Nhận biết & phòng ngừa viêm não, viêm màng não và các bệnh nguy hiểm mùa hè


Viêm não và viêm màng não xuất hiện rải rác quanh năm, đặc biệt gia tăng vào những tháng mùa hè do thời tiết nắng nóng thỉnh thoảng có những cơn mưa đan xen. Đáng lo ngại hơn, triệu chứng lâm sàng của bệnh thường dễ bị nhầm lẫn với một số căn bệnh khác dẫn đến tâm lý chủ quan, khi đến bệnh viện thì bệnh đã trở nặng.

Điển hình như trường hợp bệnh nhi 7 tuổi tại Nghệ An, nhập viện cấp cứu trong tình trạng sốt cao, co giật, hôn mê, phải thở máy. Bác sĩ cho biết bệnh nhi mắc viêm não Nhật Bản, sau 5 ngày điều trị, bệnh nhi không còn phải thở máy, song gặp phải di chứng tổn thương não như yếu nửa người bên phải, run tay trái... Về lâu dài, bệnh nhi sẽ còn gặp nhiều khó khăn trong nhận thức, ngôn ngữ, yếu chân tay phải tập phục hồi chức năng.

Bên cạnh viêm não Nhật Bản, viêm màng não do não mô cầu cũng nguy hiểm không kém khi tính mạng người bệnh phải tính bằng giờ. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm toàn cầu có khoảng 1,2 triệu ca viêm màng não do não mô cầu, khoảng 50% bệnh nhân mắc não mô cầu tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Nhưng dù có được điều trị kịp thời và tích cực, mỗi năm vẫn có đến 135.000 trường hợp tử vong, lên đến 15% số ca mắc. Khoảng 20% bệnh nhân sống sót phải chịu nhiều di chứng về thể chất, tinh thần như: Hoại tử da gây sẹo, mù lòa, chậm phát triển tâm thần, hành vi.

Ngoài ra, nhiều căn bệnh còn có xu hướng gia tăng trong mùa hè có thể kể đến như sởi, cúm, viêm phổi, tay chân miệng, sốt xuất huyết...

Nhằm cung cấp đầy đủ, chính xác những thông tin y khoa về cách nhận biết và phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trong mùa hè, vào 20h00 tối thứ Sáu, ngày 11/7/2025, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC sẽ tổ chức chương trình Tư vấn trực tuyến "Viêm não, viêm màng não & các bệnh nguy hiểm trong mùa hè: Nhận biết, phòng ngừa và điều trị hiệu quả”, với sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Tiêm chủng vắc xin và Nhi khoa:

  • BS Đoàn Thị Khánh Châm, Quản Lý Y khoa, Hệ thống tiêm chủng VNVC
  • ThS.BS Trần Văn Hà, Bác sĩ khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội

Chương trình được phát sóng trực tuyến trên:

  • Fanpage Trung tâm tin tức VTV24;
  • Fanpage VTV8 – Đài Truyền hình Việt Nam;
  • Fanpage VNVC – Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
  • Fanpage Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh;
  • Fanpage Nutrihome – Hệ thống Phòng khám Dinh dưỡng;
  • Kênh Youtube VNVC – Trung tâm tiêm chủng trẻ em và người lớn;
  • Kênh Youtube Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.

Ngay bây giờ, Quý vị đã có thể gửi câu hỏi đến các chuyên gia để được giải đáp trong chương trình TẠI ĐÂY!

THÔNG TIN TƯ VẤN QUAN TRỌNG TỪ CÁC CHUYÊN GIA, BÁC SĨ

Mở đầu chương trình tư vấn, ThS.BS Trần Văn Hà - Bác sĩ khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội đã có những chia sẻ thiết thực về hai bệnh lý nguy hiểm hàng đầu trong diễn biến thời tiết phức tạp của mùa hè hiện nay là viêm não và viêm màng não.

Viêm não là tình trạng viêm nhiễm tại não bộ do các tác nhân virus hoặc vi khuẩn, dẫn đến tổn thương tế bào não, gây ra những rối loạn thần kinh nghiêm trọng. Triệu chứng thường thấy bao gồm đau đầu, nôn ói và có thể tiến triển đến hôn mê. Biến chứng của bệnh có thể để lại di chứng lâu dài cho bệnh nhân.

Ngược lại, viêm màng não là sự viêm nhiễm xảy ra ở lớp màng bao quanh não, cũng có thể do virus hoặc vi khuẩn. Triệu chứng của viêm màng não tương tự nhưng có sự gia tăng về tính nghiêm trọng, với khả năng gây sốt cao, đau đầu dữ dội và nôn ói. Trường hợp nặng, bệnh có thể dẫn đến tử vong hoặc di chứng vĩnh viễn nếu không được điều trị kịp thời.

