Lưu ý bệnh Cúm A giai đoạn giao mùa

Theo kết quả giám sát cúm toàn cầu của WHO trong tuần đầu tiên của tháng 9/2025, cúm, đặc biệt là cúm A, đang chiếm ưu thế tại Đông Nam Á. Đây là chủng virus độc lực cao, biến đổi kháng nguyên nhanh, né tránh hệ miễn dịch, gây bệnh nặng và dễ bùng phát thành dịch, thậm chí đại dịch.

Bác sĩ Bùi Thanh Phong - Quản lý Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC cho biết như trên trong bối cảnh cả nước đang bước vào giai đoạn giao mùa với diễn biến thời tiết phức tạp, các cơ sở y tế liên tục ghi nhận sự gia tăng của các ca bệnh truyền nhiễm nguy hiểm đường hô hấp, đặc biệt là cúm mùa.

Bác sĩ Thanh Phong lý giải, thời điểm giao mùa là điều kiện thuận lợi để cúm gia tăng do sự kết hợp của nhiều yếu tố sinh học, hành vi và miễn dịch cộng đồng. Về sinh học, virus cúm tồn tại bền vững và lây lan mạnh trong điều kiện thời tiết mưa nhiều, độ ẩm cao, nhiệt độ giảm; đồng thời sức đề kháng con người suy giảm do thói quen sinh hoạt, dinh dưỡng và giấc ngủ bị ảnh hưởng.

Về hành vi xã hội, các hoạt động lễ hội, du lịch, lễ khai giảng và tựu trường khiến tiếp xúc gần, tụ tập đông người và di chuyển liên vùng tăng cao, tạo điều kiện cho virus phát tán. Trong khi đó, miễn dịch cộng đồng chưa được củng cố vững chắc do tỷ lệ tiêm chủng chưa đồng đều, hiệu lực vắc xin suy giảm theo thời gian, virus cúm liên tục biến đổi và nhiều người chưa được tiêm nhắc vắc xin cúm định kỳ hằng năm, khiến khả năng bảo vệ giảm. Chính những yếu tố này làm cho cúm, đặc biệt là cúm A với độc lực cao, có nguy cơ bùng phát mạnh trong giai đoạn giao mùa.

Cúm A là chủng virus cúm gây bệnh nặng và phổ biến ở người, có khả năng biến đổi liên tục để né tránh hệ miễn dịch và gây ra những đợt bùng phát lặp đi lặp lại. Cúm A từng tạo ra các chủng mới gây ra đại dịch, điển hình là cúm A/H1N1 năm 2009 với hàng triệu ca nhiễm và hơn 284.000 người tử vong.

Theo kết quả tổng hợp các báo cáo những tuần gần nhất của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về giám sát bệnh cúm, tỷ lệ dương tính với virus cúm hiện ở mức cao trên toàn cầu: ở bán cầu Nam, trên 10% tại Đông Phi, Đông Nam Á và Châu Đại Dương; ở bán cầu Bắc, tỷ lệ tăng mạnh tại Trung Mỹ, Caribe, Bắc Âu, Tây - Trung Phi và nhiều nước Tây, Nam, Đông Nam Á thậm chí vượt 30%. Đặc biệt, cúm A vẫn chiếm ưu thế toàn cầu, với A/H1N1 nổi bật ở Trung Mỹ, Caribe, Tây Phi, Bắc Âu và Châu Đại Dương, còn A/H3N2 lưu hành mạnh ở Nam Á và Đông Nam Á; tại Đông Phi và Tây Á, cả hai chủng cùng chiếm ưu thế.

Đặt trong bối cảnh đó, Việt Nam thuộc khu vực Đông Nam Á, ghi nhận hoạt động đồng thời của A/H1N1 và A/H3N2. Với vị trí gần xích đạo, khí hậu nhiệt đới gió mùa, mô hình dịch cúm mang tính “giao thoa”, vừa chịu ảnh hưởng từ Bắc bán cầu, vừa tương đồng Nam bán cầu, khiến nguy cơ cúm lưu hành liên tục và bùng phát các đợt dịch lớn cùng nhiều ca nặng nếu không kiểm soát hiệu quả.

Cúm mùa là bệnh truyền nhiễm do virus Influenza gây ra, lây lan chủ yếu qua đường hô hấp và thường khởi phát đột ngột với các triệu chứng như sốt, mệt mỏi, ớn lạnh, đau nhức cơ thể, ho, chảy hoặc nghẹt mũi, hắt hơi, đau họng, đau đầu…

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm toàn cầu ghi nhận từ 3 - 5 triệu ca cúm nặng và tới 650.000 ca tử vong, chủ yếu ở người trên 65 tuổi và người có bệnh nền. Tại Việt Nam, năm 2024 có gần 290.000 ca mắc cúm được báo cáo. Các chuyên gia cảnh báo, cúm không chỉ là bệnh hô hấp thông thường mà là bệnh lý cấp tính nguy hiểm, có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, suy hô hấp, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não, đột quỵ, đặc biệt nguy hiểm với người cao tuổi và những người có bệnh mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp, COPD hoặc bệnh gan, thận mạn tính.

