Hàng trăm học sinh phổ thông học kiến thức bảo vệ sức khỏe tuổi dậy thì

Ngày 06/12/2024, Hệ thống tiêm chủng VNVC tổ chức chương trình tư vấn kiến thức chăm sóc sức khỏe vị thành niên - tuổi dậy thì cho hơn 400 nữ sinh Trường THPT Phước Long (TP. Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh) với sự tham gia tư vấn của các chuyên gia uy tín trong lĩnh vực tiêm chủng vắc xin, y học dự phòng, sản phụ khoa của Hệ thống tiêm chủng VNVC và Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

Chương trình cung cấp nhiều thông tin thiết thực, khoa học chính thống về những căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm đường sinh dục, cách chăm sóc sức khỏe sinh sản, xây dựng thói quen sinh hoạt, dinh dưỡng, vệ sinh và vắc xin phòng bệnh quan trọng. Trong khuôn khổ chương trình, VNVC đã trao tặng hàng trăm phiếu ưu đãi tiêm chủng giá trị cùng nhiều phần quà hấp dẫn, với tổng trị giá hơn 20 triệu đồng cho các nữ sinh trường THPT Phước Long.

Tuổi vị thành niên là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng từ thơ ấu sang trưởng thành, đánh dấu những thay đổi mạnh mẽ về sinh học, tâm lý, cảm xúc, trí tuệ và các mối quan hệ xã hội. Đây cũng là thời kỳ thanh thiếu niên bắt đầu khám phá đời sống tình cảm và tình dục, hình thành nhận thức ban đầu về sự gắn kết và tò mò giới tính, tính dục. Vì vậy, giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản đóng vai trò then chốt, giúp các bạn trẻ hiểu đúng về tình dục an toàn, đồng thời xây dựng nền tảng cho các quyết định và mối quan hệ lành mạnh trong tương lai.

Đặc biệt, ở nữ giới vị thành niên, giai đoạn dậy thì mang lại những thay đổi rõ rệt về cả ngoại hình và sinh lý, khiến các em dễ bối rối hoặc tổn thương. Những thay đổi phổ biến bao gồm chiều cao, cân nặng tăng trưởng, phát triển ngực, mọc lông mu, xuất hiện mùi cơ thể, tiết dịch âm đạo và quan trọng nhất là bắt đầu chu kỳ kinh nguyệt – một trải nghiệm thường khiến các em lo lắng, hoang mang nếu không được chuẩn bị tâm lý và kiến thức đầy đủ.

Hành kinh là hiện tượng chảy máu từ âm đạo ra ngoài có tính chất chu kỳ hàng tháng và hiện tượng này là do trứng không được thụ tinh, niêm mạc tử cung bong ra và thải ra ngoài. Máu kinh đỏ nhưng không đông, chỉ chứa ¾ là máu, còn lại là các chất của niêm mạc tử cung. Bình thường trẻ nữ khoảng 13 - 15 tuổi sẽ bắt đầu chu kỳ kinh nguyệt, thời gian ra máu kinh thường 3 - 5 ngày, có những trường hợp đặc biệt chỉ có 2 ngày hoặc kéo dài tới 7 ngày.

Ở các trẻ nữ mới dậy thì, hệ thống nội tiết - sinh dục hoạt động chưa nhịp nhàng, vì vậy kinh nguyệt thường chưa đều đặn. Thời gian đầu mới có kinh có thể gặp những hiện tượng thất thường như chu kỳ có khi kéo dài, có khi không có, có khi ra máu nhiều, có khi ra máu ít. Nguyên nhân thường là do trứng chưa rụng, biến đổi lượng các nội tiết tố chưa điều hoà. Tuy nhiên, sau một khoảng thời gian, kinh nguyệt sẽ trở nên ổn định. Nếu tình trạng này kéo dài trẻ cần đưa đi khám để được tư vấn và chữa trị.

