Bộ Y tế cảnh báo người dân chủ động phòng Sởi – Rubella khi số ca mắc tăng cao

Đầu năm 2024 tới nay, Bộ Y tế ghi nhận 78 trường hợp sốt phát ban nghi sởi, rubella tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước, đặc biệt ghi nhận một chùm ca bệnh sởi tập trung tại Hà Tĩnh ở nhóm trẻ dưới 10 tuổi.

Các chuyên gia cảnh báo 2024 là năm dịch sởi có nguy cơ bùng phát theo chu kỳ 4-5 năm/lần, cần tiêm bù, tiêm vét cho số trẻ chưa được tiêm vắc xin. Hai chu kỳ gần nhất là 2019 và 2014, cả nước đều ghi nhận số ca mắc sởi tăng cao, riêng năm 2014 có hơn 110 trẻ tử vong. Thai phụ mắc sởi và rubella ngoài gặp biến chứng có thể tăng nguy cơ thai nhi dị tật, sảy thai, sinh non.

Gần đây, WHO đã đưa ra cảnh báo về việc tăng số ca mắc sởi, rubella và nguy cơ bùng phát dịch sởi ở nhiều quốc gia trên toàn thế giới. Tại khu vực Châu Âu, số ca mắc bệnh trong năm 2023 là 300.000 ca, tăng hơn 30 lần so với năm 2022. TS. Hans Henri P. Kluge, Giám đốc khu vực Châu Âu của WHO cho hay, không chỉ số ca mắc tăng cao mà tỷ lệ nhập viện cũng tăng đáng kể. Gần 21.000 ca nhập viện, chủ yếu là trẻ em từ 1-4 tuổi (chiếm 40%), trong đó có 5 trường hợp không qua khỏi. Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) nhận định rằng, sự tăng lên đáng kể của số ca mắc sởi/rubella trên thế giới là do tỷ lệ tiêm chủng giảm sút đáng kể do ảnh hưởng của dịch Covid-19 khiến hàng triệu trẻ em có nguy cơ đối mặt với bệnh sởi.

Tại Việt Nam, Thống kê từ chương trình Tiêm chủng mở rộng cho thấy, tỷ lệ tiêm chủng vắc xin trong năm 2023 đang thấp hơn so với những năm 2017-2019. Theo các chuyên gia, những đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh sởi nên tiêm phòng sởi đầy đủ là trẻ chưa được tiêm vắc xin; thanh thiếu niên, người trưởng thành chưa từng mắc bệnh sởi hoặc chưa tiêm vắc xin trước đây; người lớn tuổi có bệnh nền mạn tính như tim mạch, cao huyết áp, phổi, đái tháo đường; phụ nữ chuẩn bị có thai…

BS.CKI Bạch Thị Chính - Giám đốc Y khoa - Hệ thống tiêm chủng VNVC cho biết, bệnh sởi gây ra bởi virus sởi thuộc họ Paramyxoviridae lây lan nhanh qua đường hô hấp, không chỉ gây ra triệu chứng cấp tính mà còn có nguy cơ cao ảnh hưởng đến hệ thống thần kinh, tổn thương đa cơ quan, để lại nhiều biến chứng nặng nề suốt đời cho người mắc bệnh như viêm não, viêm tai giữa, viêm loét giác mạc,... Phụ nữ mang thai nếu mắc sởi có thể dẫn đến dị tật thai nhi, sảy thai. Nếu tuổi thai lớn, sởi có thể gây sinh non hoặc thai chết lưu.

Bác sĩ Chính giải thích khi mắc sởi, cơ thể người mẹ chống lại virus sởi bằng cách gây sốt. Trong khi đó, nhiệt độ ở tử cung luôn cao hơn nhiệt độ cơ thể 1-1,5 độ. Nếu mẹ bị sốt 39-40 độ, thai nhi sẽ gặp nguy hiểm khi phải chịu nhiệt độ trong tử cung là 40-41,5 độ C. Tại các vụ dịch sởi ở Việt Nam năm 2018 và 2019, nhiều bệnh viện khu vực phía Nam đã từng ghi nhận nhiều thai phụ sinh non, thai lưu.

Bệnh sởi còn đặc biệt nguy hiểm hơn bởi khả năng xóa trí nhớ miễn dịch, phá hủy kháng thể. Một nghiên cứu của nhà di truyền học Stephen Elledge tại Đại học Harvard vào năm 2019 đã chỉ ra, bệnh sởi phá hủy 11-73% kháng thể của trẻ em, khiến trẻ dễ mắc các bệnh đã được dự phòng bằng vắc xin hoặc đã từng mắc trước đây, dễ gặp biến chứng với khả năng tử vong cao gấp nhiều lần bình thường.

Thai phụ nhiễm Rubella 3 tháng đầu, thai nhi có nguy cơ dị tật rất cao

Bên cạnh sởi, rubella là bệnh truyền nhiễm lây qua đường hô hấp, bất cứ ai chưa có miễn dịch như chưa từng mắc bệnh hoặc chưa tiêm vắc xin đều có nguy cơ mắc bệnh khi tiếp xúc với nguồn lây.

