Bệnh viêm tiểu phế quản ở trẻ: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

Viêm tiểu phế quản là bệnh lý hô hấp thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ dưới 2 tuổi. Ở giai đoạn khởi phát, bệnh dễ nhầm lẫn với cảm lạnh thông thường với các triệu chứng nhẹ như nghẹt mũi, sổ mũi, ho nhẹ và sốt. Tuy nhiên, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng đến sức khỏe, thậm chí tính mạng của trẻ nhỏ. Vậy, đâu là nguyên nhân gây ra bệnh viêm tiểu phế quản ở trẻ và làm sao để điều trị?

Bài viết dưới đây, chuyên gia đến từ Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về bệnh viêm tiểu phế quản, từ đó có những biện pháp phòng ngừa hiệu quả và điều trị phù hợp.

Viêm tiểu phế quản ở trẻ là gì?

Viêm tiểu phế quản ở trẻ là tình trạng nhiễm trùng đường hô hấp do nhiều tác nhân gây ra, bao gồm virus, vi khuẩn, vi nấm…, phổ biến nhất là virus hợp bào hô hấp (RSV), Rhinovirus, virus á cúm tuýp 3. Khi tác nhân gây bệnh xâm nhập vào cơ thể sẽ gây ra các phản ứng viêm tại tiểu phế quản, khiến các ống thở nhỏ của phổi sưng lên và hẹp lại gây cản trở quá trình lưu thông không khí qua phổi, gây ra các triệu chứng khó thở, thở khò khè, gắng sức ở trẻ.

Tác nhân gây bệnh viêm tiểu phế quản lây lan chủ yếu qua đường hô hấp, khi người bệnh hắt hơi hoặc ho, các giọt bắn dịch tiết có chứa virus sẽ được phát tán ra không khí và dễ dàng xâm nhập vào cơ thể người khác qua đường mũi hoặc miệng. Ngoài ra, việc chạm vào các bề mặt bị nhiễm virus rồi đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng cũng là con đường lây nhiễm phổ biến.

Virus gây bệnh viêm phế quản thường sinh sôi, phát triển và hoạt động mạnh mẽ trong điều kiện thời tiết lạnh, nhiệt độ không khí hạ thấp, thường rơi vào các tháng mùa đông và mùa xuân. Đặc biệt, trẻ nhỏ dưới 2 tuổi, nhất là những bé dưới 6 tháng tuổi hoặc có hệ hô hấp yếu, thường dễ mắc bệnh hơn do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện và hệ thống miễn dịch ở niêm mạc hô hấp còn non nớt, chưa đủ khả năng chống lại sự tấn công và gây bệnh của các tác nhân gây hại bên ngoài môi trường.

Thống kê cho thấy, trong năm đầu tiên của cuộc đời, tỷ lệ mắc bệnh viêm tiểu phế quản ở trẻ rơi vào khoảng 11% đến 15%, trung bình cứ 1000 trẻ dưới 2 tuổi thì có ít nhất 5 trẻ nhập viện do viêm tiểu phế quản. (1)

Theo một thống kê khác, mỗi năm có đến 150 triệu trường hợp viêm tiểu phế quản mới khởi phát được báo cáo trên toàn thế giới. Trong số những trẻ này, 2% đến 3% cần phải nhập viện (2). Tại Hoa Kỳ, ước tính mỗi năm có khoảng 120.000 trẻ nhập viện vì viêm tiểu phế quản. Ở Việt Nam, có khoảng 5.000 - 6.000 trường hợp đến Bệnh viện Nhi Đồng 1 khám vì viêm tiểu phế quản mỗi năm.

Dấu hiệu viêm tiểu phế quản ở trẻ nhỏ

Giai đoạn đầu của bệnh viêm tiểu phế quản ở trẻ thường rất dễ bị nhầm lẫn với cảm lạnh thông thường, bởi các triệu chứng như nghẹt mũi, sổ mũi, ho nhẹ và sốt. Tuy nhiên, khác với cảm lạnh, viêm tiểu phế quản thường tiến triển nặng hơn sau khoảng 1-2 ngày kể từ khi triệu chứng đầu tiên khởi phát. Khi đó, trẻ sẽ xuất hiện những biểu hiện đặc trưng hơn, nguy cơ cao biến chứng nếu không được chăm sóc đúng cách và điều trị kịp thời.

