Chữa viêm phế quản bằng bài thuốc dân gian có an toàn không?

Chữa viêm phế quản bằng bài thuốc dân gian được nhiều gia đình áp dụng bởi nguyên liệu dễ tìm, các bước chuẩn bị đơn giản. Tuy nhiên, không phải bài thuốc dân gian nào cũng phù hợp để điều trị viêm phế quản. Việc điều trị sai cách cũng tìm ẩn nhiều rủi ro cho người bệnh. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về các bài thuốc dân gian điều trị viêm phế quản cũng như lưu ý khi áp dụng.

chữa viêm phế quản bằng bài thuốc dân gian

BS Phan Nguyễn Trường Giang  - Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC cho biết: "Viêm phế quản thường xuất hiện nhiều ở trẻ em, người cao tuổi và tăng mạnh vào mùa đông - xuân, chủ yếu do virus và vi khuẩn, trong đó virus chiếm tới 50 - 90% với hơn 180 chủng có thể gây bệnh, thường gặp như Myxovirus, Rhinovirus, Coronavirus hay virus hợp bào hô hấp RSV. Một số vi khuẩn như Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae hay Haemophilus influenzae cũng có thể gây bệnh nhưng không phổ biến. Ngoài tác nhân nhiễm trùng, khói thuốc lá, khí độc (chlorine, amoniac, acid), dung môi công nghiệp hay hơi độc chiến tranh đều có thể kích ứng đường thở và làm bệnh trầm trọng hơn."

Ưu và nhược điểm khi chữa viêm phế quản bằng bài thuốc dân gian

Chữa viêm phế quản bằng bài thuốc dân gian chỉ phát huy hiệu quả tốt nhất khi tuân thủ theo chỉ định và hướng dẫn sử dụng từ bác sĩ. Ngược lại, nếu tự ý sử dụng các bài thuốc dân gian không rõ nguồn gốc, hiệu quả, không có căn cứ khoa học có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe.

1. Ưu điểm

Về ưu điểm, chữa viêm phế quản bằng bài thuốc dân gian nếu áp dụng đúng cách, theo chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ có thể phát huy hiệu quả tốt trong mục đích hỗ trợ điều trị. Như hỗ trợ làm dịu cơn ho, loãng đờm, kháng viêm ở mức độ nhẹ.

Bên cạnh đó, phương pháp này còn mang lại nhiều ưu điểm, điển hình như nguyên liệu sử dụng khá dễ tìm và chi phí thấp, như gừng, mật ong, lá tía tô… Cách thực hiện cũng khá đơn giản, nhiều bài thuốc có thể thực hiện nhanh và dễ dàng khi áp dụng tại nhà.

Nhìn chung chữa viêm phế quản bằng bài thuốc dân gian khi áp dụng đúng thường lành tính, có thể áp dụng song song với điều trị bằng thuốc tại bệnh viện.

2. Nhược điểm

Chữa viêm phế quản bằng bài thuốc dân gian cũng tồn tại những nhược điểm mà người bệnh cần lưu ý.

Đầu tiên, hiệu quả các bài thuốc thường chỉ mang tính hỗ trợ, không thể thay thế thuốc chữa bệnh. Và hầu hết các bài thuốc này chưa có đầy đủ bằng chứng khoa học để chứng minh hiệu quả. Đó là chưa kể đến một số nguyên liệu có khả năng gây kích ứng, hoặc không phù hợp với trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai.

Ngoài ra, việc tự ý áp dụng bài thuốc dân gian khi bệnh tiến triển nặng có thể không mang lại hiệu quả hỗ trợ, dẫn đến việc chậm trễ trong điều trị khiến bệnh trầm trọng hơn. Nên việc áp dụng các bài thuốc dân gian trong điều trị viêm phế quản chỉ nên sử dụng kèm theo hướng dẫn chuyên môn từ bác sĩ, không thay thế hoàn toàn việc điều trị tại bệnh viện.

tham khảo ý kiến bác sĩ
Chữa viêm phế quản bằng bài thuốc dân gian chỉ phát huy hiệu quả tốt khi tuân thủ chỉ định của bác sĩ, ngược lại có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe.