BS.CKI Nguyễn Huy Cường, Bác sĩ Sản Phụ khoa, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7  cho biết, các em nữ sinh cần phải được hướng dẫn vệ sinh vào những ngày hành kinh đúng cách, vì vi khuẩn thường phát triển nhanh chóng trong máu kinh, nếu không vệ sinh sạch sẽ, sẽ làm tiềm ẩn nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng đường sinh dục. Do đó, những ngày có kinh nguyệt, cần vệ sinh, lau khô và thay băng vệ sinh tối thiểu 3 lần (sáng, trưa, tối). Tuyệt đối không sử dụng các chất khử mùi và các loại nước rửa vệ sinh, nếu không có chỉ định của bác sĩ.

Đồng thời, việc khám sức khỏe định kỳ cũng rất cần thiết, đặc biệt nếu ở tuổi 15 - 16 vẫn chưa có kinh nguyệt, cần được kiểm tra và bổ sung viên sắt theo chỉ định bác sĩ để tránh thiếu máu. Ngoài ra, các bệnh phụ khoa như viêm đường tiết niệu, viêm âm đạo hay rối loạn chu kỳ kinh nguyệt cũng có thể ảnh hưởng lớn đến sức khỏe sinh sản, bố mẹ cần đặc biệt lưu tâm.

Tại buổi tư vấn, BS.CKI Nguyễn Huy Cường chia sẻ rằng, tuổi vị thành niên có sự thay đổi lớn về hình dáng, tâm lý, cách tư duy, muốn chứng minh bản thân và bắt đầu thích khám phá, thử nghiệm mọi thứ. Điều này tiềm ẩn nhiều rủi ro, gây ra những hệ lụy đáng tiếc về sau, phổ biến nhất chính là những tò mò về tính dục và các hoạt động quan hệ tình dục không an toàn, gây ra những hậu quả khôn lường cho sức khỏe như: mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục, thậm chí là HIV/AIDS, mang thai sớm ngoài ý muốn, dễ sảy thai, sinh non, nhiễm độc thai, làm tăng nguy cơ tử vong của người mẹ, trẻ sinh ra dễ bị thiếu cân, suy dinh dưỡng, mắc bệnh hoặc thậm chí là tử vong.

Theo ghi nhận, dinh dưỡng kém, thiếu máu, tiền sản giật, viêm màng ối do lây nhiễm các bệnh qua đường tình dục và nhiễm virus gây suy giảm miễn dịch ở người (HIV) ở nhóm tuổi vị thành niên mang thai là những nguyên nhân dẫn đến tình trạng sảy thai tự nhiên và thai chết lưu tương đối cao ở nhóm tuổi này. Đồng thời, mang thai ở tuổi vị thành niên có thể dẫn đến tình trạng khung chậu chưa sẵn sàng để sinh nở, chuyển dạ bị cản trở, gây nguy cơ tử vong cao ở cả trẻ sơ sinh và  người mẹ.

Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản, các bạn trẻ còn chịu ảnh hưởng nặng nề về mặt tâm lý xã hội do phải làm mẹ khi còn quá trẻ, gián đoạn việc học tập ảnh hưởng tới tương lai; dễ nảy sinh tâm lý chán nản; phải gánh chịu các định kiến xã hội và gánh nặng về kinh tế khi nuôi con. Theo thống kê, có hơn 20 triệu trường hợp mang thai được ghi nhận ở nữ sinh từ 15 - 19 tuổi tại các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình vào năm 2019. Trong số đó, gần như một nửa là mang thai ngoài ý muốn và 55% các trường hợp này kết thúc bằng việc phá thai, thường là không an toàn. Hậu quả của việc phá thai không an toàn đã dẫn đến các tai biến nghiêm trọng như nhiễm trùng, thủng tử cung, vô sinh...

Do đó, các trẻ nữ rất cần được giáo dục về tình dục an toàn và có trách nhiệm hơn với cơ thể của mình, biết tự kiểm soát hành vi tình dục và  phòng tránh mang thai ngoài ý muốn, phòng tránh được các bệnh lây truyền qua đường tình dục và HIV/AIDS. Bố mẹ, người thân, gia đình cần quan tâm, nói chuyện cởi mở và trung thực về các thông tin, kiến thức giới tính, tình dục, sức khỏe sinh sản cho trẻ vị thành niên và thanh thiếu niên. Đồng thời, dạy trẻ những kỹ năng mềm như cách từ chối những đòi hỏi, lạm dụng về tình dục, cách giữ gìn thân thể, cách thoát hiểm trong những trường hợp nguy cấp.

