Tiêm vắc xin nào phòng bệnh dịp Tết?
Tết Nguyên đán là thời điểm nhu cầu đi lại, sum họp và giao thương tăng mạnh nhất năm, tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm bùng phát. Cùng với đó, thời tiết biến đổi thất thường cận Tết khiến sức đề kháng dễ suy giảm, trong khi hàng loạt bệnh truyền nhiễm như sốt xuất huyết, cúm mùa, ho gà, sởi, viêm phổi do phế cầu, RSV… đang diễn biến phức tạp, làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh và lây lan trong cộng đồng.
Chuyên gia y tế nhận định, cả trẻ em và người lớn đều có nguy cơ mắc bệnh nếu chưa được tiêm phòng đầy đủ hoặc bỏ lỡ các mũi nhắc lại quan trọng. Việc chủ động tiêm các vắc xin trước Tết không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, hạn chế biến chứng nặng mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình, an tâm đón Tết trọn vẹn.
Nhằm cung cấp thông tin khoa học và cập nhật kiến thức chuẩn xác cho người dân, Hệ thống Tiêm chủng VNVC phối hợp cùng các đơn vị y tế và cơ quan báo chí uy tín tổ chức chương trình tư vấn trực tuyến với chủ đề “Vui Xuân an toàn, phòng bệnh ngày Tết: Trẻ em & người lớn cần tiêm vắc xin gì?”. Chương trình sẽ diễn ra vào 20h00, thứ Tư, ngày 04/02/2026, tạo điều kiện để đông đảo người dân trên khắp cả nước có thể theo dõi và đặt câu hỏi trực tiếp tới các Chuyên gia, Bác sĩ uy tín trong lĩnh vực y tế dự phòng và miễn dịch, gồm:
- BS.CKI Lê Thị Trúc Phương, Chuyên viên Y khoa, Hệ thống tiêm chủng VNVC
- PGS.TS.BS Hoàng Thị Lâm, Trưởng khoa Miễn dịch Lâm sàng, BVĐK Tâm Anh
Chương trình được phát sóng trực tuyến trên:
- Fanpage & kênh Youtube Báo Thanh Niên;
- Fanpage Báo và phát thanh, truyền hình Vĩnh Long & ứng dụng THVLi
- Fanpage VNVC - Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
- Fanpage Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh;
- Fanpage Nutrihome - Hệ thống Phòng khám Dinh dưỡng;
- Kênh Youtube VNVC - Trung tâm tiêm chủng trẻ em và người lớn;
- Kênh Youtube Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh;
- Kênh Tik Tok Bác sĩ Tiêm chủng VNVC.
Ngay bây giờ, Quý vị đã có thể gửi câu hỏi đến các chuyên gia để được giải đáp trong chương trình TẠI ĐÂY!
THÔNG TIN TƯ VẤN QUAN TRỌNG TỪ CÁC CHUYÊN GIA, BÁC SĨ
1. Gia tăng nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm ngày Tết
Thời điểm cận Tết Nguyên đán luôn được xem là giai đoạn “nhạy cảm” với sức khỏe cộng đồng. Không chỉ bởi nhịp sống trở nên bận rộn, thói quen sinh hoạt đảo lộn, mà còn do đặc điểm thời tiết giao mùa khiến nguy cơ mắc bệnh tăng cao, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người cao tuổi. Chia sẻ tại chương trình tư vấn trực tuyến vào ngày 4/2/2026, PGS.TS.BS Hoàng Thị Lâm cho biết, đây là thời điểm hệ miễn dịch của nhiều người bị đe dọa nghiêm trọng nếu không được chăm sóc đúng cách.
Theo PGS.TS.BS Hoàng Thị Lâm, giai đoạn giao mùa là lúc nhiệt độ có sự chênh lệch rõ rệt giữa ngày và đêm, không khí trở nên lạnh và khô hơn. Những thay đổi này buộc cơ thể phải liên tục thích nghi, tiêu tốn nhiều năng lượng sinh học. Đặc biệt, các niêm mạc đường hô hấp, là “cửa ngõ” quan trọng bảo vệ cơ thể, thường dễ bị khô, tổn thương và trở nên nhạy cảm hơn trước sự xâm nhập của virus, vi khuẩn.
Không chỉ vậy, nhiều nghiên cứu dịch tễ học cho thấy, vào thời điểm giao mùa, mật độ các tác nhân gây bệnh đường hô hấp như virus cúm, virus hợp bào hô hấp (RSV), phế cầu khuẩn, vi khuẩn não mô cầu… thường gia tăng. Khi cơ thể đã mệt mỏi vì thích nghi với thời tiết, lại phải đối mặt với “áp lực” mầm bệnh cao hơn bình thường, nguy cơ nhiễm bệnh và diễn tiến nặng vì thế cũng tăng theo.
