Cập nhật kiến thức tiêm chủng quan trọng cho phụ nữ lần đầu làm mẹ

Tiêm chủng là biện pháp an toàn và hiệu quả giúp bảo vệ trẻ nhỏ trước nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ngay từ những năm đầu đời. Tuy nhiên, kiến thức và lịch tiêm chủng hiện nay đã có nhiều thay đổi do sự ra đời của nhiều vắc xin và giải pháp phòng bệnh thế hệ mới. Vì vậy, các bậc cha mẹ, đặc biệt là những gia đình lần đầu đón con cần chủ động cập nhật thông tin để lựa chọn lịch tiêm phù hợp và bảo vệ con tốt hơn ngay từ sớm.

Đối với nhiều phụ nữ lần đầu làm mẹ, việc tìm hiểu về tiêm chủng thường đi kèm với không ít băn khoăn: nên tiêm những mũi nào trước, tiêm ở đâu, có cần tiêm thêm ngoài chương trình miễn phí hay không… Những câu hỏi này là điều rất phổ biến khi cha mẹ bắt đầu hành trình chăm sóc sức khỏe cho trẻ sơ sinh.

Trong khi đó, kiến thức phòng bệnh và tiêm chủng hiện nay đã có nhiều thay đổi so với trước đây. Cùng với sự phát triển của khoa học vắc xin, ngày càng có thêm nhiều công nghệ và giải pháp phòng bệnh mới giúp mở rộng khả năng bảo vệ cho trẻ. Vì vậy, cha mẹ, đặc biệt là những người lần đầu sinh con cần chủ động cập nhật thông tin để lựa chọn lịch tiêm phù hợp cho trẻ.

Một nghiên cứu đăng trên Tạp chí Y Dược năm 2024 cho thấy tỷ lệ tiêm chủng chưa đầy đủ ở trẻ là con đầu lòng cao hơn so với trẻ có anh chị em. Nguyên nhân là các bà mẹ sinh từ hai con trở lên thường đã tích lũy được kiến thức và kinh nghiệm tiêm chủng từ lần sinh trước. Thực tế này cho thấy việc tìm hiểu thông tin và lập kế hoạch tiêm chủng từ sớm đóng vai trò quan trọng, giúp trẻ được tiếp cận đầy đủ các biện pháp phòng bệnh ngay từ những năm đầu đời.

Theo Bác sĩ Đoàn Thị Khánh Châm - Quản lý Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, việc phòng bệnh bằng vắc xin nên được triển khai càng sớm càng tốt, ngay từ những ngày đầu sau sinh. Đây là giai đoạn hệ miễn dịch của trẻ còn non nớt, trong khi trẻ bắt đầu tiếp xúc với nhiều tác nhân gây bệnh từ môi trường sống.

Tại Việt Nam, trẻ em có thể tiếp cận vắc xin thông qua Chương trình Tiêm chủng Mở rộng (TCMR) do Bộ Y tế triển khai trên toàn quốc. Chương trình này hiện cung cấp 14 loại vắc xin phòng nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho trẻ em, được tiêm miễn phí tại các trạm y tế địa phương. Tuy nhiên, tại nhiều địa phương, lịch tiêm thường được tổ chức theo các buổi tiêm cố định trong tháng, phổ biến khoảng 1-2 ngày tiêm chủng, nên phụ huynh cần theo dõi lịch cụ thể để đưa trẻ đi tiêm đúng thời điểm.

Bên cạnh đó, nhiều phụ huynh hiện nay cũng lựa chọn tiêm chủng dịch vụ tại các trung tâm tiêm chủng để chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe cho trẻ. Hình thức này giúp trẻ được tiếp cận hơn 60 loại vắc xin và sinh phẩm phòng bệnh hiện đại, trong đó có nhiều vắc xin thế hệ mới giúp mở rộng phạm vi phòng bệnh so với trước đây. Phụ huynh cũng thuận tiện hơn trong việc theo dõi lịch tiêm, được tư vấn chuyên môn và sắp xếp thời gian tiêm phù hợp với điều kiện của gia đình.

Tại Việt Nam, Hệ thống Tiêm chủng VNVC với mạng lưới trung tâm trên toàn quốc đang cung cấp đầy đủ các loại vắc xin cho trẻ em và người lớn. VNVC được đầu tư cơ sở vật chất đồng bộ, quy trình tiêm chủng an toàn và hệ thống bảo quản vắc xin đạt chuẩn quốc tế GSP, cùng đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên y tế được đào tạo chuyên môn, giúp phụ huynh yên tâm khi đưa trẻ đi tiêm phòng và chủ động xây dựng kế hoạch bảo vệ sức khỏe cho con.