Bác sĩ Văn Hà nhấn mạnh: “Viêm màng não, bao gồm viêm màng não do não mô cầu có thể chuyển biến thiếu nghiêm trọng chỉ sau vài giờ. Bên trong não và màng não có hệ thống tuần hoàn kín, nếu không nhận biết sớm, có thể gây ra diễn biến xấu, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Do đó, khi có dấu hiệu viêm, cần can thiệp y tế ngay lập tức. Nhưng trên thực tế, ở giai đoạn đầu bệnh thường khó phát hiện, với những biểu hiện như sốt, chảy dịch mũi họng, rất dễ chẩn đoán nhầm với nhiều loại bệnh lý nhiễm trùng thông thường khác”.

bác sĩ trần văn hà
Theo ThS.BS Trần Văn Hà, viêm màng não là căn bệnh diễn tiến rất nhanh, đe dọa tính mạng bệnh nhân cần được can thiệp kịp thời ngay khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh

Các triệu chứng cảnh báo khẩn cấp, cần đến bệnh viện ngay

Chính diễn biến đột ngột, biến chứng nguy hiểm và di chứng nghiêm trọng kéo dài đến suốt đời do viêm não và viêm màng não gây ra, Bác sĩ Hà nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhận biết sớm các triệu chứng của viêm não và viêm màng não, đặc biệt ở trẻ nhỏ, khi trẻ chưa đủ nhận thức để phát hiện sự bất thường của cơ thể. Trong khi, việc nhận biết sớm và điều trị kịp thời là yếu tố quyết định trong việc cứu sống bệnh nhân.

Theo đó, Bác sĩ Hà cho biết những biểu hiện như sốt cao không hạ nhiệt, trẻ quấy khóc liên tục, và có những dấu hiệu thần kinh như hôn mê, li bì là những tình trạng cần được cha mẹ đặc biệt lưu ý. Bất kỳ bất thường nào ở trẻ cũng cần được lưu tâm và đưa trẻ đến ngay bệnh viện để thăm khám và điều trị kịp thời.

Bất kể trẻ em hay người lớn cũng đều có nguy cơ lây nhiễm và mắc bệnh nguy hiểm

Mặc dù bệnh đặc biệt phổ biến ở trẻ nhỏ do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, khiến cho virus và vi khuẩn dễ dàng tấn công, trẻ em khi đi học và tiếp xúc với bạn bè, cũng làm gia tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh. Nhưng trên thực tế, người lớn cũng có thể mắc bệnh, ngay cả khi hàng rào máu não tốt hơn trẻ em. Đặc biệt nguy cơ cao ở người lớn có hệ miễn dịch suy giảm như người cao tuổi, người mắc bệnh nền mạn tính, phụ nữ mang thai và những người đến vùng có dịch tễ.

Biến chứng từ các bệnh này rất nghiêm trọng, dẫn đến tình trạng nguy kịch và để lại di chứng lâu dài như tăng áp lực nội sọ, buồn nôn và co giật kéo dài, qua đó ảnh hưởng đến khả năng cung cấp oxy cho não. Người lớn mắc viêm não hoặc viêm màng não, có thể tiến triển nhanh chóng và dẫn đến biến chứng nghiêm trọng, thậm chí tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Đặc biệt, phụ nữ mang thai có thể đối mặt với nhiều rủi ro như sảy thai, sinh non hoặc nhiễm trùng cho thai nhi, nhất là trong trường hợp mắc viêm não Nhật Bản trong 6 tháng đầu thai kỳ.

Do đó, việc nâng cao nhận thức và thực hiện các biện pháp phòng ngừa là cực kỳ cần thiết cho cả trẻ em và người lớn.

Phòng ngừa hiệu quả viêm não, viêm màng não và các bệnh truyền nhiễm mùa hè

Bác sĩ Đoàn Thị Khánh Châm, Quản Lý Y khoa, Hệ thống tiêm chủng VNVC cho biết, hiện Việt Nam đã có nhiều loại vắc xin phòng ngừa hiệu quả bệnh viêm não và viêm màng não, bao gồm:

VẮC XIN PHÒNG VIÊM NÃO

Vắc xin Imojev (Thái Lan) Phòng viêm não Nhật Bản Trẻ em từ 9 tháng tuổi trở lên và người lớn
Vắc xin Jeev (Ấn Độ) Trẻ em từ 12 tháng đến người lớn ≤ 49 tuổi
Vắc xin Jevax (Việt Nam) Trẻ em từ 12 tháng tuổi trở lên và người lớn