Bác sĩ Bùi Thanh Phong cho biết, nguy cơ tử vong do cúm mùa tăng cao rõ rệt ở người có bệnh nền: cao gấp 5 lần ở bệnh nhân tim mạch, gấp 12 lần ở bệnh nhân phổi mạn tính và tới 20 lần ở người mắc đồng thời nhiều bệnh lý nền, bao gồm cả tim mạch và phổi. Tình hình càng đáng lo ngại khi Việt Nam đang đối mặt với gánh nặng y tế lớn từ bệnh mạn tính, với khoảng 22 triệu người trong độ tuổi 18 - 69 đang sống chung với các bệnh mạn tính. Đặc biệt, ở nhóm trên 60 tuổi, gần 2/3 (72,2%) mắc ít nhất một bệnh nền và hơn 43,9% phải đối mặt đồng thời với nhiều bệnh mạn tính.

Bác sĩ Bùi Thanh Phong nhấn mạnh, sự cộng hưởng giữa nhiều yếu tố thời tiết giao mùa, tần suất tiếp xúc xã hội tăng cao, gánh nặng bệnh nền ngày càng đáng lo ngại, tỷ lệ tiêm chủng và tiêm nhắc vắc xin cúm hằng năm chưa đảm bảo, trong khi cúm A đang chiếm ưu thế trên toàn cầu đã tạo nên “môi trường hoàn hảo” để dịch cúm bùng phát, làm gia tăng ca nặng và biến chứng nguy hiểm. Trước thực tế này, người dân cần chủ động chăm sóc sức khỏe bằng cách duy trì lối sống cân bằng, ngủ đủ giấc, quản lý căng thẳng, tăng cường dinh dưỡng để bảo vệ hệ miễn dịch. Đồng thời, tiêm ngừa cúm định kỳ được xem là biện pháp quan trọng, hiệu quả giúp giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như biến chứng nặng do cúm gây ra.

→ Tìm hiểu thêm về thông tin bệnh cúm và vắc xin cúm TẠI ĐÂY!

VNVC đang triển khai tiêm ngừa đầy đủ các loại vắc xin cúm cho trẻ em từ 6 tháng tuổi, người lớn, phụ nữ mang thai và người cao tuổi, người có bệnh nền tại hàng trăm trung tâm trên toàn quốc. 100% vắc xin chính hãng, chất lượng cao, được bảo quản trong hệ thống dây chuyền lạnh (Cold Chain) đạt chuẩn GSP tiêu chuẩn quốc tế. Quy trình tiêm chủng 8 bước khép kín, an toàn toàn diện được thực hiện bởi đội ngũ bác sĩ, nhân viên y tế giàu kinh nghiệm, giỏi chuyên môn, 100% có chứng chỉ An toàn tiêm chủng, cam kết tiêm chủng an toàn, hiệu quả tối ưu.

VNVC còn mang đến chính sách giá tốt, luôn bình ổn, nhiều ưu đãi và đa dạng các hình thức thanh toán thông minh, tiết kiệm như trả góp Gói vắc xin không lãi suất hay chia nhỏ chi phí tiêm chủng thành nhiều lần thanh toán, mang đến cho người dân nhiều cơ hội tiếp cận với dịch vụ tiêm chủng vắc xin An toàn - Uy tín - Chất lượng hàng đầu Việt Nam.

Để được tư vấn, đặt lịch tiêm và giải đáp các thắc mắc liên quan đến việc tiêm vắc xin phòng bệnh cúm và các vắc xin khác cho trẻ em và người lớn, Quý khách có thể liên hệ trực tiếp với VNVC theo thông tin sau:

• Hotline: 028 7102 6595;
• Fanpage: VNVC – Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
• Xem thêm những thông tin tiêm chủng hữu ích từ kênh Tik Tok: https://www.tiktok.com/@vnvc.vn;
• Tra cứu trung tâm Tiêm chủng VNVC gần nhất tại đây;

Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, Quý khách vui lòng truy cập: https://vax.vnvc.vn/vaccine

Quý Khách hàng có thể cài đặt ứng dụng “Trợ lý tiêm chủng” – app VNVC dễ dàng thông qua 2 đường dẫn sau:

• Đối với các hệ điều hành IOS (iPhone, iPad…): CÀI ĐẶT TẠI ĐÂY;
• Đối với các hệ điều hành Android (Oppo, Samsung, Sony…): CÀI ĐẶT TẠI ĐÂY.

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