Các bài thuốc dân gian hỗ trợ chữa viêm phế quản tại nhà

Một số bài thuốc dân gian có khả năng hỗ trợ chữa viêm phế quản tại nhà có thể kể đến như: Gừng tươi và mật ong, lá hẹ hấp đường phèn, cây rẻ quạt… Hãy cùng lướt qua danh sách các bài thuốc cũng như hướng dẫn cách thực hiện chi tiết ngay sau đây.

1. Gừng tươi và mật ong

Gừng không chỉ là thực phẩm thường gặp trong các gian bếp mà còn là loại thuốc quý để chữa các bệnh đường hô hấp như viêm phế quản, hen suyễn... Ngoài ra, khi kết hợp cùng mật ong sẽ tăng khả năng chống viêm, chống nhiễm trùng cũng như tăng cường miễn dịch cho cơ thể. Bài thuốc gừng tươi và mật ong hỗ trợ điều trị viêm phế quản có thể thực hiện như sau:

Nguyên liệu:

  • Gừng tươi
  • Mật ông
  • Nước

Cách thực hiện

Với nguyên liệu gừng tươi và mật ong, có thể thực hiện theo các cách sau để hỗ trợ điều trị viêm phế quản.

  • Cách 1: Đun sôi vài lát gừng tươi với khoảng 200ml trong vòng 5 phút. Sau đó thêm một ít mật ong và sử dụng khi còn ấm.
  • Cách 2: Giã nhuyễn gừng tươi, trộn với ít muối rồi nhậm trong miệng vài phút để làm dịu cổ họng.
gừng tươi và mật ong
Sử dụng gừng tươi và mật ong có khả năng hỗ trợ chống viêm, tăng cường miễn dịch cho cơ thể.

Xem thêm: Có thể chữa viêm phế quản bằng gừng được không?

2. Lá hẹ hấp đường phèn

Lá hẹ tươi có tính ấm, vị cay ngọt thường được biết đến với công dụng ôn trung, kháng khuẩn, tiêu đờm, trợ khí và đặc biệt là giảm nhanh triệu chứng viêm họng. Lá hẹ tươi chưng đường phèn trong hỗ trợ chữa viêm phế quản được chế biến như sau:

Nguyên liệu

  • 100g lá hẹ tươi
  • Đường phèn

Cách thực hiện

Rửa sạch lá hẹ tươi sau đó cắt nhỏ. Với đường phèn cần được giã nhỏ sau đó cho lá hẹ tươi đã cắt nhỏ vào, hấp cách thủy trong vòng 30 phút. Chia lá hẹ đường phèn ra làm 2 phần. Sử dụng mỗi ngày.

lá hẹ
Lá hẹ tươi có tính ấm, vị cay ngọt thường được biết đến với công dụng ôn trung, kháng khuẩn, tiêu đờm, trợ khí và đặc biệt là giảm nhanh triệu chứng viêm họng.

3. Cây rẻ quạt (xạ can)

Trong Đông y, cây rẻ quạt hay còn được gọi là xạ can là vị thuốc có tính đắng, tính hàn vào kinh Can và Phế. Cây rẻ quạt có công dụng thanh hỏa, giải độc, tán huyết, tiêu đờm thích hợp chữa các chứng bệnh như viêm phế quản, amidan, ho do viêm họng...Để hỗ trợ điều trị triệu chứng ho kéo dài, ho khan, ho có đờm có thể dùng cây rẻ quạt như sau:

Nguyên liệu

  • 10g rẻ quạt
  • 10g bán hạ
  • 10g sinh khương
  • 10g tử uyển
  • 10g khoản đông hoa
  • 10g đại táo
  • 7g ma hoàng
  • 3g tế tân
  • 3g ngũ vị tử

Cách thực hiện

Dùng các loại nguyên liệu sắc cùng 3 bát nước, sau đó đun sôi trên lửa vừa đến khi khô cạn còn lại khoảng 1 bát thuốc. Chia bát thuốc ra thành 3 lần uống/ ngày.

cây rẻ quạt
Cây rẻ quạt có công dụng thanh hỏa, giải độc, tán huyết, tiêu đờm thích hợp chữa các chứng bệnh như viêm phế quản, amidan, ho do viêm họng...