Bên cạnh đó, trẻ vị thành niên cũng là đối tượng rơi vào độ tuổi “khoảng trống miễn dịch” sau nhiều năm không tiêm vắc xin hoặc lãng quên những mũi tiêm nhắc. Đồng thời do sinh hoạt trong môi trường đông đúc tại trường học, tạo điều kiện thuận lợi để các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như ho gà bạch hầu, uốn ván, sởi - quai bị - rubella, thủy đậu, phế cầu khuẩn, viêm gan A, B... xâm nhập vào cơ thể và tấn công hệ miễn dịch.

Theo BS. Huỳnh Trần An Khương, Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC có khoảng 20 loại bệnh truyền nhiễm thường gặp, rất dễ lây và nguy hiểm ở trẻ học đường, nhưng hầu hết đã có thể phòng ngừa bằng vắc xin. Do đó, việc tiêm vắc xin sẽ giúp củng cố hàng rào hệ miễn dịch, bảo vệ trẻ khỏi các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, hạn chế biến chứng nghiêm trọng, giảm nguy cơ lây nhiễm cho cộng đồng, đặc biệt là những người dễ bị tổn thương, có sức khỏe kém.

Như đã đề cập, độ tuổi vị thành niên bắt đầu có những tò mò sinh lý vượt tầm kiểm soát của cha mẹ và người thân, dẫn đến tiềm ẩn nhiều nguy cơ lây nhiễm các bệnh qua đường tình dục, phổ biến nhất là HPV. Theo thống kê, thanh thiếu niên hoạt động tình dục có tỷ lệ nhiễm HPV phổ biến và mới mắc cao nhất với 50 - 80%, bị nhiễm trong vòng 2 - 3 năm sau khi bắt đầu quan hệ tình dục.

Theo Báo cáo Khảo sát sức khỏe học sinh toàn cầu năm 2019 tại Việt Nam (GSHS), được công bố tại hội thảo trực tuyến do Bộ Y tế Việt Nam phối hợp với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tổ chức, tỷ lệ học sinh Việt Nam quan hệ tình dục trước 14 tuổi tăng gần 2,4 lần vào năm 2019 so với năm 2013. WHO đánh giá việc quan hệ tình dục trước 14 tuổi không sử dụng biện pháp an toàn góp phần gây ra tình trạng mang thai ngoài ý muốn ở tuổi vị thành niên và tỷ lệ mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục cao.

Mặc dù hầu hết các tình trạng nhiễm trùng HPV đều có bản chất tạm thời và không gây bất thường về tế bào học, biểu hiện phổ biến với các mụn cóc thông thường, xảy ra ở 20% trẻ vị thành niên, tuy nhiên có một số ít trường hợp có thể tiến triển thành ung thư và không thể điều trị. Theo WHO, ung thư cổ tử cung là nguyên nhân gây ung thư và tử vong do ung thư đứng thứ tư ở phụ nữ vào năm 2022, khoảng 660.000 ca mới và khoảng 350.000 ca tử vong trên toàn thế giới, trong đó 99% các trường hợp liên quan đến HPV.

Bên cạnh đó, HPV còn liên quan đến 90% trường hợp ung thư hậu môn, 65% ung thư âm đạo, 50% ung thư âm hộ, 35% ung thư dương vật, 45 - 80% ung thư hầu họng ở cả nam và nữ giới.