VẮC XIN PHÒNG VIÊM MÀNG NÃO

Vắc xin Infanrix Hexa (6in1 - Bỉ) Viêm màng não mủ  do Hib và các bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, viêm gan B Trẻ em từ 2 tháng tuổi đến tròn 2 tuổi (có thể tiêm sớm từ 6 tuần)
Vắc xin Hexaxim (6in1 - Pháp)
Vắc xin Pentaxim (5in1 - Pháp) Viêm màng não mủ do Hib và các bệnh ho gà, bạch hầu, uốn ván, bại liệt Trẻ em từ 2 tháng tuổi đến tròn 2 tuổi
Vắc xin phế cầu 10 Synflorix (Bỉ) Viêm màng não và các bệnh do phế cầu khuẩn Trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên và trước sinh nhật lần thứ 6
Vắc xin phế cầu 13 Prevenar 13 (Bỉ) Trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên và người lớn
Vắc xin phế cầu 15 Vaxneuvance (Ireland)
Vắc xin phế cầu 20 Prevenar 20 (Bỉ) Trẻ từ 2 tháng tuổi (sớm nhất từ 6 tuần tuổi) trở lên và người lớn
Vắc xin phế cầu 23 Pneumovax 23 (Mỹ) Trẻ em từ 2 tuổi trở lên, thanh thiếu niên và người lớn
Vắc xin Bexsero (Ý) Viêm màng não do não mô cầu khuẩn nhóm B thế hệ mới Trẻ em và người lớn từ 2 tháng tuổi đến 50 tuổi (chưa đến sinh nhật 51 tuổi)
Vắc xin VA-Mengoc-BC (Cuba) Viêm màng não do não mô cầu khuẩn nhóm B, C Trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn đến 45 tuổi
Vắc xin MenQuadfi (Mỹ) Viêm màng não do não mô cầu khuẩn nhóm A, C, Y , W-135 thế hệ mới Trẻ từ 2 tháng tuổi (sớm nhất từ 6 tuần tuổi) trở lên và người lớn
Vắc xin Menactra (Mỹ) Viêm màng não do não mô cầu khuẩn nhóm A, C, Y, W-135 Trẻ từ 9 tháng đến 55 tuổi (trước sinh nhật lần thứ 56)
Vắc xin Nimenrix (Bỉ) Viêm màng não do não mô cầu khuẩn nhóm A, C, Y, W-135 Trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên và người lớn (không có giới hạn trên)

Tại hàng trăm trung tâm tiêm chủng vắc xin VNVC trên toàn quốc đang cung ứng đầy đủ các vắc xin phòng bệnh viêm não và viêm màng não do nhiều tác nhân khác nhau như vi khuẩn Hib, phế cầu khuẩn, não mô cầu… Theo đó, việc chọn lựa vắc xin phù hợp tùy thuộc vào độ tuổi và tình hình dịch tễ tại từng khu vực, đặc biệt là theo chỉ định tiêm chủng của bác sĩ.

bác sĩ đoàn thị khánh châm
BS Đoàn Thị Khánh Châm lưu ý, bên cạnh viêm não, viêm màng não, người dân cần tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin phòng bệnh mùa hè sẵn có để bảo vệ sức khỏe một cách toàn diện

VNVC là Hệ thống hàng trăm trung tâm tiêm chủng vắc xin an toàn, uy tín, chất lượng hàng đầu Việt Nam, cung ứng đầy đủ các loại vắc xin quan trọng, vắc xin mới, thế hệ mới và các loại thường xuyên khan hiếm cho hàng chục triệu trẻ em và người lớn trên toàn quốc, bao gồm vắc xin phòng viêm não - màng não cùng danh mục hơn 50 loại vắc xin phòng ngừa gần 50 bệnh truyền nhiễm nguy hiểm hàng đầu hiện nay.

100% vắc xin tại VNVC nhập khẩu chính hãng, bảo quản trong hệ thống dây chuyền lạnh (Cold Chain) tiêu chuẩn GSP chất lượng quốc tế, quy trình tiêm chủng an toàn toàn diện, dịch vụ Khách hàng tận tâm, thân thiện, cùng mức giá hợp lý, luôn bình ổn và nhiều ưu đãi. Đồng thời triển khai đa dạng các hình thức thanh toán trả góp 0% lãi suất linh hoạt, sáng tạo, hỗ trợ chi phí cho người dân tiêm chủng.

Để được tư vấn, đặt lịch tiêm vắc xin, đăng ký gói vắc xin hoặc tham gia các chương trình ưu đãi, Khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với VNVC qua:

Quý Khách hàng có thể tải VNVC Mobile App dễ dàng bằng 2 link sau: