Mẹ bầu tiêm uốn ván về con đạp nhiều có phải bất thường không?

Uốn ván là một trong những mũi vắc xin quan trọng cho mẹ bầu khi bước vào giai đoạn sinh nở. Nhiều mẹ lo lắng về việc tiêm uốn ván về con đạp nhiều liệu có ảnh hưởng gì không. Bài viết sau sẽ giúp mẹ hiểu rõ hơn về mối liên quan giữa hai vấn đề này.

Mẹ tiêm phòng uốn ván có ảnh hưởng gì đến thai nhi không?

Việc mẹ tiêm phòng uốn ván rất an toàn cho thai nhi và hoàn toàn không mang lại bất kỳ tác động tiêu cực nào cho sức khỏe của trẻ. Vắc xin chứa thành phần uốn ván đã được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới và nghiên cứu lớn không ghi nhận tác dụng phụ nghiêm trọng có ý nghĩa lâm sàng.

Nhiều nghiên cứu và khuyến cáo của Ủy ban tư vấn và cố vấn về thực hành tiêm chủng Hoa Kì (ACIP) cho thấy tiêm vắc xin chứa thành phần uốn ván trong thai kỳ an toàn và dung nạp tốt. Các dữ liệu ghi nhận không có sự gia tăng các tác dụng phụ nghiêm trọng ở phụ nữ mang thai, với các phản ứng thường gặp nhất là đau tại chỗ tiêm và sốt nhẹ (1,7 - 6,8%).

Việc tiêm nhiều liều Tdap trong các khoảng thời gian khác nhau cũng không làm tăng nguy cơ phản ứng nghiêm trọng, dù các phản ứng quá mẫn như Arthus có thể xảy ra rất hiếm, liên quan nồng độ kháng thể cao từ liều trước.

Ngược lại, mẹ tiêm phòng uốn ván mang đến sự bảo vệ kép cho mẹ và thai nhi. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo tiêm vắc xin này cần thực hiện trước hoặc trong khi mang thai cho tất cả phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Mục tiêu là giảm tỷ lệ tử vong ở bà mẹ và trẻ sơ sinh do uốn ván.

Uốn ván là bệnh nhiễm trùng nguy hiểm do vi khuẩn Clostridium tetani gây ra, xâm nhập qua vết thương hở và tạo độc tố tấn công hệ thần kinh. Bệnh có thể xảy ra ở cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh, đặc biệt nguy hiểm khi chăm sóc rốn không sạch hoặc mẹ không có đủ kháng thể do không được tiêm chủng đầy đủ. Ở người lớn, bệnh có thể gây co cứng cơ, rối loạn hô hấp và rối loạn chức năng tự chủ; còn ở trẻ sơ sinh, tỷ lệ tử vong có thể lên tới 80%, cho thấy mức độ nghiêm trọng và khả năng đe dọa tính mạng cao.

Trong bối cảnh đó, tiêm uốn ván trước khi mang thai cũng như tiêm đầy đủ trong thai kỳ là biện pháp quan trọng giúp phụ nữ trong độ tuổi sinh sản chủ động tạo miễn dịch, bảo vệ an toàn cho cả mẹ và bé. Tăng cường tiêm chủng uốn ván cho phụ nữ mang thai và phụ nữ trong độ tuổi sinh sản là ưu tiên sức khỏe cộng đồng.

Tiêm vắc xin đầy đủ giúp phòng bệnh hiệu quả, giảm nguy cơ tử vong mẹ và trẻ sơ sinh, đồng thời góp phần đạt mục tiêu loại trừ uốn ván của WHO. Đây là biện pháp đơn giản nhưng có ý nghĩa lớn, mang lại sự bảo vệ bền vững và an toàn cho cả hai thế hệ. (1)

Tiêm uốn ván về con đạp nhiều là bình thường hay bất thường?

Thực tế, việc tiêm uốn ván về con đạp nhiều không có mối liên hệ khoa học với nhau. Vắc xin uốn ván đã được chứng minh an toàn, hiệu quả có thể được sử dụng cho mẹ bầu. Tuy nhiên, một số mẹ có thể cảm nhận thai máy rõ hơn sau tiêm do cơ thể mệt mỏi, sốt nhẹ hoặc căng thẳng sau tiêm, khiến mẹ chú ý nhiều hơn đến cử động của bé. Do đó, cần phân biệt tình trạng con đạp nhiều khi nào là bình thường và khi nào cần chú ý.

1. Trường hợp bình thường

Con đạp nhiều nhưng không có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào khác về sức khỏe là tình trạng bình thường, mẹ không nên lo lắng. Khi thai kỳ đến tuần thứ 16, thai nhi bắt đầu cảm nhận và phản ứng với âm thanh từ môi trường bên ngoài. Nên bé sẽ có phản ứng đạp khi mẹ trò chuyện cùng bé.