Có từ 20% đến 50% bệnh nhân nhiễm rubella không xuất hiện triệu chứng nên là nguồn lây khó kiểm soát.

Bệnh có các triệu chứng gồm sốt nhẹ, phát ban và viêm long nhẹ đường hô hấp, nổi hạch vùng cổ, chấm sau tai. Người lớn bị nhiễm bệnh, phổ biến hơn là phụ nữ, có thể bị viêm khớp và các khớp đau thường kéo dài từ 3-10 ngày. Các biến chứng hiếm gặp khác có thể xảy ra bao gồm: ban xuất huyết giảm tiểu cầu, viêm não…

Nếu thai phụ nhiễm virus Rubella, đặc biệt là trong 3 tháng đầu có thể dẫn đến sảy thai, thai chết lưu, sinh non hoặc trẻ sơ sinh bị dị tật bẩm sinh, được gọi là hội chứng Rubella bẩm sinh (CRS) khiến trẻ gặp nhiều vấn đề như sinh nhẹ cân, đục thủy tinh thể, điếc, chậm phát triển, dị tật tim, tật đầu nhỏ, thiểu năng trí tuệ.

Vắc xin phòng sởi và vắc xin kết hợp sởi - quai bị - rubella có khả năng bảo vệ cao trước bệnh. Trong đó sau hai mũi vắc xin sởi - quai bị - rubella có hiệu quả 97% đối với bệnh sởi, khoảng 86% đối với bệnh quai bị và 89% đối với rubella.

Phụ nữ có kế hoạch mang thai nên tiêm vắc xin sởi - quai bị - rubella và thủy đậu trước khi có thai tốt nhất 3 tháng. Ngoài ra, phụ nữ mang thai cần chủ động chủng ngừa mũi ho gà - bạch hầu - uốn ván trong thai kỳ để bảo vệ con khi chưa đến tuổi tiêm ngừa.

Bác sĩ Chính lưu ý bên cạnh sởi, rubella, nhiều dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm khác như cúm, thủy đậu, ho gà cũng đang lưu hành, trẻ em và người lớn cần tiêm vắc xin đầy đủ và đúng lịch. Vắc xin có thành phần ho gà gồm 5 trong 1, 6 trong 1 tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi với lịch tiêm cơ bản gồm 3 mũi và mũi nhắc lại lúc 16-18 tháng, trước khi trẻ 2 tuổi. Mỗi người cần tiêm nhắc lại vắc xin có thành phần ho gà mỗi 10 năm để duy trì miễn dịch phòng bệnh. Vắc xin cúm tiêm được cho trẻ từ 6 tháng tuổi và người lớn. Mỗi người cần duy trì tiêm nhắc lại mỗi năm.

Người thân, người chăm sóc trẻ cũng cần rà soát sổ tiêm chủng để bổ sung các mũi tiêm còn thiếu và tiêm nhắc các mũi theo lịch khuyến cáo để củng cố hệ miễn dịch, tránh nhiễm bệnh cũng như trở thành người khỏe mạnh mang vi khuẩn nhưng không có biểu hiện triệu chứng lây bệnh cho các đối tượng nguy cơ cao.

Tại hàng trăm trung tâm tiêm chủng VNVC trên toàn quốc đang cung ứng đầy đủ các loại vắc xin phòng bệnh sởi - rubella, bao gồm vắc xin phòng sởi đơn và vắc xin phòng sởi phối hợp (Sởi - Rubella, Sởi - Quai bị - Rubella) đã được kiểm định nghiêm ngặt về chất lượng, độ an toàn, bảo quản trong kho lạnh với nhiệt độ tiêu chuẩn từ 2-8 độ C đảm bảo khả năng đáp ứng miễn dịch cao sau tiêm chủng. VNVC thực hiện quy trình tiêm chủng 8 bước tối ưu, 100% bác sĩ, điều dưỡng có chương trình tiêm an toàn, giá thành bình ổn kèm nhiều ưu đãi lớn, hỗ trợ Khách Hàng chia nhỏ chi phí thanh toán trong nhiều lần, giúp Khách Hàng tiếp cận kịp thời với vắc xin phòng bệnh sởi rubella trước nguy cơ bùng phát dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

VNVC đầu tư lớn cho hệ thống kho lạnh tại chỗ, hệ thống xe lạnh và thiết bị vận chuyển vắc xin chuyên dụng giúp dự trữ sẵn sàng vắc xin với số lượng lớn cũng như cấp phát nhanh chóng, kịp thời đến các trung tâm tiêm chủng trong ngày, cố gắng không để xảy ra tình trạng thiếu hụt hay khan hiếm vắc xin như nhiều đơn vị khác.

Để tư vấn, đặt lịch tiêm chủng, đăng ký Gói vắc xin, tiêm vắc xin lẻ, đặc biệt là các chương trình ưu đãi, Quý Khách hàng vui lòng liên hệ:

• Hotline: 028 7102 6595
• Fanpage: https://www.facebook.com/trungtamtiemchungvnvc
• Tra cứu trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất tại https://vnvc.vn/he-thong-trung-tam-tiem-chung/
• Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, Quý khách vui lòng truy cập: vax.vnvc.vn

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