4. Ô mai mơ

Ô mai có tính bình, vị chua và có hiệu quả liễm phế xát tràng, sinh tân giảm khát, tẩy giun và chữa lỵ. Đây Là vị thuốc chủ trị các bệnh phế hư, ho lâu ngày, kiết lỵ... Theo một số nghiên cứu hiện đại, ô mai còn chứa các chất kích thích tố có khả năng ức chế nhu động ruột, ức chế nhiều loại trực khuẩn, cầu khuẩn thường thấy và các loại nấm gây bệnh ngoài da.

Các bài thuốc làm từ ô mai thường được áp dụng có thể kể đến như: Cao ô mai, trà ô mai hay cháo ô mai. Trong đó, cao ô mai được chế biến đơn giản nhất.

Nguyên liệu

  • 2.500g ô mai
  • Đường
  • Nước

Cách thực hiện

Dùng ô mai sắc bỏ hạt và cô thành cao. Mỗi lần uống hòa tan vào nước sôi cao ô mai với đường hoặc cứ thế uống. Có thể sử dụng 3 lần/ ngày.

ô mai
Ô mai có tính bình, vị chua và có hiệu quả liễm phế xát tràng, sinh tân giảm khát, tẩy giun và chữa lỵ.

5. Tỏi ngâm mật ong

Tỏi là vị thuốc có chứa hàm lượng lớn allicin - chất kháng sinh tự nhiên có khả năng kháng viêm, kháng khuẩn, ức chế hoạt động và sự phát triển của virus, vi khuẩn. Do đó, tỏi không chỉ gây viêm phế quản mà còn ngăn chúng phát triển, gây hại cho sức khỏe.

Mặt khác tỏi là thực phẩm giàu vitamin, khoáng chất giúp tăng cường miễn dịch cho cơ thể và nâng cao đề kháng, đẩy lùi tác nhân gây bệnh. Cách thực hiện bài thuốc từ tỏi và mật ong như sau:

Nguyên liệu

  • Tỏi
  • Giấm ăn
  • Mật ong

Cách thực hiện

Bóc sạch vỏ tỏi rồi đập dập, sau đó ngâm cùng giấm ăn, đường đỏ và mật ong trong 15 ngày. Có thể dùng để ăn trực tiếp hoặc pha cùng nước ấm. Mỗi ngày uống 3 lần, với khoảng 15 - 20ml mỗi lần sử dụng.

tỏi ngâm trong mật ong
Tỏi là vị thuốc có chứa hàm lượng lớn allicin - chất kháng sinh tự nhiên có khả năng kháng viêm, kháng khuẩn, ức chế hoạt động và sự phát triển của virus, vi khuẩn.

Xem thêm: Mẹo dùng tỏi chữa viêm phế quản đơn giản, dễ làm

6. Lá tía tô và hoa khế

Nước sắc của cành và lá tía tô có khả năng giảm co thắt phế quản, từ đó giúp bệnh nhân giảm ho, trừ đờm và cắt cơn hen suyễn. Hoa khế có vị ngọt, tính bình, tác dụng thanh nhiệt, tiêm viêm chữa các triệu chứng viêm họng, ho khan, ho có đờm. Cách chữa ho trong viêm phế quản bằng lá tía tô và hoa khế được thực hiện như sau:

Nguyên liệu

  • 10g hoa khế
  • 10g hoa đu đủ đực
  • 10g lá tía tô

Cách thực hiện

Rửa sạch các loại nguyên liệu để loại bỏ vi khuẩn, bụi bẩn, sau đó sắc uống. (1)

lá tía tô
Nước sắc của cành và lá tía tô có khả năng giảm co thắt phế quản, từ đó giúp bệnh nhân giảm ho, trừ đờm và cắt cơn hen suyễn.

