Xác định bé gái ở Tây Ninh nhiễm não mô cầu nhóm B chưa tiêm vắc xin

Bé gái 5 tuổi ở Tây Ninh vừa được xác định sốc nhiễm trùng, nhiễm khuẩn huyết do nhóm huyết thanh não mô B. Đây là nhóm não mô cầu nguy hiểm và phổ biến hàng đầu tại Việt Nam, hiện đã có vắc xin phòng sớm cho trẻ từ 2 tháng tuổi. Hệ thống tiêm chủng VNVC nỗ lực cung ứng đầy đủ các loại vắc xin phòng vi khuẩn não mô cầu nguy hiểm nhóm A, B, C, Y, W-135 khi dịch bệnh có dấu hiệu phức tạp. Vắc xin thế hệ mới phòng não mô cầu, tiêm ngay từ 2 tháng tuổi đến 55 tuổi, phòng bệnh sớm hơn, hiệu quả bảo vệ cao hơn.

Ngày 9/4, thông tin từ Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TP.HCM) cho biết bé gái đã qua nguy kịch, cai được máy thở sau gần 2 tuần điều trị tích cực tình trạng nhiễm khuẩn huyết do vi khuẩn não mô cầu. Trước đó, bé gái nhập viện sau 2 ngày sốt cao, than đau nhức khắp người, đau bụng, nổi tử ban rải rác toàn thân. Bác sĩ xác định bé bị sốc nhiễm trùng, nhiễm khuẩn huyết do não mô cầu, cách ly điều trị tích cực bằng thở máy, chống sốc, phối hợp nhiều kháng sinh…

Kết quả xét nghiệm PCR cho thấy, bệnh nhi dương tính với vi khuẩn não mô cầu nhóm B, bé chưa từng tiêm vắc xin.

Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Liên chi hội truyền nhiễm TP.HCM cho biết vi khuẩn não mô cầu nhóm B là tác nhân gây bệnh phổ biến nhất tại Việt Nam trong vòng 15 năm qua, gây ra các bệnh cảnh như viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi và để lại nhiều di chứng nặng nề như liệt, điếc, cắt cụt chi, thiểu năng trí tuệ…

Hệ thống giám sát trọng điểm viêm màng não do Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương điều hành thu thập dữ liệu từ Bệnh viện Nhi đồng 1 và 2 (TP.HCM) và Bệnh viện Nhi Trung ương (Hà Nội) từ năm 2012 cho thấy, hầu hết các trường hợp viêm màng não mô cầu xâm lấn đều do não mô cầu nhóm B gây ra. Báo cáo 15 trường hợp có biến chứng nặng tại Bệnh viện Nhi Trung ương từ 2016-2020 đều do nhóm huyết thanh B.

Đặc biệt đáng chú ý, tỷ lệ người lành mang vi khuẩn não mô cầu nhóm B, nhất là nhóm thanh thiếu niên chiếm đa số. Kết quả theo dõi tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 phát hiện, khoảng 25% tân binh ở độ tuổi 18-25 mang vi khuẩn não mô cầu không có triệu chứng, nhóm huyết thanh B chiếm 53,19% trường hợp (từ năm 2012-2014).

Theo dữ liệu giám sát của Bộ Y tế Công cộng Anh, khoảng 9/10 trẻ em và thanh thiếu niên tử vong do bệnh viêm màng não mô cầu xâm lấn không qua khỏi trong khung 24 giờ, kể từ khi được chẩn đoán.

“Trẻ mắc não mô cầu vẫn có thể tử vong trước cả 24 giờ khiến người nhà rất sốc vì buổi sáng trẻ còn đến trường khỏe mạnh nhưng tối đã rơi vào nguy kịch. Chi phí điều trị một ca bệnh do não mô cầu rất tốn kém, có khi lên đến hàng trăm triệu đồng, phải huy động nhiều thiết bị, nhân lực, chưa kể gánh nặng chăm sóc người tàn tật về sau”, bác sĩ Khanh cho hay.