Hai tháng đầu đời là “thời điểm vàng” để xây dựng miễn dịch cho trẻ

Sau giai đoạn sơ sinh, trẻ bước vào các mốc tiêm quan trọng trong những tháng đầu đời nhằm phòng nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

Theo Chương trình Tiêm chủng Mở rộng, trẻ có thể được tiêm các vắc xin cơ bản như vắc xin 5 trong 1, giúp phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt và các bệnh do vi khuẩn Hib gây ra; cùng với các vắc xin sởi, rubella, viêm não Nhật Bản theo lịch tiêm miễn phí tại trạm y tế địa phương.

Tuy nhiên, trong hệ thống tiêm chủng dịch vụ, nhiều bác sĩ nhi khoa hiện nay thường tư vấn phụ huynh cân nhắc vắc xin 6 trong 1. So với vắc xin 5 trong 1, loại vắc xin này bổ sung thêm thành phần phòng viêm gan B và sử dụng ho gà vô bào, một công nghệ vắc xin hiện đại giúp giảm phản ứng sau tiêm và mở rộng phạm vi bảo vệ trong cùng một mũi tiêm.

Ngoài ra, khi tiếp cận tiêm chủng dịch vụ, trẻ cũng có thể được phòng ngừa thêm một số bệnh chưa được triển khai rộng rãi trong TCMR như phế cầu khuẩn, não mô cầu, tiêu chảy cấp do virus rota, thủy đậu hoặc cúm mùa.

Theo Bác sĩ Khánh Châm, việc kết hợp các mũi tiêm trong chương trình TCMR với các vắc xin và giải pháp phòng bệnh mới sẽ giúp mở rộng phạm vi bảo vệ cho trẻ, đặc biệt trong hai năm đầu đời, giai đoạn hệ miễn dịch đang phát triển mạnh mẽ.

Lịch tiêm phối hợp TCMR và dịch vụ cho trẻ trong 2 năm đầu đời

Xu hướng tiêm chủng chủ động ngày càng phổ biến

Chương trình Tiêm chủng Mở rộng (TCMR) được triển khai tại Việt Nam từ năm 1981 và được xem là một trong những chương trình y tế dự phòng quan trọng, góp phần giúp hàng triệu trẻ em tiếp cận các vắc xin phòng nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt hay sởi. Nhờ chương trình này, tỷ lệ mắc và tử vong do nhiều bệnh truyền nhiễm ở trẻ em đã giảm đáng kể trong nhiều thập kỷ qua.

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học vắc xin trên thế giới, ngày càng có thêm nhiều công nghệ phòng bệnh mới được nghiên cứu và ứng dụng. Nhiều loại vắc xin và sinh phẩm phòng bệnh thế hệ mới ra đời không chỉ giúp cải thiện hiệu quả bảo vệ mà còn mở rộng khả năng phòng ngừa đối với các bệnh truyền nhiễm chưa có trong chương trình tiêm chủng cơ bản.

Trong bối cảnh đó, cách tiếp cận tiêm chủng của nhiều gia đình cũng dần thay đổi. Nếu trước đây phụ huynh chủ yếu đưa trẻ đi tiêm theo lịch của chương trình miễn phí thì hiện nay nhiều gia đình đã chủ động tìm hiểu thêm về các loại vắc xin, công nghệ phòng bệnh cũng như lịch tiêm phù hợp với từng giai đoạn phát triển của trẻ. Mục tiêu không chỉ là tiêm đủ các mũi cơ bản mà còn mở rộng khả năng bảo vệ trước nhiều bệnh truyền nhiễm có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ nhỏ.

Việc kết hợp giữa chương trình TCMR và các vắc xin trong hệ thống tiêm chủng dịch vụ là một trong những giải pháp giúp tối ưu hiệu quả phòng bệnh. Cách tiếp cận này vừa đảm bảo trẻ được tiếp cận các vắc xin cơ bản theo chương trình quốc gia, vừa mở rộng thêm các biện pháp phòng bệnh hiện đại.