Vì thế, việc phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh là vô cùng quan trọng để có thể đưa trẻ đến gặp bác sĩ để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời. Một số dấu hiệu nhận biết viêm tiểu phế quản ở trẻ gồm có:

• Sổ mũi, sốt, ho, có thể ho nhiều, thậm chí ho dữ dội;
• Buồn nôn, nôn mửa khi ho;
• Sốt cao kéo dài trên 3 ngày;
• Mệt mỏi;
• Cổ, ngực có biểu hiện rút lõm sâu rõ ràng khi trẻ hít thở;
• Thở khò khè;
• Khó thở, môi, đầu ngón tay có màu hơi xanh;
• Thở nhanh hơn bình thường;
• Tiêu chảy;
• Mất nước, gặp khó khăn khi uống nước...

Xem thêm: Bệnh viêm tiểu phế quản cấp tính ở trẻ em là gì? Triệu chứng ra sao? Nguyên nhân và cách phòng ngừa bệnh.

Trẻ có nguy cơ cao bị viêm tiểu phế quản

Bất kỳ trẻ nhỏ nào cũng có nguy cơ bị viêm tiểu phế quản. Tuy nhiên, nguy cơ mắc bệnh viêm tiểu phế quản gia tăng đáng kể trong một số nhóm trẻ nhất định do các yếu tố về sinh lý, môi trường và khả năng miễn dịch, gồm:

• Trẻ em dưới 2 tuổi, nhất là các bé dưới 6 tháng tuổi: Đây là nhóm trẻ có hệ miễn dịch chưa phát triển toàn diện, sức đề kháng với bệnh tật còn non nớt. Đường hô hấp của trẻ nhỏ có kích thước nhỏ hơn, dễ bị tắc nghẽn khi viêm. Điều này đặc biệt quan trọng khi hệ miễn dịch chưa có khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh một cách hiệu quả.

Xem thêm: Viêm tiểu phế quản ở trẻ sơ sinh, nguyên nhân, triệu chứng nguy hiểm.

• Trẻ sống trong vùng dịch cúm hay các bệnh về viêm đường hô hấp trên do RSV gây ra: RSV là tác nhân phổ biến nhất của viêm tiểu phế quản, gây ra những đợt dịch lớn vào những tháng có khí hậu lạnh trong năm. Trẻ sống trong khu vực như vậy có nguy cơ tiếp xúc với virus này cao hơn, dẫn đến tăng khả năng nhiễm bệnh..
• Trẻ thường xuyên tiếp xúc với khói bụi, khói thuốc lá: Khói thuốc lá và ô nhiễm không khí gây kích thích và tổn thương niêm mạc đường hô hấp, làm giảm sự bài tiết chất nhầy và hoạt động của lông chuyển – những yếu tố bảo vệ chính của đường hô hấp chống lại vi khuẩn và virus.
• Trẻ không được nuôi dưỡng bằng sữa mẹ: Sữa mẹ cung cấp các kháng thể thụ động, giúp tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ sơ sinh, giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng. Trẻ không được bú mẹ thường thiếu đi sự bảo vệ tự nhiên này, khiến chúng dễ bị nhiễm bệnh hơn.
• Trẻ sinh non: Đây là nhóm đối tượng có hệ hô hấp và miễn dịch kém phát triển, tăng nguy cơ mắc các bệnh viêm nhiễm, bao gồm viêm tiểu phế quản. Lúc còn trong bụng mẹ, phổi của trẻ sinh non chưa phát triển đầy đủ đã gặp các kích thích khiến trẻ phải chào đời sớm, dẫn đến sức đề kháng yếu, khả năng miễn dịch của đường hô hấp dưới không được hoàn thiện, không đủ khả năng bảo vệ trẻ trước các tác nhân gây bệnh đường hô hấp. (3)
• Trẻ đã đi nhà trẻ: Trẻ đã đi nhà trẻ tiếp xúc với nhiều trẻ khác, nhiều thầy cô giáo và thiếu đi sự sát sao và chăm sóc của bố mẹ, làm tăng cơ hội lây nhiễm các bệnh truyền nhiễm. Môi trường đông người là điều kiện lý tưởng cho virus lây lan, nhất là trong mùa dịch.
• Trẻ có tiền sử mắc các bệnh do virus gây ra như viêm mũi họng, viêm amidan, viêm VA…: Những bệnh lý này có thể làm suy yếu niêm mạc đường hô hấp, tạo điều kiện cho sự xâm nhập của các tác nhân gây viêm tiểu phế quản.
• Trẻ mắc các bệnh bẩm sinh như bệnh tim bẩm sinh, bệnh phổi bẩm sinh…: Đây là nhóm trẻ nhạy cảm hơn với các tình trạng nhiễm trùng. Bệnh bẩm sinh như bệnh tim và phổi bẩm sinh thường đi kèm với khả năng miễn dịch và hô hấp yếu hơn do hệ miễn dịch phải tập trung vào việc “đẩy lùi” các bệnh lý bẩm sinh/bệnh lý nền, không đủ khả năng chống lại các nhiễm trùng khác. Trẻ mắc các bệnh lý bẩm sinh cũng phải sử dụng nhiều loại thuốc điều trị hoặc hỗ trợ điều trị kéo dài, ức chế khả năng hoạt động của hệ miễn dịch.
• Trẻ bị suy giảm hệ miễn dịch: Trẻ bị suy giảm hệ miễn dịch, dù do bệnh lý hay điều trị, thiếu khả năng tự bảo vệ khỏi virus và vi khuẩn, dễ bị nhiễm trùng hô hấp như viêm tiểu phế quản.
• Trẻ sống trong gia đình có anh, chị bị viêm tiểu phế quản: Trẻ sống trong gia đình có anh chị mắc viêm tiểu phế quản cũng có nguy cơ cao do sự lây lan dễ dàng của bệnh trong các không gian sống chung.

