Chủ động phòng chống dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe mùa mưa bão

Mưa lớn kéo dài, bão số 5 Kajiki đổ bộ và ảnh hưởng nhiều nơi, cùng với tình trạng ngập úng, ô nhiễm môi trường, tạo điều kiện cho mầm bệnh lây lan nhanh, số ca bệnh gia tăng đáng kể. Ngành y tế khuyến cáo người dân cần chủ động tiêm ngừa vắc xin và thực hiện các biện pháp vệ sinh, nâng cao đề kháng để bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng trong mùa mưa bão.

ThS.BS Nguyễn Văn Quảng - Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết sau mưa bão, nhiều yếu tố môi trường trở thành “điểm nóng” lây truyền dịch bệnh. Nước đọng là ổ sinh sản lý tưởng của muỗi vằn và côn trùng - trung gian truyền bệnh sốt xuất huyết, viêm não Nhật Bản, Chikungunya…

Chỉ trong 7 tháng đầu năm 2025, cả nước đã ghi nhận hơn 32.000 ca mắc, nhiều trường hợp biến chứng nặng; riêng TP.HCM có hơn 25.000 ca bệnh và 15 ca tử vong, lần lượt gấp 3 lần và gần 8 lần so với cùng kỳ năm 2024. Trong khi đó, Chikungunya đang bùng phát mạnh mẽ ở nhiều nơi trên toàn cầu, WHO cảnh báo dịch đang lây lan nhanh tại La Réunion, Mayotte và lan rộng sang châu Phi, Nam Á, châu Âu, nguy cơ bệnh xâm nhập Việt Nam hoàn toàn có thể xảy ra.

Bác sĩ Quảng cho biết thêm, nguồn nước và thực phẩm ô nhiễm do ngập úng vào mùa mưa kéo dài như hiện nay cũng tạo điều kiện cho các tác nhân gây bệnh đường tiêu hóa hoành hành như tiêu chảy cấp do Rotavirus, tả, thương hàn, viêm gan A… Ngoài ra, không gian trú ẩn chật chội, ẩm thấp tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM lại càng khiến cúm, viêm phổi, các bệnh lý đường hô hấp và lây qua đường hô hấp dễ bùng phát.

Để chủ động phòng ngừa, bảo vệ sức khỏe cho bản thân và cộng đồng, người dân cần đặc biệt lưu ý và thực hiện những biện pháp sau:

1. Khẩn trương tiêm vắc xin phòng bệnh

Bác sĩ Quảng khuyến cáo người dân cần chủ động tiêm ngừa đầy đủ, đúng lịch các loại vắc xin quan trọng để giúp cơ thể tạo miễn dịch chủ động, phòng ngừa nguy cơ mắc bệnh, giảm biến chứng, đồng thời bảo vệ cộng đồng, giảm tải áp lực cho hệ thống y tế vốn dễ bị quá tải sau các thời điểm thời tiết cực đoan như hiện nay. Theo đó, các loại vắc xin quan trọng cần tiêm để bảo vệ sức khỏe mùa mưa bão bao gồm:

Hiện, Hệ thống Tiêm chủng VNVC đang cung ứng và triển khai tiêm an toàn đầy đủ các loại vắc xin phòng bệnh mùa mưa bão cho cả trẻ em và người lớn, 100% chính hãng và bảo quản trong hệ thống kho lạnh đạt chuẩn GSP quốc tế. Khách hàng được khám sàng lọc miễn phí, tiêm chủng an toàn theo quy trình 8 bước khép kín, hỗ trợ nhắc lịch tiêm linh hoạt qua SMS và ứng dụng “Trợ lý tiêm chủng” - VNVC Mobile App để không bỏ sót mũi tiêm quan trọng.

VNVC mang đến mức giá hợp lý, cam kết luôn bình ổn, không tăng giá bất thường ngay cả khi thị trường khan hiếm hay nhu cầu tiêm chủng tăng cao như hiện nay, đồng thời triển khai nhiều giải pháp tài chính linh hoạt như tiêm trước - trả sau, chia nhỏ thanh toán nhiều lần, giúp người dân tiếp cận dịch vụ tiêm chủng chất lượng cao một cách dễ dàng, tiết kiệm.

Đặc biệt, hàng trăm Trung tâm Tiêm chủng VNVC trên khắp cả nước, ngay cả tại những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề của mưa bão, vẫn nỗ lực duy trì hoạt động từ 7h30 - 17h00 từ thứ Hai đến Chủ nhật, kể cả những ngày Lễ lớn, giúp bà con kịp thời tiếp cận với vắc xin thiết yếu để bảo vệ sức khỏe trong thời điểm dịch bệnh phức tạp và thời tiết cực đoan như hiện nay.