7. Nước ép củ cải trắng

Theo Đông y, củ cải trắng tươi có tính mát, tính bình, quy kinh phế và vị. Củ cải trắng có tác dụng tốt trong hỗ trợ điều trị một số bệnh hô hấp. Để hỗ trợ chữa ho, cơ thể mệt mỏi, suy nhược ở bệnh nhân viêm phế quản với củ cải trắng có thể thực hiện như sau:

Nguyên liệu

  • 1kg củ cải trắng
  • 1kg lê
  • 250g gừng tươi
  • 250g mật ong

Cách thực hiện

Rửa sạch sau đó gọt vỏ quả lê, bỏ hạt rồi giã nhỏ. Các nguyên liệu khác gồm củ cải, gừng sơ chế tương tự sau đó cho từng thứ vào vải xô và vắt lấy nước cốt để riêng. Đổ nước củ cải và lê vào nồi đun sôi sau đó bớt lửa đun đến khi đặc dính thì cho nước gừng, sữa, mật ong vào khuấy đều, đun sôi lại. (2)

Khi nguội cho vào lọ đậy kín và dùng dần. Mỗi lần dùng với 10 - 15ml pha với nước ấm uống. Có thể uống 2 lần/ ngày.

củ cải trắng
Theo Đông y, củ cải trắng tươi có tính mát, tính bình, quy kinh phế và vị.

8. Quả lê hấp đường phèn

Theo Đông y, lê có tác dụng chữa ho, nhuận phổi, giáng hỏa, sinh tân và dưỡng huyết. Để chữa viêm phế quản, người bệnh có thể thực hiện như sau:

Nguyên liệu 

  • 2 quả lê
  • 10g bột xuyên bối
  • 30g đường phèn

Cách thực hiện

Lê bỏ hạt, cho đường phèn và bột xuyên bối vào quả lê đem hấp sau đó chia làm 2 lần ăn vào sáng và tối.

9. Trần bì (vỏ quýt khô)

Trần bì là loại thuốc được sử dụng phổ biến trong y học cổ truyền. Trần bị có mùi thơm, vị cay, tính ấm, có tác dụng điều hòa khí huyết, tiêu đờm và kiện tỳ.

Để có được trần bì, cần lột vỏ quả quýt chín sau đó khía vỏ quả làm 3 - 4 mảnh sát đến cuống, phơi vỏ ở nơi thoáng gió hoặc sấy nhẹ đến khi khô. Để trị ho, viêm họng, viêm phế quản nhẹ bằng trần bì, bệnh nhân thực hiện như sau:

Nguyên liệu

  • 6g trần bì
  • 6g cát cánh
  • 6g tô diệp
  • 4g cam thảo

Cách thực hiện

Rửa sạch các loại nguyên liệu rồi cho vào ấm cùng nước. Đun nhỏ lửa sau đó chắt lấy nước uống 2 - 3 lần/ ngày. Dùng khi còn ấm để đạt hiệu quả tốt nhất.

trần bì
Trần bì là loại thuốc được sử dụng phổ biến trong y học cổ truyền. Trần bị có mùi thơm, vị cay, tính ấm, có tác dụng điều hòa khí huyết, tiêu đờm và kiện tỳ.

10. Lá diếp cá

Lá diếp cá có vị chua, tính mát, quy kinh phế, can. Lá diếp cá có công dụng thanh nhiệt, giảm ho do đó thường được dùng trong điều trị các bệnh viêm phế quản, viêm phổi... Cách sử dụng rau diếp cá trong trị viêm phế quản dễ nhất là nước ép rau diếp cá. Cách thực hiện cụ thể như sau:

Nguyên liệu

  • 30g diếp cá;
  • 1/4 muỗng muối;
  • Nước ấm.

Cách thực hiện

Rửa sạch rau diếp cá, sau đó cho cùng 1/4 muỗng muối hạt vào máy rồi xay nhuyễn. Cho 100ml nước ấm vào hỗn hợp đã xay nhuyễn rồi khuấy đề, lọc nước cốt để uống. Người bệnh nên uống kiên trì để cải thiện triệu chứng viêm phế quản. Trong trường hợp không sử dụng muối, có thể thay bằng ít đường hoặc mật ong.

Dùng 1 - 2 cốc mỗi ngày, kiên trì trong 7 ngày

lá diếp cá
Lá diếp cá có công dụng thanh nhiệt, giảm ho do đó thường được dùng trong điều trị các bệnh viêm phế quản, viêm phổi...