Mặt khác, bé cũng có thể cảm nhận được thức ăn của mẹ thông qua nước ối. Nên khi mẹ ăn các thức ăn có vị cay, ngọt bé cũng sẽ thể hiện bằng cách đạp. Thông thường, thai nhi dùng 95% thời gian để ngủ, tuy nhiên vẫn sẽ cử động. Đặc biệt là khi đêm xuống bé hoạt động nhiều và với không gian yên tĩnh mẹ có thể cảm nhận cử động của bé một cách rõ ràng hơn ban ngày tập trung làm việc.

Về tần suất đạp, chuyển động của mỗi bé hoàn toàn khác nhau tùy thuộc vào từng cơ thể, thói quen sinh hoạt của mẹ và tính cách của mỗi đứa trẻ. Tuy nhiên, thai phụ cũng cần lưu ý trường hợp tiêm uốn ván về con đạp nhiều hoặc chuyển động của thai nhi khi tăng đột ngột và mạnh mẽ hoặc kèm theo một số dấu hiệu bất thường về sức khỏe cần đến khám tại bệnh viện.

2. Trường hợp cần chú ý

Nếu thai hoạt động (thai máy) trên 20 lần có thể là dấu hiệu cảnh báo bất thường. Lúc này, có thể thai nhi đang bị căng thẳng hay nguyên nhân từ chính bản thân người mẹ đang gặp các vấn đề như căng thẳng. Một số mẹ lo lắng tiêm uốn ván về con đạp nhiều, tuy nhiên tình trạng này chỉ đáng quan tâm khi đi kèm các dấu hiệu bất thường khác.

Mặt khác, không chỉ trẻ đạp nhiều mới là dấu hiệu cảnh báo tình trạng bất thường. Nếu thai nhi đạp ít hơn cùng với đó là các triệu chứng bất thường ở người mẹ như: Nôn mửa, không căng ngực, xuất huyết âm đạo, co thắt tử cung... có thể báo động tình trạng sức khỏe của thai nhi.

Mối nguy hiểm bao gồm thai thiếu ối, thiếu oxy hay gặp phải vấn đề nhau thai có thể xảy ra. Nguyên nhân có thể xuất phát từ việc mẹ hút thuốc trong thai kỳ làm tăng nguy cơ ngừng cung cấp chất dinh dưỡng qua nhau thai. Ngoài ra còn một số nguy cơ khác gây nên tình trạng này như mẹ uống rượu, tiền sản giật, có tiền căn thai chết lưu trong thai kỳ trước, thai quá ngày, song thai cùng ối, tăng huyết áp thai kỳ và sa dây rốn...

Tuy nhiên mẹ cần lưu ý rằng càng gần đến ngày sinh, cử động thai nhi sẽ càng giảm. Trong khi tỉnh giấc, thai nhi thường cử động tối thiểu 3 - 4 lần/giờ. Nếu cử động thai nhi thấp hơn mức này hoặc thai nhi đang ngủ hoặc đây chính là dấu hiệu thai máy bất thường.

Mẹ cần làm gì khi tiêm uốn ván về con đạp nhiều?

Nếu tiêm uốn ván về con đạp nhiều mẹ nên thực hiện những điều sau:

• Theo dõi chuyển động của thai nhi từng giờ để xem tần suất và cường độ có thay đổi bất thường hay không.
• Giữ tâm lý thoải mái, tránh căng thẳng vì stress có thể làm mẹ nhạy cảm hơn với cử động của bé. Nếu mẹ đã không còn căng thẳng nhưng thai máy vẫn bất thường nên đến ngay bệnh viện để được theo dõi và xử trí.
• Đổi tư thế, ưu tiên nằm nghiêng trái để tăng lưu lượng máu đến thai nhi.
• Theo dõi các dấu hiệu đi kèm như đau bụng, ra huyết, chóng mặt, mệt nhiều.
• Uống đủ nước và nghỉ ngơi hợp lý để cơ thể hồi phục sau tiêm.
• Đến cơ sở y tế kiểm tra ngay nếu cử động thai tăng mạnh, dồn dập bất thường hoặc kéo dài.

Quan trọng, phụ nữ mang thai cần lựa chọn cơ sở tiêm chủng uy tín để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC, thai phụ có thể tiếp cận đầy đủ danh mục vắc xin uốn ván chất lượng cao, được tư vấn và chỉ định bởi đội ngũ bác sĩ chuyên môn, cùng quy trình tiêm chủng chuẩn 8 bước, hệ thống kho lạnh hiện đại và các tiện ích chăm sóc toàn diện, giúp bảo vệ cả mẹ và bé trong suốt thai kỳ.

⇒ Tham khảo thêm: Bà bầu 37 tuần tiêm uốn ván được không?

Tiêm uốn ván về con đạp nhiều không liên quan đến việc tiêm chủng. Do đó, mẹ cần phân biệt khi nào con đạp nhiều là bình thường và khi nào con đạp nhiều là bất thường. Từ đó có hướng xử trí phù hợp.