Xem thêm: Trẻ bị viêm tiểu phế quản có nguy hiểm không?

Biến chứng nguy hiểm có thể gặp phải ở trẻ khi bị viêm tiểu phế quản

Nếu trẻ bị viêm tiểu phế cầu nhưng không được phát hiện và điều trị sớm, đúng cách có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, suy giảm chức năng hô hấp, thậm chí tính mạng của trẻ. Những biến chứng nguy hiểm có thể gặp phải với viêm tiểu phế quản ở trẻ gồm:

• Rối loạn chức năng hô hấp: Khi bị viêm tiểu phế quản, niêm mạc đường thở của trẻ bị phù nề và tiết dịch nhầy nhiều, dẫn đến hẹp lòng ống phế quản. Tình trạng này gây trở ngại cho luồng không khí vào và ra khỏi phổi, khiến trẻ khó thở. Rối loạn chức năng hô hấp kéo dài có thể làm giảm lượng oxy trong máu, ảnh hưởng đến hoạt động của các cơ quan quan trọng như tim và não.
• Suy hô hấp cấp: Đây là tình trạng khi phổi không thể cung cấp đủ oxy cho cơ thể hoặc không thể thải loại khí CO2 ra ngoài. Suy hô hấp cấp có thể tiến triển nhanh chóng, đòi hỏi sự can thiệp y tế ngay lập tức. Nếu không được xử lý kịp thời, suy hô hấp cấp có thể dẫn đến tổn thương não, suy tim và thậm chí tử vong.
• Tràn khí màng phổi: Đây là là một biến chứng hiếm gặp nhưng cực kỳ nguy hiểm, xảy ra khi không khí bị rò rỉ vào khoang màng phổi, gây áp lực lên phổi và làm xẹp phổi. Trên lâm sàng, tràn khí màng phổi có thể gây khó thở đột ngột, đau ngực và suy hô hấp cấp. Trẻ có thể cần can thiệp bằng cách chọc dẫn lưu khí để giải phóng áp lực.
• Ngưng thở: Biến chứng này thường xảy ra ở trẻ nhỏ hoặc trẻ sơ sinh. Ngưng thở xảy ra khi hoạt động hô hấp bị ngừng lại tạm thời, có thể dẫn đến thiếu oxy nghiêm trọng nếu không phát hiện kịp thời và can thiệp.
• Viêm phổi ở trẻ: Viêm phổi là một hậu quả phổ biến của viêm tiểu phế quản nếu vi khuẩn hoặc virus lan xuống các phế nang và gây viêm nhiễm. Viêm phổi ở trẻ có thể dẫn đến sốt cao, thở nhanh và mệt mỏi, cần được điều trị bằng kháng sinh hoặc kháng virus tùy nguyên nhân.
• Xẹp phổi: Là tình trạng một phần hoặc toàn bộ phổi bị xẹp, làm giảm khả năng trao đổi khí, gây khó thở và thiếu oxy. Nguyên nhân thường do tắc nghẽn đường hô hấp hoặc áp lực từ bên ngoài, như trong trường hợp tràn khí màng phổi.
• Viêm tai giữa ở trẻ: Biên chứng này gây ra bởi sự lây lan nhiễm trùng từ hệ hô hấp trên xuống tai giữa. Viêm tai giữa gây đau tai, sốt và có thể ảnh hưởng thính giác nếu không được điều trị đúng cách.;
• Hen phế quản ở trẻ: Trẻ bị viêm tiểu phế quản có nguy cơ phát triển hen phế quản trong tương lai. Hen phế quản là bệnh lý hô hấp mạn tính, gây ra bởi tình trạng viêm nhiễm mạn tính và hẹp đường thở, dẫn đến các cơn khó thở tái diễn và cần quản lý lâu dài.