11. Cam thảo

Cam thảo là vị thuốc có tính bình, vị ngọt, lợi kinh tâm, phế, tì, thận. Cam thảo có công dụng thanh nhiệt, giải độc, giảm ho nên phù hợp với bệnh nhân viêm phế quản.

Bệnh nhân viêm phế quản có thể uống trà cam thảo để giảm đau nhức họng và ho.

Nguyên liệu

  • 3g cam thảo
  • 3g lá sen

Cách thực hiện

Hãm nước sôi uống thay cho trà. Có thể chia ra dùng nhiều lần trong ngày và nên dùng khi còn ấm để mang lại hiệu quả tốt nhất.

12. Quất xanh chưng đường phèn

Quất xanh kết hợp cùng đường phèn có công dụng hỗ trợ làm dịu cổ họng, giảm ho, tiêu đờm cho bệnh nhân viêm phế quản, Cách thực hiện như sau:

Nguyên liệu

  • 2 - 3 quả quất xanh
  • Đường phèn/ mật ong

Cách thực hiện

Quất xanh sau khi mua về rửa sạch rồi cắt ngang, để nguyên cả vỏ và hạt. Dùng quất trộn đường phèn hoặc mật ong rồi hấp cách thủy đến khi quất chín. Lưu ý, bệnh nhân nên bỏ hạt sau đó dằm cả vỏ, để nguội rồi uống nhiều lần trong ngày.

quất xanh
Quất xanh kết hợp cùng đường phèn có công dụng hỗ trợ làm dịu cổ họng, giảm ho, tiêu đờm cho bệnh nhân viêm phế quản.

Lưu ý khi dùng các bài thuốc trị viêm phế quản

Khi sử dụng các bài thuốc trị viêm phế quản, bệnh nhân cần tham khảo ý kiến bác sĩ, lưu ý dùng đúng liều lượng và không nên lạm dụng. Ngoài ra, cần chú ý nguồn gốc dược liệu đồng thời thường xuyên theo dõi sức khỏe để ngưng sử dụng ngay khi có những dấu hiệu bất thường.

1. Tham khảo ý kiến bác sĩ

Trước khi áp dụng các bài thuốc dân gian trị viêm phế quản, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y học cổ truyền để được hướng dẫn sử dụng đúng cách. Viêm phế quản có thể có nhiều mức độ, từ nhẹ đến nặng. Sử dụng thuốc tây để kiểm soát triệu chứng hoặc ngăn biến chứng và là phương án điều trị bệnh cốt lõi. Việc tự ý điều trị có thể khiến bệnh kéo dài lâu hơn, gây khó thở, viêm lan rộng hoặc bội nhiễm.

2. Dùng đúng liều lượng, không lạm dụng

Các vị thuốc như cam thảo, trần bì hay rẻ quạt chỉ phát huy tác dụng tốt nhất khi dùng đúng liều lượng. Nếu lạm dụng, sử dụng không đúng lượng có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe và khả năng phục hồi của bệnh nhân.

Người bệnh chỉ nên sử dụng theo đúng liều khuyến nghị của bác sĩ hoặc chuyên gia và tuyệt đối không kéo dài thời gian dùng.

3. Chú ý đến nguồn gốc dược liệu

Việc chọn dược liệu có nguồn gốc rõ ràng, không nhiễm nấm mốc hay hóa chất là yếu tố quan trọng để đảm bảo an toàn khi sử dụng. Dược liệu kém chất lượng có thể làm giảm hiệu quả bài thuốc, thậm chí gây ngộ độc hoặc dị ứng cho người bệnh.

4. Nhận biết dấu hiệu bất thường và ngưng sử dụng

Sau khi dùng các bài thuốc dân gian chữa viêm phế quản, nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như buồn nôn, đau bụng, nổi mẩn ngứa, khó thở hoặc ho nặng hơn cần ngưng sử dụng ngay và đi khám bác sĩ.