Bác sĩ Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống tiêm chủng VNVC cho biết dữ liệu báo cáo về số ca não mô cầu ở Việt Nam có thể thấp hơn thực tế do tình trạng lạm dụng kháng sinh gây ảnh hưởng kết quả xét nghiệm; thiếu kinh nghiệm trong chẩn đoán não mô cầu và thiếu hệ thống giám sát dẫn đến bỏ sót ca bệnh. Vi khuẩn não mô cầu có 13 nhóm huyết thanh gây bệnh, trong đó 5 nhóm thường gặp ở Việt Nam là A, B, C, Y, W-135.

Theo bác sĩ Chính, trẻ dưới 1 tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 5 tháng tuổi có nguy cơ mắc não mô cầu nhóm B cao nhất. Bác sĩ Chính dẫn chứng các nghiên cứu được đăng tải trên Thư viện Y khoa quốc gia Mỹ vào tháng 3/2022, bệnh viêm màng não mô cầu ở trẻ dưới 1 tuổi do nhóm huyết thanh B chiếm khoảng 60% trường hợp.

Một nghiên cứu khác được tiến hành tại Ý từ năm 2007 đến năm 2017 cho thấy 81% trường hợp viêm màng não xảy ra ở trẻ trong năm đầu đời là do nhóm huyết thanh B và hơn một nửa xảy ra ở trẻ 4-8 tháng tuổi. Ở trẻ dưới 1 tuổi, tỷ lệ mắc viêm màng não mô cầu xâm lấn cao gấp 10 lần (3,6/100.000) so với tỷ lệ dân số (0,28/100.000) và nhóm huyết thanh B chiếm 65% số trường hợp.

Tại Việt Nam, vào năm 2016 và 2022, bệnh viện Nhi đồng 1 và Bệnh nhiệt đới TP.HCM từng ghi nhận 2 ca mắc não mô cầu B ở bé trai 4,5 tháng tuổi (Tiền Giang) và bé gái 5 tháng tuổi (quận 11, TP.HCM). Cả hai bệnh nhi đều nhập viện trong tình trạng nguy kịch, tử ban lan rộng trên da và sốc nhiễm khuẩn huyết. Sau đó, bé trai được cứu sống nhưng phải chịu di chứng cắt cụt chi còn bé gái đã tử vong chỉ sau hơn 8 giờ nhập viện.

Bác sĩ Chính nhấn mạnh việc phòng bệnh viêm màng não mô cầu nhóm B cho trẻ từ sớm là rất quan trọng, do đó Hệ thống tiêm chủng VNVC cùng hãng vắc xin và dược phẩm hàng đầu thế giới GSK đã đưa về Việt Nam và triển khai tiêm vắc xin thế hệ mới phòng viêm màng não mô cầu nhóm B, mang lại cơ hội phòng bệnh sớm cho trẻ từ 2 tháng tuổi và người lớn đến 50 tuổi.

Hiện VNVC có đầy đủ cả 3 loại vắc xin phòng tất cả các nhóm huyết thanh não mô cầu nguy hiểm, kịp thời đáp ứng nhu cầu tiêm vắc xin phòng bệnh cho trẻ em và người lớn từ 2 tháng đến 55 tuổi gồm: vắc xin phòng não mô cầu nhóm B thế hệ mới (Bexsero - Ý); vắc xin phòng ngừa não mô cầu nhóm BC (Mengoc BC – Cuba) và ACYW-135 (Menactra – Mỹ).

Trong đó, vắc xin não mô cầu thế hệ mới Bexsero (Ý) được sản xuất theo công nghệ mới là tiếp cận dựa trên hệ gen của vi khuẩn não mô cầu (reverse vaccinology). Vắc xin chứa 4 thành phần kháng nguyên (4CMENB) của nhóm B, cung cấp khả năng tiêu diệt hiệp đồng cao và bao phủ nhiều chủng vi khuẩn não mô cầu nhóm B hơn. Vắc xin có hiệu quả 95% phòng các bệnh lý não mô cầu xâm lấn nhóm B gây ra như viêm màng não,  nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi,…

Vắc xin Mengoc BC (CuBa) do hãng Finlay Institute tại CuBa sản xuất theo công nghệ túi màng ngoài Polysaccharide (OMV: Outer membrane vesicles), chứa polysaccharide nhóm C và 1 thành phần kháng nguyên nhóm B nên hiệu quả bảo vệ trên nhóm B hẹp hơn. Vắc xin được tiêm cho trẻ em từ 6 tháng đến người lớn 45 tuổi.