Có thể bạn quan tâm: Biến chứng của viêm tiểu phế quản cần quan tâm - viêm tiểu phế quản bội nhiễm.

Nguyên nhân gây viêm tiểu phế quản ở trẻ em

Có rất nhiều nguyên nhân gây viêm tiểu phế quản ở trẻ em. Một số loại virus gây ra bệnh viêm tiểu phế quản ở trẻ bao gồm:

1. Do virus hợp bào hô hấp RSV

Virus hợp bào hô hấp (RSV) là tác nhân chính gây nên bệnh viêm tiểu phế quản, chiếm khoảng 30-50% tổng số ca bệnh. Virus chủ yếu tấn công trẻ em dưới 2 tuổi, gây viêm và sưng niêm mạc đường thở, khiến trẻ khó thở, thở khò khè. RSV lây lan rất dễ dàng qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi họng của người bệnh.

2. Do virus Adeno

Virus Adeno cũng là một tác nhân gây viêm tiểu phế quản, thường gây bệnh vào mùa đông. Virus Adeno có thể gây viêm cả đường hô hấp trên và đường hô hấp dưới, bao gồm cả tiểu phế quản và phổi. Virus này tấn công vào màng nhầy ở đường thở, gây viêm và tiết nhiều dịch nhầy, cản trở quá trình lưu thông khí ở phế quản, có thể dẫn đến rối loạn chức năng hô hấp, thậm chí suy hô hấp cấp vô cùng nguy hiểm. Virus Adeno là tác nhân gây ra khoảng 10% số ca bệnh viêm tiểu phế quản ở trẻ em.

3. Do virus cúm A và B

Cúm A và B thường gây dịch hàng năm, đặc biệt vào mùa đông. Khi nhiễm cúm, trẻ có thể bị viêm tiểu phế quản, đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ có bệnh nền. Virus cúm gây khoảng 25% tổng số ca bệnh viêm tiểu phế quản.

4. Các tác nhân gây bệnh lây qua đường hô hấp khác

Theo các chuyên gia, bất cứ tác nhân nào lây qua đường hô hấp đều có khả năng gây ra các tình trạng nhiễm trùng đường hô hấp trên và đường hô hấp dưới, dẫn đến viêm thanh quản, viêm phổi, kể cả viêm tiểu phế quản ở trẻ em. Một số tác nhân gây bệnh lây qua đường hô hấp bao gồm: vi khuẩn phế cầu, ho gà, não mô cầu, bạch hầu, virus thủy đậu, sởi…

5. Các yếu tố khác

Ngoài các tác nhân trên, một số yếu tố khác cũng có thể làm tăng nguy cơ trẻ bị viêm tiểu phế quản như:

• Tiền sử gia đình: Trẻ có anh chị em từng bị viêm tiểu phế quản có nguy cơ cao hơn.
• Sức đề kháng kém: Trẻ sơ sinh, trẻ sinh non, trẻ suy dinh dưỡng, trẻ mắc các bệnh mạn tính hoặc bệnh lý bẩm sinh (tim mạch, phổi...) dễ bị viêm tiểu phế quản hơn.
• Môi trường ô nhiễm: Khói thuốc lá, khói bụi... làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Khi nào nên đến gặp bác sĩ để chẩn đoán và điều trị?