“Chương trình tiêm chủng mở rộng giúp đảm bảo mọi trẻ em đều có thể tiếp cận các vắc xin cơ bản, trong khi các vắc xin và sinh phẩm trong tiêm chủng dịch vụ giúp mở rộng phạm vi bảo vệ và ứng dụng công nghệ vắc xin thế hệ mới. Vì vậy, nhiều gia đình hiện nay lựa chọn kết hợp tiêm chủng theo chương trình với các vắc xin dịch vụ để tối ưu khả năng phòng bệnh cho trẻ trong những năm đầu đời”, Bác sĩ Khánh Châm chia sẻ.

Đối với nhiều phụ huynh, đặc biệt là những người lần đầu sinh con, việc lựa chọn nơi tiêm chủng cho trẻ thường đi kèm nhiều cân nhắc. Ở giai đoạn sơ sinh và những năm đầu đời, hệ miễn dịch của trẻ còn non nớt, vì vậy yếu tố an toàn trong tiêm chủng luôn được đặt lên hàng đầu.

Tại Việt Nam, nhiều gia đình lựa chọn các hệ thống tiêm chủng có quy trình chuyên môn chặt chẽ và điều kiện theo dõi sau tiêm đầy đủ. Hệ thống Tiêm chủng VNVC hiện được nhiều phụ huynh tin tưởng nhờ quy trình tiêm chủng khép kín gồm khám sàng lọc kỹ trước tiêm, tiêm chủng đúng chỉ định, quy trình khép kín, 100% trung tâm có phòng xử trí phản ứng sau tiêm với đầy đủ các trang thiết bị cấp cứu, có đội ngũ tổng đài hỗ trợ tư vấn và theo dõi sau tiêm.

Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, việc lựa chọn cơ sở tiêm chủng có đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng giàu kinh nghiệm trong tiêm chủng nhi khoa là yếu tố quan trọng giúp phụ huynh yên tâm. Tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC, vắc xin được bảo quản trong hệ thống kho lạnh đạt chuẩn quốc tế, đảm bảo chất lượng trong suốt quá trình vận chuyển và lưu trữ. Quy trình tiêm chủng được thực hiện khép kín từ khám sàng lọc, tư vấn, tiêm chủng đến theo dõi sau tiêm, cùng với phòng theo dõi và xử trí phản ứng sau tiêm tại các trung tâm. VNVC còn có hệ thống tổng đài tư vấn và hỗ trợ theo dõi sau tiêm, giúp phụ huynh kịp thời nhận được hướng dẫn khi cần thiết.

Bên cạnh đó, hệ thống sổ tiêm chủng điện tử và nhắc lịch tự động giúp phụ huynh, đặc biệt là những gia đình lần đầu chăm con, dễ dàng theo dõi lịch tiêm và đảm bảo trẻ được tiêm đầy đủ, đúng thời điểm theo khuyến cáo.

VNVC là đơn vị với nhiều năm trong lĩnh vực tiêm chủng, cung cấp dịch vụ tiêm chủng chất lượng, an toàn, chuyên nghiệp và tận tâm.

Với gần 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tiêm chủng dịch vụ, đặc biệt là tiêm chủng cho trẻ em, Hệ thống Tiêm chủng VNVC chú trọng xây dựng môi trường tiêm chủng an toàn và thân thiện với trẻ nhỏ. Từ việc sử dụng kim tiêm chuyên dụng kích thước nhỏ, quy trình tiêm được thực hiện nhẹ nhàng, đến việc bố trí không gian riêng cho mẹ và bé, cùng nhiều tiện ích miễn phí như bỉm tã, khăn giấy, nước uống và khu vực chờ thoải mái cho gia đình…

Bên cạnh đó, VNVC thường xuyên triển khai các chương trình ưu đãi và hỗ trợ chi phí tiêm chủng, giúp nhiều gia đình thuận tiện hơn trong việc xây dựng kế hoạch tiêm phòng đầy đủ cho con. Hệ thống cũng cung cấp các gói vắc xin linh hoạt theo độ tuổi, với nhiều lựa chọn thanh toán như tiêm trước - trả sau không lãi suất, chia nhỏ chi phí theo từng lần tiêm, cùng nhiều chương trình quà tặng và hỗ trợ dành cho phụ huynh khi đăng ký gói tiêm chủng.

Ngoài ra, VNVC còn triển khai dịch vụ tiêm chủng VIP với không gian riêng tư, tiện nghi và quy trình chăm sóc cá nhân hóa, giúp phụ huynh và trẻ nhỏ có trải nghiệm tiêm chủng thoải mái, thuận tiện và an tâm hơn.