Trong đó, trẻ em và người cao tuổi là hai nhóm đối tượng chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất. Ở trẻ nhỏ, hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, khả năng tạo đáp ứng bảo vệ còn hạn chế. Trong khi đó, người cao tuổi thường có hiện tượng suy giảm miễn dịch theo tuổi, lại hay kèm theo bệnh nền mạn tính và sử dụng nhiều loại thuốc, khiến sức đề kháng yếu hơn so với người trưởng thành khỏe mạnh.
Bên cạnh yếu tố thời tiết, những thay đổi trong sinh hoạt cận Tết cũng góp phần làm suy yếu hệ miễn dịch. “Đây là giai đoạn nhiều người phải thức khuya hơn để hoàn thành công việc, di chuyển nhiều, ăn uống thất thường, thậm chí bỏ bữa”, PGS.TS.BS Hoàng Thị Lâm phân tích. Trong y học, giấc ngủ được xem là “thời gian vàng” để cơ thể phục hồi, tái tạo các tế bào miễn dịch và điều hòa hoạt động nội tiết. Việc thiếu ngủ kéo dài khiến cơ thể không sản sinh đủ kháng thể và tế bào miễn dịch cần thiết, từ đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Chế độ ăn uống không điều độ cũng là yếu tố bất lợi. Khi cơ thể không được cung cấp đầy đủ năng lượng, protein, vitamin và vi chất cần thiết, hệ miễn dịch sẽ không có đủ “nguyên liệu” để hoạt động hiệu quả. Do đó, dù Tết đang đến gần, các chuyên gia khuyến cáo người dân vẫn cần duy trì sinh hoạt điều độ, hạn chế thức khuya, không bỏ bữa và ưu tiên thực phẩm lành mạnh để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
2. Chủ động phòng bệnh bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình
Theo BS.CKI Lê Thị Trúc Phương, ghi nhận tại gần 260 trung tâm tiêm chủng VNVC trên toàn quốc cho thấy, nhu cầu tiêm vắc xin tăng rõ rệt vào thời điểm cận Tết, với sự quan tâm khác nhau tùy theo từng nhóm tuổi.
Ở trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi, phụ huynh chú trọng cập nhật đầy đủ các vắc xin cơ bản như vắc xin 6 trong 1, vắc xin cúm, phế cầu, não mô cầu, sởi - quai bị - rubella, thủy đậu. Các vắc xin phòng bệnh lây qua đường tiêu hóa như viêm gan A, thương hàn, cũng như các bệnh lây truyền qua vector như sốt xuất huyết, viêm não Nhật Bản, cũng được nhiều gia đình quan tâm.
Với nhóm trẻ tiền học đường và thanh thiếu niên, nhu cầu tiêm nhắc các mũi quan trọng ngày càng tăng, đặc biệt là vắc xin HPV và các vắc xin phòng bệnh có nguy cơ lây lan cao trong cộng đồng như não mô cầu. Ở người lớn và người cao tuổi, các vắc xin được quan tâm nhiều gồm cúm mùa, phế cầu và gần đây là vắc xin phòng virus hợp bào hô hấp (RSV).
Đáng chú ý, hai nhóm được gia đình quan tâm tiêm phòng nhiều nhất hiện nay là trẻ em và người cao tuổi. Hình ảnh con cháu đưa cha mẹ, ông bà đi tiêm vắc xin trước Tết ngày càng phổ biến, cho thấy nhận thức phòng bệnh chủ động trong cộng đồng đang được nâng cao.
Với các gia đình có kế hoạch về quê, du lịch hoặc di chuyển nhiều trong dịp Tết, BS.CKI Lê Thị Trúc Phương khuyến cáo việc ưu tiên tiêm chủng cần dựa trên lịch sử tiêm, độ tuổi, bệnh nền và đặc điểm dịch tễ nơi đến. Các vắc xin phòng bệnh lây qua đường hô hấp như cúm, phế cầu, bạch hầu - ho gà - uốn ván, sởi, quai bị, rubella, thủy đậu thường được ưu tiên, do nguy cơ lây lan cao khi tụ tập đông người.
Thời điểm tiêm cũng rất quan trọng. Sau khi tiêm, cơ thể cần khoảng 10 - 14 ngày để tạo kháng thể bảo vệ. Vì vậy, tiêm vắc xin không đồng nghĩa với việc có miễn dịch ngay lập tức. Người dân cần tiêm trước Tết đủ sớm và đồng thời duy trì các biện pháp phòng bệnh không đặc hiệu như đeo khẩu trang, rửa tay thường xuyên, ăn chín uống sôi, giữ vệ sinh môi trường và phòng chống muỗi đốt.