Trong trường hợp bão lũ, thời tiết xấu khiến việc đến tiêm chủng tại các trung tâm VNVC bị gián đoạn, Bác sĩ Quảng khuyến cáo người dân chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh thường quy để giảm nguy cơ lây nhiễm. Ngay cả khi đã được tiêm vắc xin đầy đủ, việc kết hợp đồng thời các biện pháp dự phòng vẫn cần thiết nhằm tối ưu hiệu quả bảo vệ sức khỏe. Một số biện pháp phòng ngừa thường quy gồm có:

2. Ăn chín, uống sôi

Tuân thủ nguyên tắc vệ sinh thực phẩm để ngăn ngừa bệnh lây qua đường tiêu hóa. Thực phẩm cần được rửa sạch bằng nguồn nước an toàn, nấu chín kỹ, lựa chọn tươi, rõ nguồn gốc và tránh sử dụng đồ ăn trôi nổi trong thời điểm mưa lũ.

3. Rửa tay thường xuyên với xà phòng

Thời tiết mưa nhiều khiến độ ẩm cao, tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus phát triển và lây lan qua tiếp xúc. Người dân cần rửa tay kỹ bằng xà phòng, đặc biệt trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh; tránh đưa tay lên mắt, mũi, miệng, thay vào đó sử dụng khăn sạch để đảm bảo vệ sinh.

4. Phòng chống muỗi, côn trùng

Giữ nhà cửa khô thoáng, xử lý nơi ứ đọng nước, sử dụng các biện pháp chống muỗi (xịt, nhang, kem chống muỗi), ngủ mùng, mặc quần áo dài tay và hạn chế ra ngoài lúc sáng sớm, chiều tối để phòng bệnh truyền qua muỗi.

5. Uống đủ nước

Duy trì lượng nước cần thiết cho cơ thể, kết hợp bổ sung nước ép trái cây, rau củ để cung cấp vitamin và khoáng chất, tăng cường miễn dịch và phòng ngừa cảm lạnh, cúm mùa và các bệnh đường hô hấp khác như viêm phổi, viêm tiểu phế quản, viêm xoang, viêm mũi họng…

6. Giữ ấm cho cơ thể, hạn chế ướt mưa

Tránh mặc đồ ẩm, lạnh, cần tắm nước ấm sau khi đi mưa, mặc quần áo khô ráo. Điều này giúp hạn chế nguy cơ mắc các bệnh hô hấp như cúm, viêm họng, viêm phổi, đặc biệt trong môi trường ẩm thấp, đông đúc tại nơi trú bão. Khi có triệu chứng bất thường, cần thăm khám y tế kịp thời.

7. Tăng cường rèn luyện thể chất

Luyện tập thể dục trong nhà như yoga, cardio, thể dục nhịp điệu giúp nâng cao sức đề kháng, duy trì thể lực và tạo nhiệt năng chống lại thời tiết lạnh ẩm.

8. Tránh tiếp xúc vùng nước bẩn, bùn đất

Nước lũ chứa nhiều vi khuẩn nguy hiểm (uốn ván, leptospira, tụ cầu vàng, Burkholderia pseudomallei, Vibrio vulnificus…) có thể xâm nhập qua vết thương và gây bệnh nặng. Người dân cần trang bị ủng, găng tay, quần áo bảo hộ khi dọn dẹp; rửa sạch cơ thể bằng xà phòng sau khi tiếp xúc và đặc biệt, nếu có vết thương hở cần đến ngay các cơ sở y tế để được thăm khám, xác định nguy cơ và tiêm phòng uốn ván ngay.

Đặc biệt, trong mùa mưa lũ, người dân tuyệt đối không được chủ quan trước các dấu hiệu bệnh. Khi có biểu hiện bất thường như sốt cao, phát ban, đau đầu, buồn nôn, tiêu chảy kéo dài, đau bụng, mất nước hoặc vết thương sưng đỏ, chảy dịch, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và điều trị kịp thời. Không nên tự ý sử dụng thuốc vì có thể khiến bệnh diễn tiến nặng hơn, gây khó khăn cho bác sĩ trong chẩn đoán và làm chậm trễ quá trình điều trị.

“Bên cạnh nguy cơ dịch bệnh, tình trạng mưa lớn kéo dài còn khiến nhiều khu vực ngập sâu, mực nước ở sông, suối, ao hồ cũng dâng cao, tiềm ẩn nhiều rủi ro đuối nước thương tâm, đặc biệt ở trẻ em. Người dân cần hết sức cảnh giác, không để trẻ nhỏ chơi gần khu vực ngập nước, ao hồ, đồng thời nên trang bị áo phao và dụng cụ nổi khi phải di chuyển qua khu vực nước ngập sâu, chảy xiết”. Bác sĩ Quảng lưu ý.