Viêm tiểu phế quản ở trẻ là bệnh về đường hô hấp vô cùng nguy hiểm, có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm, đe dọa đến sức khỏe, tính mạng của trẻ. Do đó, nếu phát hiện trẻ có bất kỳ dấu hiệu bất thường hô hấp nào, cha mẹ cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ để thăm khám và điều trị kịp thời. Khi trẻ gặp những dấu hiệu sau cần đưa đến bệnh viện ngay:

• Trẻ có triệu chứng khó thở sau khi ho;
• Bỏ ăn;
• Ngủ nhiều, ngủ li bì, ngay cả khi bú;
• Trẻ thường xuyên quấy khóc, dễ cáu gắt;
• Sốt cao;
• Trẻ bị khô môi, khô miệng và không đi tiểu trong 6 - 8 giờ;
• Trẻ sơ sinh có dấu hiệu thóp đầu bị lõm vào trong;
• Trẻ khó thở, thở mạnh;
• Khi thở, xương sườn, dạ dày của trẻ bị hút vào;
• Trẻ bị tức ngực;
• Da nhợt nhạt, môi xanh.

Có thể bạn quan tâm: Bé bị viêm tiểu phế quản bao lâu thì khỏi hoàn toàn?

Cách chẩn đoán bệnh viêm tiểu phế quản ở trẻ nhỏ

Để xác định chính xác tình trạng viêm tiểu phế quản ở trẻ, bác sĩ sẽ tiến hành trao đổi với phụ huynh/người chăm sóc trẻ về tiền sử bệnh của bé và khám lâm sàng kỹ lưỡng, đặc biệt chú trọng đến tình trạng hô hấp. Ngoài ra, để có kết quả chẩn đoán chính xác nhất, trẻ có thể được chỉ định thực hiện một số xét nghiệm bổ trợ chuyên sâu như:

• Chụp X-quang ngực: Giúp bác sĩ hình dung rõ hơn về tình trạng viêm nhiễm ở phổi và loại trừ khả năng viêm phổi.
• Xét nghiệm máu: Đánh giá chức năng hô hấp, số lượng tế bào máu và xác định nguyên nhân gây bệnh (virus, vi khuẩn...).
• Đo nồng độ oxy trong máu (SpO2): Giúp phát hiện sớm tình trạng thiếu oxy, một biến chứng nguy hiểm của viêm tiểu phế quản.
• Xét nghiệm virus hô hấp: Xác định loại virus gây bệnh, từ đó giúp bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

Phương pháp điều trị bệnh viêm tiểu phế quản ở trẻ em

Hiện nay, bệnh viêm tiểu phế quản ở trẻ em vẫn chưa có thuốc đặc trị. Phương pháp điều trị chủ yếu chỉ dựa vào mục tiêu làm giảm nhẹ và điều trị các triệu chứng. Thông thường, các biện pháp điều trị bao gồm:

1. Điều trị viêm tiểu phế quản ở trẻ tại nhà

• Cho trẻ uống nhiều nước để tránh tình trạng mất nước. (4)
• Cho trẻ ăn uống đủ các chất dinh dưỡng và không cho trẻ bỏ bữa.
• Thực hiện vệ sinh mũi và miệng của trẻ nhiều lần bằng nước muối sinh lý.
• Làm thông thoáng mũi cho trẻ.
• Cho trẻ dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ.
• Theo dõi các triệu chứng của trẻ.
• Tránh cho trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá, phấn hoa hay các mùi kích thích khác.
• Cho trẻ tái khám định kỳ.
• Vệ sinh tai cho trẻ hằng ngày.
• Sử dụng máy phun sương để tạo độ ẩm trong phòng, không gian phòng thoáng mát để trẻ cảm thấy thoải mái và dễ chịu hơn.