Chính vì vậy, việc tiêm vắc xin phòng bệnh do HPV gây ra cần được đặc biệt chú trọng, tiêm càng sớm càng tốt, bắt đầu từ 9 tuổi để kịp thời ngăn chặn những nhiễm trùng nguy hiểm. Hiện vắc xin Gardasil 9 là vắc xin thế hệ mới phòng được 9 chủng HPV nguy cơ cao, cho cả nam và nữ giới, từ 9 - 45 tuổi. Vắc xin được chứng minh không ảnh hưởng đến sự phát triển tâm sinh lý của trẻ ở tuổi dậy thì, ngược lại còn giúp tăng cường sức khỏe, bảo vệ trẻ khỏi các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do HPV gây ra.

Bên cạnh đó, trẻ học đường cũng là nhóm đối tượng nguy cơ cao mắc các bệnh truyền nhiễm dễ lây lan, biến chứng nguy hiểm, như sốt xuất huyết, cúm, thủy đậu, sởi - quai bị - rubella, viêm não Nhật Bản, viêm màng não do não mô cầu... do thường xuyên tiếp xúc với nhiều cá nhân mỗi ngày. Theo kết quả nghiên cứu, có khoảng 80% các bệnh truyền nhiễm chủ yếu lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp. Đây là các bệnh nếu không được điều trị đúng cách và kịp thời, có thể tiến triển thành các biến chứng viêm phổi, suy hô hấp hoặc dẫn đến các bệnh lý khác như hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính...

» Tham khảo chi tiết các loại vắc xin phòng các bệnh học đường cho trẻ vị thành niên TẠI ĐÂY

Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC là đơn vị tiêm chủng dịch vụ Uy tín - Chất lượng - An toàn hàng đầu tại Việt Nam, với mạng lưới hàng trăm trung tâm trải rộng tại hơn 55 tỉnh thành trên toàn quốc, cam kết cung ứng đầy đủ các loại vắc xin quan trọng, vắc xin thế hệ mới, vắc xin thường xuyên khan hiếm cho trẻ em và người lớn trên toàn quốc, đặc biệt là nhóm học sinh, sinh viên và các bạn trẻ. VNVC tự hào là đơn vị sở hữu hệ thống dây chuyền lạnh, kho lạnh bảo quản đạt chuẩn GSP theo tiêu chuẩn quốc tế, quy mô lớn với 4 kho lạnh tổng và hàng trăm kho lạnh tại các trung tâm tiêm chủng, mang lại khả năng lưu trữ và bảo quản 400 triệu liều vắc xin trong cùng một thời điểm.

Bên cạnh đó, đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng tại VNVC 100% có chứng chỉ an toàn tiêm chủng, kỹ năng nghiệp vụ chuyên nghiệp, mang tới những mũi tiêm an toàn, nhẹ nhàng, êm ái nhất đến cho Khách hàng. Đồng thời, VNVC cam kết luôn bình ổn giá vắc xin, không tăng giá ngay cả trong thời điểm khan hiếm. Đặc biệt, VNVC còn thiết lập các gói vắc xin linh hoạt theo từng đối tượng, trong đó có gói vắc xin cho trẻ tiền học đường, gói vắc xin cho tuổi vị thành niên và thanh niên, cung cấp đầy đủ các loại vắc xin phù hợp với nhu cầu và độ tuổi của trẻ trong độ tuổi đến trường.

» Tìm hiểu ngay Gói vắc xin cho trẻ tiền học đường TẠI ĐÂY

» Tìm hiểu ngay Gói vắc xin cho thanh thiếu niên TẠI ĐÂY

Với mong muốn tạo điều kiện cho tất cả người dân Việt Nam, đặc biệt là nhóm các bạn trẻ, học sinh, sinh viên, nhân viên văn phòng… được tiếp cận nguồn vắc xin chính hàng, chất lượng cao, dồi dào, không lo thiếu vắc xin, được tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch, tiêm an toàn, dịch vụ tận tâm, thân thiện, VNVC tiên phong sáng kiến các hình thức thanh toán linh hoạt như trả góp gói vắc xin không lãi suất - “Tiêm vắc xin trước, trả chi phí sau” hoặc chia nhỏ chi phí mua gói vắc xin thành nhiều lần thanh toán.

Chuỗi ảnh chương trình tư vấn kiến thức sức khỏe sinh sản vị thành niên tại trường THPT Phước Long

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