Cách phòng viêm phổi do phế cầu giảm biến chứng thai kỳ, bảo vệ trẻ đầu đời

Phụ nữ mang thai là đối tượng dễ mắc các bệnh viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, viêm tai giữa do vi khuẩn phế cầu, có thể gây ra các biến chứng cho trẻ sơ sinh và đe dọa sự an toàn của thai kỳ. Vì vậy, trước khi có kế hoạch mang thai, chị em cần có kế hoạch tiêm chủng vắc xin đầy đủ.

Viêm phổi do phế cầu: Những hệ quả cho mẹ bầu và trẻ sơ sinh

Viêm phổi là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính, có thể diễn biến từ nhẹ đến nặng gây nhiều biến chứng nguy hiểm, đe dọa tính mạng người bệnh. Mỗi năm có khoảng 8-15 triệu người mắc viêm phổi, chiếm 12% các bệnh lý về hô hấp. Tại Mỹ, mỗi năm ghi nhận từ 2-3 triệu trường hợp viêm phổi, trong đó khoảng 20% bệnh nhân nhập viện, trong đó có 14% bệnh nhân tử vong. Tại Việt Nam, viêm phổi chiếm 12% các bệnh về phổi. Cứ 100 người nhập viện do bệnh về đường hô hấp thì có khoảng 10 người được chẩn đoán là viêm phổi. Trong đó có hơn 20.000 người mắc ung thư phổi do biến chứng viêm phổi.

Thống kê cũng cho thấy, mỗi năm có 17.000 người bệnh tử vong do viêm phổi và 56 người mắc viêm phổi mới mỗi ngày. Căn nguyên gây viêm phổi ban đầu đa số là do phế cầu khuẩn Gram dương được nhà vi khuẩn học người Pháp Talamon phân lập từ 1883. Đây cũng là nguyên nhân chủ yếu gây bệnh lý viêm phổi ở trẻ em và người lớn hiện nay.

Theo các chuyên gia, mang thai khiến phụ nữ có nguy cơ mắc viêm phổi do phế cầu cao hơn, một phần nguyên nhân của việc này là do tình trạng ức chế miễn dịch tự nhiên trong thai kỳ và giảm dung tích phổi để hỗ trợ quá trình lớn lên của thai nhi.

Theo nghiên cứu “Viêm phổi do vi khuẩn khi mang thai” được đăng trên website ScienceDirect, viêm phổi do phế cầu  được cho là nguyên nhân tử vong sản khoa thường gặp thứ 3 tại Mỹ. Tại Việt Nam, viêm phổi ở phụ nữ mang thai là một trong những bệnh lý được giới Sản – Phụ khoa đặc biệt quan tâm và trở thành nỗi ám ảnh của chị em phụ nữ trong những tháng thai kỳ. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, viêm phổi do phế cầu ở thai phụ có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm, thai phụ dễ sinh non, trẻ sinh ra bị suy dinh dưỡng hoặc thai lưu.

Không chỉ đe dọa sức khỏe thai phụ, phế cầu là tác nhân phổ biến nhất gây nhiễm trùng nghiêm trọng ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ với các thể bệnh gồm: viêm phổi, tràn mủ màng phổi, viêm màng não mủ, viêm tai giữa...

Trẻ sơ sinh có hệ miễn dịch non nớt, phụ thuộc phần lớn vào miễn dịch thụ động nhận được từ người mẹ do đó rất nhạy cảm với phế cầu khuẩn. Viêm phổi phế cầu ở trẻ sơ sinh thường trở nặng rất nhanh do trẻ có đường thở nhỏ và ngắn. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến suy hô hấp và tử vong.

Theo Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF), cứ 43 giây lại có 1 trẻ tử vong do viêm phổi. Viêm phổi giết chết nhiều trẻ em hơn bất kỳ bệnh truyền nhiễm nào khác, cướp đi sinh mạng của hơn 700.000 trẻ em dưới 5 tuổi mỗi năm, hoặc khoảng 2.000 trẻ mỗi ngày. Trong đó có khoảng 190.000 trẻ sơ sinh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2019, viêm phổi khiến 740.180 trẻ dưới 5 tuổi tử vong, chiếm 14% tổng số ca tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi, chiếm 22% tổng số ca tử vong ở trẻ từ 1 đến 5 tuổi. Việt Nam nằm trong số 15 quốc gia có tỷ lệ viêm phổi cao ở trẻ em, với ước tính có khoảng 2,9 triệu trẻ mắc viêm phổi mỗi năm.

Điều trị viêm phổi do phế cầu thường sử dụng thuốc kháng sinh. Tuy nhiên, việc điều trị bằng kháng sinh ở thai phụ rất khó khăn và có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi, nếu không sử dụng cẩn thận theo chỉ định của bác sĩ. Các loại kháng sinh sẽ vượt qua được hàng rào nhau thai và có thể gây khuyết tật, dị dạng hay thậm chí tử vong cho thai nhi.

Bên cạnh đó, phế cầu khuẩn lại có tỷ lệ kháng cao với các loại kháng sinh điều trị thông thường, khiến công tác điều trị khó khăn, kéo dài và tốn kém. Chính vì vậy, phụ nữ có kế hoạch mang thai cần chủ động phòng các bệnh do phế cầu bằng vắc xin để bảo vệ bản thân và trẻ sơ sinh chưa đến tuổi chủng ngừa.