2. Điều trị bằng biện pháp y tế

Với một số trường hợp viêm tiểu phế quản ở trẻ mức độ nặng, các phương pháp chăm sóc thương thường không cải thiện tình trạng bệnh lý của trẻ, có thể gặp các vấn đề nghiêm trọng về đường hô hấp hoặc có biểu hiện mất nước. Do đó, cha mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện khẩn cấp để bác sĩ thăm khám, kiểm tra và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp. Thông thường, các phương pháp y tế được sử dụng để điều trị bệnh viêm tiểu phế quản gồm:

• Dịch truyền tĩnh mạch để bù nước và điện giải cho trẻ nếu trẻ có biểu hiện mất nước và từ chối uống nước.
• Sử dụng máy thở để trẻ thở dễ dàng hơn và ổn định nhịp thở.
• Hút dịch nhầy từ mũi và miệng để trẻ dễ thở, không khí lưu thông dễ dàng.
• Cho trẻ uống thuốc hạ sốt, giảm đau theo chỉ định của bác sĩ.

Cách hỗ trợ điều trị và chăm sóc trẻ bị viêm tiểu phế quản tại nhà

Hỗ trợ điều trị và chăm sóc trẻ bị viêm tiểu phế quản tại nhà rất quan trọng để giúp trẻ hồi phục nhanh chóng và giảm nguy cơ biến chứng. Dưới đây là các biện pháp chăm sóc và hỗ trợ điều trị hiệu quả mà bạn có thể thực hiện tại nhà:

• Giữ ấm cho trẻ: Tránh để trẻ bị lạnh, nhưng cũng không nên quấn quá kín.
• Vệ sinh mũi thường xuyên: Dùng nước muối sinh lý nhỏ mũi và hút mũi cho trẻ để giúp đường thở thông thoáng.
• Cho trẻ uống nhiều nước: Nước giúp làm loãng đờm, dễ khạc ra và ngăn ngừa tình trạng mất nước.
• Cho trẻ bú hoặc ăn thường xuyên: Chia nhỏ các bữa ăn để tránh trẻ bị đầy bụng, khó thở.
• Tạo môi trường thông thoáng: Giữ không khí trong phòng luôn sạch sẽ, thoáng mát để trẻ có cảm giác thoải mái.
• Vỗ lưng cho trẻ: Điều này giúp long đờm và dễ khạc ra.
• Nghỉ ngơi: Cho trẻ nghỉ ngơi nhiều để cơ thể có đủ sức chống lại bệnh.
• Thuốc: Nếu bác sĩ kê đơn thuốc, hãy cho trẻ uống đúng liều và đúng giờ.
• Tránh tiếp xúc với khói thuốc lá: Khói thuốc lá làm tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn.
• Rửa tay thường xuyên cho tre: Giúp ngăn ngừa lây nhiễm cho người khác.
• Theo dõi nhiệt độ: Nếu trẻ sốt, có thể dùng thuốc hạ sốt theo chỉ dẫn của bác sĩ.
• Tái khám: Đưa trẻ đi khám lại theo lịch hẹn của bác sĩ để theo dõi tiến triển của bệnh.

Chú ý: Cần tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa nhi trước khi thực hiện bất kỳ phương pháp điều trị hay chăm sóc trẻ bị viêm tiểu phế quản nào tại nhà.

Xem thêm: Cách chăm sóc trẻ bị viêm tiểu phế quản tại nhà an toàn và hiệu quả.

Cách phòng ngừa bệnh viêm tiểu phế quản ở trẻ

Để phòng ngừa bệnh viêm tiểu phế quản ở trẻ, việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa hiệu quả là rất quan trọng. Dưới đây là những biện pháp chính để bảo vệ trẻ khỏi căn bệnh viêm tiểu phế quản:

1. Vắc xin phòng ngừa bệnh

Hiện nay, tại Việt Nam chưa có vắc xin phòng ngừa viêm tiểu phế quản do RSV gây ra. Tuy nhiên, phụ huynh/người chăm sóc trẻ có thể tham khảo ý kiến của bác sĩ cho trẻ tiêm các loại vắc xin phòng bệnh lây qua đường hô hấp khác, nhằm tăng cường hệ miễn dịch của trẻ, ngăn ngừa nguy cơ viêm tiểu phế quản do các tác nhân này gây ra, bao gồm:

• Vắc xin phòng lao Ivactuber (Việt Nam)
• Kháng thể đơn dòng phòng viêm phổi, viêm tiểu phế quản, viêm phế quản do virus hợp bào hô hấp RSV gây ra:
  • Beyfortus (Nirsevimab) tiêm cho trẻ từ 1 ngày tuổi đến tròn 24 tháng tuổi.
• Vắc xin phòng cúm:
  • Vaxigrip Tetra (Pháp), Influvac Tetra (Hà Lan) , GC Flu Quadrivalent (Hàn Quốc), Ivacflu-S (Việt Nam) tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi;

