ở một tỉnh, học tập tại tỉnh khác; người lớn thay đổi nơi cư trú, công việc hoặc có thời gian sinh sống ở nước ngoài. Trong khi đó, sổ tiêm chủng giấy mang tính cố định, dễ thất lạc và khó đồng bộ khi người dân thay đổi địa điểm tiêm.

Trong bối cảnh này, sổ tiêm chủng điện tử trên nền tảng số giúp hỗ trợ lưu trữ và tra cứu thông tin tiêm chủng thuận tiện hơn, hạn chế phụ thuộc vào địa điểm tiêm hay nơi cư trú. Đây là giải pháp hữu ích trong các tình huống cần xác minh nhanh lịch sử tiêm chủng như nhập học, khám sức khỏe định kỳ, điều trị tại cơ sở y tế mới hoặc thực hiện một số thủ tục liên quan.

Ở nhiều quốc gia phát triển, hồ sơ tiêm chủng điện tử đã trở thành tiêu chuẩn được ứng dụng trong quản lý y tế dự phòng của quốc gia. Việc VNVC tiên phong triển khai mô hình này tại Việt Nam cho thấy tiêm chủng dịch vụ đang tiệm cận với các chuẩn mực quốc tế, đặt lợi ích dài hạn của người dân làm trung tâm.

Theo các khảo sát hành vi y tế tại Huế năm 2019, tại Hải Phòng và Thái Nguyên năm 2021, một trong những nguyên nhân phổ biến khiến trẻ em tiêm không đủ mũi là quên lịch hoặc nhầm lẫn giữa các mốc tiêm. Lịch tiêm chủng, đặc biệt trong những năm đầu đời, vốn phức tạp, nhiều mũi, nhiều thời điểm khác nhau. Với nhịp sống hiện đại, việc yêu cầu phụ huynh ghi nhớ hoàn toàn bằng trí nhớ hoặc sổ giấy là điều không thực tế.

Sổ tiêm chủng điện tử VNVC chuyển “trách nhiệm ghi nhớ” từ con người sang hệ thống, với các tính năng nhắc lịch tự động, cá nhân hóa theo độ tuổi và tiền sử tiêm chủng. Điều này không chỉ giúp giảm áp lực tâm lý cho phụ huynh, mà còn góp phần nâng cao tỷ lệ tiêm đầy đủ, đúng lịch và đúng thời điểm.

Bác sĩ Tấn cho biết thêm, cùng với sự phát triển của y tế số, người dân ngày càng quan tâm đến tính pháp lý, độ chính xác và bảo mật của dữ liệu sức khỏe. Sổ tiêm chủng điện tử không chỉ cần tiện lợi, mà còn phải đáng tin cậy.

Việc VNVC xây dựng hồ sơ tiêm chủng số có định danh rõ ràng, lưu trữ lâu dài, có thể trích xuất dưới dạng điện tử phục vụ các thủ tục cần thiết giúp người dân yên tâm hơn khi sử dụng. Đây cũng là nền tảng quan trọng để tiến tới liên thông dữ liệu tiêm chủng với hệ thống y tế quốc gia trong tương lai, phù hợp với định hướng “dữ liệu là trung tâm” của ngành y tế.

Không chỉ mang lại tiện ích cho người dân, việc triển khai Sổ tiêm chủng điện tử còn giúp ngành y tế nâng cao năng lực giám sát dịch tễ, đánh giá độ bao phủ vắc xin và phát hiện sớm các khoảng trống miễn dịch trong cộng đồng. Đây là yếu tố then chốt để chủ động phòng chống dịch bệnh, thay vì chỉ phản ứng khi dịch đã bùng phát. Khi dữ liệu tiêm chủng được quản lý đầy đủ, đồng bộ và khoa học, việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng trở nên hiệu quả hơn, bền vững hơn và ít tốn kém hơn về lâu dài.

Sổ tiêm chủng điện tử còn tạo ra tác động tích cực về môi trường. Theo ước tính của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA), để sản xuất 1 tấn giấy cần khoảng 17 cây xanh trưởng thành. Với quy mô phục vụ hàng chục triệu lượt khách hàng mỗi năm, việc VNVC từng bước thay thế sổ giấy bằng sổ điện tử được ước tính góp phần bảo vệ tương đương gần 6.000 cây xanh mỗi năm, giảm phát thải và hướng tới mô hình y tế xanh, phát triển bền vững.

Bên cạnh chức năng lưu trữ, Sổ tiêm chủng điện tử trên ứng dụng VNVC Mobile App còn hỗ trợ nhắc lịch tiêm tự động, hướng dẫn theo dõi sau tiêm, tư vấn trực tuyến 24/7 và trích xuất hồ sơ điện tử có xác thực. Nhờ đó, người dân dễ dàng quản lý thông tin tiêm chủng và thuận tiện khi cần sử dụng cho học tập, khám chữa bệnh, đi lại hoặc thực hiện các thủ tục cần thiết.

Cũng trong ngày 1/1/2026, cùng với thời điểm VNVC chính thức chuyển đổi sang sử dụng Sổ tiêm chủng điện tử trên toàn hệ thống, Bộ Y tế quy định dữ liệu Sổ sức khỏe điện tử được tích hợp trên ứng dụng định danh điện tử quốc gia VNeID có giá trị pháp lý trong thực hiện các thủ tục hành chính và khám, chữa bệnh, thay thế việc sử dụng sổ giấy khi thông tin đã được cập nhật đầy đủ. Quy định này đánh dấu bước tiến quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số của ngành y tế, tạo nền tảng cho việc ứng dụng rộng rãi các giải pháp quản lý hồ sơ sức khỏe và tiêm chủng trên nền tảng số.

• Tải ứng dụng VNVC Mobile App, liên kết hồ sơ tiêm chủng điện tử cho bản thân và gia đình ngay tại đây!
• Xem hướng dẫn cài đặt và sử dụng VNVC Mobile App tại đây!

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