Cách phòng ngừa viêm phổi do phế cầu hiệu quả

Tiêm vắc xin được đánh giá là phương pháp phòng viêm phổi và các bệnh phế cầu xâm lấn an toàn, hiệu quả và tiết kiệm nhất. Chi phí tiêm vắc xin luôn thấp hơn chi phí điều trị. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) từng đánh giá 1 USD (khoảng 24.000 đồng) chi cho vắc xin giúp tiết kiệm 16 USD (khoảng 400.000 đồng) phí điều trị.

Theo một nghiên cứu xuất bản năm 2022, thực hiện tại Canada trong 19 năm, chi phí điều trị cho 6,3 triệu ca bệnh nhập viện liên quan phế cầu là 7,9 tỷ USD. Vắc xin được đưa vào sử dụng đã giúp nước này giảm gánh nặng kinh tế do các bệnh phế cầu xâm lấn, viêm tai giữa, viêm xoang. Tiêm chủng được ví như cách "đầu tư" cho sức khỏe, tránh lây nhiễm và tránh các biến chứng không thể phục hồi khi mắc bệnh.

Phụ nữ có kế hoạch mang thai cần chủ động tiêm vắc xin phòng các bệnh do phế cầu bởi các lý do sau:

• Thứ nhất, vắc xin phế cầu bảo vệ sức khỏe cho thai phụ và thai nhi, giảm nguy cơ mắc viêm phổi trong thai kỳ và các biến chứng dẫn đến thai chết lưu, sảy thai, trẻ sinh ra bị suy dinh dưỡng…
• Thứ hai, phụ nữ chuẩn bị mang thai tiêm phòng phế cầu bảo vệ con trong những tháng đầu đời, khi con chưa đến tuổi chủng ngừa, nhờ lượng kháng thể thụ động truyền từ mẹ sang con (qua nhau thai và sữa mẹ).

Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã cấp phép cho vắc xin Prevenar 13 (Bỉ) năm 2010. Pervenar 13 được nghiên cứu và phát triển bởi tập đoàn hàng đầu thế giới về dược phẩm và chế phẩm sinh học – Pfizer và được sản xuất tại Bỉ. Đây là loại vắc xin cộng hợp, phòng các bệnh do phế cầu khuẩn xâm lấn nguy hiểm cho trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên và người lớn như viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết (nhiễm trùng máu), viêm tai giữa cấp tính,… do 13 chủng phế cầu khuẩn Streptococcus Pneumoniae gây ra (type 1, 3, 4, 5, 6A, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19A, 19F và 23F).

Tiêm phòng phế cầu 13 cho thai phụ giúp bảo vệ sức khỏe mẹ và bé trong thai kỳ. Tiêm vắc xin  cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ từ 0–5 tuổi giúp giảm đáng kể tỷ lệ mắc bệnh viêm phổi do mọi nguyên nhân. Tiêm chủng trực tiếp cho trẻ dưới 5 tuổi là chiến lược hiệu quả trong phòng chống viêm phổi ngoại trú và viêm phổi nhập viện.

Thời gian & địa điểm tiêm vắc xin phế cầu 13

Phụ nữ mang thai không tiêm vắc xin Prevenar 13 trong thai kỳ. Vắc xin cũng không được chỉ định thường quy cho phụ nữ cho con bú, cần phải có thăm khám và chỉ định bởi bác sĩ. Do đó, phụ nữ có kế hoạch mang thai cần tiêm 1 mũi vắc xin Prevenar 13 để phòng ngừa nguy cơ viêm phổi và các bệnh nguy hiểm khác do phế cầu. Trẻ từ 2 tuổi và người lớn chỉ cần một mũi Prevenar 13 duy nhất, giúp tiết kiệm tài chính. Theo kết quả một cuộc thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn tại Mỹ, một mũi vắc xin phế cầu có khả năng giảm 97% tỷ lệ nhiễm các chủng phế cầu có trong vắc xin.

Hệ thống tiêm chủng VNVC với hàng trăm trung tâm vắc xin trên cả nước hiện đang có đầy đủ các loại vắc xin phế cầu cho trẻ em và người lớn với chi phí hợp lý, nhiều ưu đãi hấp dẫn. Tất cả các loại vắc xin tại VNVC đều được bảo quản trong hệ thống dây chuyền bảo quản lạnh (Cold chain) đạt tiêu chuẩn GSP, giúp đảm bảo chất lượng vắc xin, đảm bảo sự an toàn và hiệu quả cho người sử dụng. 100% Khách hàng được miễn phí các dịch vụ khám và tư vấn trước tiêm với bác sĩ; miễn phí wifi, miễn phí hoặc hỗ trợ phí gửi xe, bỉm tã cao cấp, nước uống… Đặc biệt, VNVC có rất nhiều quà tặng giá trị như thú nhồi bông, balo chống gù, vali, mũ bảo hiểm, túi bỉm sữa, túi giữ nhiệt, áo mưa... dành cho Khách hàng mọi độ tuổi.

Tiêm vắc xin Prevenar 13 phòng viêm phổi và các bệnh xâm lấn nguy hiểm do phế cầu không chỉ mang lại sự "bảo vệ kép" cho mẹ và thai nhi, mà còn cho cả trẻ sơ sinh chưa đến tuổi chủng ngừa, là món quà sức khỏe quý giá mẹ chuẩn bị trước để chào mừng con khi đến với thế giới xinh đẹp.