• Vắc xin phòng viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết... do phế cầu khuẩn:
  • Synflorix (Bỉ) tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi (có thể tiêm sớm lúc 6 tuần);
  • Prevenar 13 (Bỉ), Vaxneuvance (Ireland), Prevenar 20 (Bỉ) tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi (có thể tiêm sớm lúc 6 tuần);

• Vắc xin phòng viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết do não mô cầu khuẩn
  • Bexsero (Ý)
  • Mengoc-BC (Cuba)
  • Menactra (Mỹ)
  • MenQuadfi (Mỹ)
  • Nimenrix (Bỉ)
• Vắc xin chứa thành phần bạch hầu, ho gà
  • Infanrix Hexa (Bỉ)
  • Hexaxim (Pháp)
  • Pentaxim (Pháp)
  • Tetraxim (Pháp)
  • Adacel (Canada)
  • Boostrix (Bỉ)
  • Td (Việt Nam)
• Vắc xin phòng thủy đậu
  • Varivax (Mỹ)
  • Varicella (Hàn Quốc)
  • Varilrix (Bỉ)
• Vắc xin phòng sởi, quai bị, rubella
  • MMR-II (Mỹ)
  • MMR (Ấn Độ)
  • Priorix (Bỉ)
  • ProQuad (Mỹ)

Xem thêm: Trẻ bị viêm tiểu phế quản có tiêm phòng được không?

2. Chế độ ăn và sinh hoạt khoa học cho bé

Để tối ưu hóa hiệu quả phòng bệnh, và giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh, phụ huynh/người chăm sóc trẻ có thể xây dựng chế độ ăn và sinh hoạt khoa học cho trẻ. Cụ thể:

• Bổ sung dinh dưỡng đầy đủ: Cần đảm bảo cung cấp cho trẻ một chế độ ăn đa dạng, giàu chất dinh dưỡng để tăng cường sức đề kháng.
• Giữ ấm cho bé: Đặc biệt vào mùa lạnh, hãy giữ ấm cho cơ thể trẻ bằng cách mặc đủ quần áo, đắp chăn ấm.
• Vệ sinh cá nhân: Rửa tay thường xuyên cho trẻ bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
• Tránh tiếp xúc với người bệnh: Hạn chế đưa bé đến những nơi đông người, đặc biệt là khi có dịch bệnh.
• Tạo môi trường sống sạch sẽ: Thường xuyên lau chùi nhà cửa, đồ dùng, đặc biệt là những đồ vật mà bé hay tiếp xúc.
• Đảm bảo trẻ ngủ đủ giấc: Giấc ngủ giúp cơ thể trẻ phục hồi và tăng cường sức đề kháng.
• Dùng máy tạo độ ẩm: Trong những ngày thời tiết khô hanh, việc sử dụng máy tạo độ ẩm giúp làm ẩm không khí, giảm kích ứng đường hô hấp của bé.
• Vệ sinh mũi họng cho bé: Dùng nước muối sinh lý nhỏ mũi và họng cho bé hàng ngày để làm sạch đường hô hấp.

Xem thêm: Trẻ bị viêm tiểu phế quản kiêng ăn gì và nên ăn gì?

Tóm lại, viêm tiểu phế quản ở trẻ không đơn thuần là bệnh lý nhẹ, thường gặp, mà có thể tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng hô hấp và toàn trạng sức khỏe của trẻ. Việc nhận diện sớm và điều trị kịp thời những biến chứng này là vô cùng quan trọng để bảo vệ sức khỏe và tính mạng trẻ em. Đặc biệt, cần chủ động cho trẻ tiêm ngừa đầy đủ, đúng lịch và tiêm từ sớm các loại vắc xin phòng bệnh hô hấp và các vắc xin quan trọng khác nhằm chủ động hình thành kháng thể đặc hiệu với các tác nhân gây viêm tiểu phế quản, bảo vệ trẻ khỏi sự tấn công, gây bệnh và các gánh nặng bệnh tật do bệnh gây ra.