Vắc xin Menactra, vắc xin Nimenrix, vắc xin MenQuadfi sản xuất tại theo công nghệ Polysaccharide phòng 4 nhóm huyết thanh A, C, Y, W-135, giúp bảo vệ toàn diện cho trẻ em và người lớn. Theo số liệu của CDC Mỹ, từ khi đưa vào sử dụng, vắc xin cộng hợp ACYW-135 đã giảm đến 90% số ca mắc bệnh ở các nhóm huyết thanh chính gây bệnh C, Y và W-135.

	VA-MENGOC-BC	BEXSERO	MENACTRA	MENQUADFI	NIMENRIX
Phòng bệnh	Phòng bệnh não mô cầu xâm lấn như: viêm màng não, nhiễm trùng máu, viêm phổi… do não mô cầu khuẩn nhóm B và C.	Phòng bệnh não mô cầu xâm lấn như: viêm màng não, nhiễm trùng máu, viêm phổi… do não mô cầu khuẩn nhóm B.	Phòng bệnh não mô cầu xâm lấn như: viêm màng não, nhiễm trùng máu, viêm phổi… do não mô cầu khuẩn nhóm A, C, Y, W-135.	Phòng bệnh não mô cầu xâm lấn như: viêm màng não, nhiễm trùng máu,… và các bệnh não mô cầu không xâm lấn như viêm họng,viêm tai giữa, viêm phổi… do não mô cầu khuẩn nhóm A, C, Y, W-135	Phòng bệnh não mô cầu xâm lấn như: viêm màng não, nhiễm trùng máu,… và các bệnh não mô cầu không xâm lấn như viêm họng,viêm tai giữa, viêm phổi… do não mô cầu khuẩn nhóm A, C, Y, W-135
Hãng (nước sản xuất)	Hãng Finlay Institute, sản xuất tại CuBa.	Hãng GSK (Bỉ), sản xuất tại Ý.	Hãng Sanofi Pasteur (Pháp), sản xuất tại Mỹ.	Hãng Sanofi Pasteur (Pháp), sản xuất tại Mỹ	Hãng Pfizer, sản xuất tại Bỉ
Thành phần kháng nguyên	Chỉ chứa 1 thành phần kháng nguyên nhóm B (OMV) và polysaccharide nhóm C.	Chứa 4 thành phần kháng nguyên protein não mô cầu nhóm B (NHBA, NadA, fHbp, OMV).	Chứa 4 thành phần polysaccharide nhóm kháng nguyên A, C, Y, W-135 cộng hợp với  protein giải độc tố bạch hầu.	Chứa 4 thành phần polysaccharide nhóm kháng nguyên A, C, Y, W-135 cộng hợp với  protein giải độc tố uốn ván	Chứa 4 thành phần polysaccharide nhóm kháng nguyên A, C, Y, W-135 cộng hợp với  protein giải độc tố uốn ván
Công nghệ sản xuất	Công nghệ túi màng ngoài Polysaccharide (OMV= Outer membrane vesicles) ra đời từ những năm 80.	Công nghệ mới phiên mã ngược (Reverse vaccinology).	Công nghệ polysaccharide cộng hợp: là vắc xin chứa polysaccharide có cộng hợp với phân tử protein (chất mang).	Polysaccharide cộng hợp với protein giải độc tố uốn ván (TT), 10 µg mỗi nhóm A, C, W, Y + 55 µg giải độc tố uốn ván	Polysaccharide cộng hợp với protein giải độc tố uốn ván (TT), 5 µg mỗi nhóm A, C, W, Y + 44 µg giải độc tố uốn ván
Hiệu quả bảo vệ	Phổ bảo vệ hẹp do chỉ có 1 thành phần kháng nguyên của não mô cầu nhóm B (OMV), hiệu quả >90% (chỉ hiệu quả với chủng thuộc não mô cầu nhóm B của người CuBa, không hiệu quả với các dị chủng não mô cầu B không có trong vắc xin).	Phổ bảo vệ rộng hơn, với 4 thành phần kháng nguyên của não mô cầu nhóm B (NHBA, NadA, fHbp, OMV), khả năng tiêu diệt hiệp đồng, bao phủ nhiều chủng não mô cầu nhóm B, hiệu quả lên tới 95%.	Hiệu quả khoảng 90% phòng các bệnh do não mô cầu nhóm ACYW-135.	Tương tự Menactra, bảo vệ tốt các nhóm A, C, Y, W-135	Đã chứng minh tính sinh miễn dịch và an toàn; kháng thể tồn tại đến 10 năm
Đối tượng	Tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn 45 tuổi.	Tiêm sớm cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến người lớn 50 tuổi.	Tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi đến người lớn 55 tuổi.	2 tháng tuổi trở lên (tiêm sớm từ 6 tuần tuổi), không giới hạn tuổi trên	6 tuần tuổi trở lên, không giới hạn tuổi trên
Tính rộng rãi	Sử dụng tại hơn 17 quốc gia trên thế giới.	Sử dụng tại 52 quốc gia trên thế giới.	Sử dụng tại 70 quốc gia trên thế giới.	Sử dụng tại 50 quốc gia trên thế giới	Sử dụng tại hơn 80 quốc gia trên thế giới