Kết hợp lối sống lành mạnh để tăng hiệu quả chữa bệnh

Để quá trình điều trị viêm phế quản đạt được kết quả tốt nhất, bên cạnh sử dụng các bài thuốc dân gian theo hướng dẫn của bác sĩ, người bệnh cần kết hợp lối sống lành mạnh để tăng cường hiệu quả.

  • Bỏ thuốc lá, tránh khói bụi: Ngưng hút thuốc và hạn chế tiếp xúc khói bụi giúp giảm kích ứng đường thở, hạn chế tổn thương niêm mạc và hỗ trợ phổi hồi phục tốt hơn.
  • Chế độ ăn uống: Tăng cường thực phẩm ấm, dễ tiêu như cháo, súp, rau củ; hạn chế đồ lạnh, nước đá, thức ăn cay nóng hoặc nhiều dầu mỡ vì dễ làm nặng thêm ho và kích ứng phế quản.
  • Giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng cổ và ngực: Duy trì nhiệt độ cơ thể ổn định, đặc biệt khi thay đổi thời tiết, giúp giảm co thắt phế quản và hạn chế các đợt ho cấp.
  • Tập các bài tập hít thở đơn giản: Thực hành thở chậm, thở sâu hoặc bài tập thở bằng cơ hoành giúp cải thiện thông khí, giảm khó thở và hỗ trợ long đờm hiệu quả hơn.

LƯU Ý QUAN TRỌNG: Mặc dù một số mẹo dân gian có thể giúp người bệnh dễ chịu hơn, chúng không thể thay thế điều trị chuẩn và hoàn toàn không đủ để phòng ngừa các bệnh hô hấp do virus, vi khuẩn gây ra. Đặc biệt trong bối cảnh thời tiết thất thường, dịch bệnh gia tăng, các chuyên gia khuyến cáo biện pháp hiệu quả và bền vững nhất để bảo vệ đường hô hấp vẫn là tiêm vắc xin đúng lịch. Vắc xin giúp cơ thể tạo kháng thể chủ động, giảm nguy cơ mắc bệnh, giảm biến chứng nặng và hạn chế lây lan trong cộng đồng.

Để được tư vấn, đặt lịch tiêm vắc xin tại VNVC, Khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với VNVC qua:

  • Hotline: 028 7102 6595;
  • Fanpage: VNVC - Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
  • Tìm trung tâm VNVC gần nhất TẠI ĐÂY;
  • Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, quý Khách vui lòng truy cập: vax.vnvc.vn;
  • Đặt mua các sản phẩm chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng chính hãng, chất lượng cao từ các thương hiệu uy tín hàng đầu quốc tế như Nestlé Health Science (Thụy Sĩ), Asahi - Wakodo (Nhật Bản), ECO Green (sản xuất tại Mỹ) với giá ưu đãi tại VNVC SHOP tại đây.

Quý Khách hàng có thể tải VNVC Mobile App dễ dàng bằng 2 link sau:

Chữa viêm phế quản bằng bài thuốc dân gian đòi hỏi bệnh nhân cần tìm hiểu kỹ lưỡng các loại dược liệu và chỉ được sử dụng khi bác sĩ tư vấn và hướng dẫn. Tuyệt đối không tự ý sử dụng cũng như luôn quan sát tình trạng sức khỏe bản thân để kịp thời thông báo cho bác sĩ khi xuất hiện bất thường sức khỏe.

Chủ đề: #Viêm phế quản
04:35 08/01/2026
Share Facebook Share Twitter Share Pinterest
Nguồn tham khảo
  1. Minh. (2026). Sở Y Tế thành phố Hồ Chí Minh. Medinet.gov.vn. https://tytphuong9qgv.medinet.gov.vn/dong-y/11-bai-thuoc-tu-cay-tia-to-chua-benh-thuong-gap-c16720-74489.aspx
  2. Củ cải trắng trị bệnh đường hô hấp – Tin tổng hợp – Cổng thông tin Bộ Y tế. (2025). Moh.gov.vn. https://moh.gov.vn/tin-tong-hop/-/asset_publisher/k206Q9qkZOqn/content/cu-cai-trang-tri-benh-uong-ho-hap?inheritRedirect=false

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