Các vắc xin não mô cầu không có miễn dịch phòng ngừa chéo nên trẻ em và người lớn cần tiêm sớm và đầy đủ các vắc xin phòng 5 nhóm huyết thanh gây bệnh kể trên mà không nên trì hoãn hoặc chỉ tiêm 1 loại này mà bỏ qua 1 loại khác.

Ngoài vắc xin ngừa viêm màng não do não mô cầu, bác sĩ Chính khuyến cáo người dân cần tiêm đầy đủ, đúng lịch các loại vắc xin phòng bệnh về não khác như vắc xin phế cầu, vắc xin sởi, thuỷ đậu, viêm não Nhật Bản… tránh nguy cơ bệnh chồng bệnh hoặc sức khỏe suy yếu, dễ bị vi khuẩn não mô cầu tấn công trong bối cảnh thời tiết phức tạp và nhiều bệnh dịch có nguy cơ bùng phát như hiện nay.

Hiện VNVC với hàng trăm trung tâm tiêm chủng trên toàn quốc đang áp dụng nhiều chương trình ưu đãi hấp dẫn cho tất cả các loại vắc xin phòng bệnh cho trẻ em và người lớn. Đặc biệt với các vắc xin phòng bệnh não mô cầu, các combo vắc xin này được duy trì giá bình ổn, hỗ trợ tiêm vắc xin trước trả sau không lãi suất hoặc chia nhỏ thanh toán trong nhiều lần, thậm chí ưu đãi giá lên đến hơn 2 triệu đồng khi tiêm đầy đủ phác đồ với gói vắc xin phù hợp. Khách hàng tiêm chủng tại VNVC hoặc người dân có thể tra cứu lịch sử tiêm chủng, tìm hiểu các loại vắc xin phù hợp và nhiều thông tin quan trọng về tiêm chủng vắc xin qua Mobile App “VNVC - Trợ lý tiêm chủng” để có được các thông tin khoa học, đầy đủ, không bỏ lỡ lịch tiêm và nhận được nhiều ưu đãi hấp dẫn.

Để được tư vấn, đặt lịch tiêm chủng vắc xin, đăng ký gói vắc xin hoặc tham gia các chương trình ưu đãi, Khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với VNVC qua:

• Hotline: 028 7102 6595;
• Fanpage: VNVC – Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
• Tra cứu trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất tại đây;
• Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, Quý khách vui lòng truy cập: vax.vnvc.vn.

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