Phân biệt cúm A và sốt xuất huyết: 6 điểm khác nhau quan trọng

BS Bùi Thanh Phong
Bác sĩ tham vấn BS Bùi Thanh Phong
Quản lý Y Khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC
Ngọc Diệp
Tác giả Ngọc Diệp
Ngày đăng: 18/09/2024

Cúm A và sốt xuất huyết là hai bệnh truyền nhiễm phổ biến, xuất hiện quanh năm và có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Mặc dù cả hai bệnh đều có triệu chứng sốt cao, tuy nhiên chúng được gây ra bởi các tác nhân khác nhau và có những đặc điểm lâm sàng riêng biệt. Việc phân biệt cúm A và sốt xuất huyết là cực kỳ quan trọng không chỉ giúp người bệnh chăm sóc bệnh đúng, kịp thời mà còn để bác sĩ chẩn đoán bệnh chính xác và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.

BS Bùi Thanh Phong - Quản lý Y khoa vùng 3 - Hồ Chí Minh, Trung tâm tiêm chủng VNVC chia sẻ: “Sốt xuất huyết chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh như tiêm vắc xin sốt xuất huyết đầy đủ, diệt muỗi, giảm thiểu nơi sinh sản của muỗi... Đối với bệnh cúm A, hiện tại cũng chưa có thuốc đặc trị. Do đó, để chủ động phòng chống cúm lây từ gia cầm sang người Bộ Y tế khuyến cáo người dân cần tiêm đầy đủ vắc xin cúm, đặc biệt lưu ý tiêm vắc xin nhắc lại hàng năm để duy trì kháng thể bảo vệ, đồng thời áp dụng các biện pháp phòng bệnh song song khác để đảm bảo an toàn cho bản thân và cộng đồng”.

phân biệt cúm a và sốt xuất huyết

Tìm hiểu về sốt xuất huyết và cúm A

1. Sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra, muỗi Aedes là trung gian truyền bệnh. Người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng đặc trưng như sốt cao, đau đầu, đau cơ, đau khớp, mệt mỏi và kèm theo tình trạng xuất huyết.

Sốt xuất huyết nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, người bệnh có nguy cơ cao đối mặt với các biến chứng nghiêm trọng như sốc do mất máu, suy tim, suy thận, suy đa tạng, tràn dịch màng phổi, tụt huyết áp, đau đầu dữ dội, hôn mê, riêng phụ nữ mang thai mắc sốt xuất huyết có nguy cơ sảy thai, sinh non, thiếu tháng…

Chính vì vậy, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh như: tiêm vắc xin sốt xuất huyết đầy đủ, đúng lịch đồng thời áp dụng các cách phòng bệnh khác như chú trọng vào việc loại bỏ nước đọng xung quanh nhà, vệ sinh môi trường sống nhằm hạn chế nơi sinh sản của muỗi, ngủ màn (kể cả ban ngày), thoa kem chống muỗi, mặc quần áo dài tay, bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng, tập luyện thể thao mỗi ngày để tăng cường sức đề kháng chống lại tác nhân gây bệnh.

trẻ bị nhiễm sốt xuất huyết
Sốt xuất huyết và cúm A đều có triệu chứng sốt cao, tuy nhiên chúng được gây ra bởi các tác nhân khác nhau

2. Cúm A

Cúm A là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm thuộc họ Orthomyxoviridae gây ra. Các chủng virus cúm A phổ biến bao gồm A/H1N1, A/H3N2, A/H5N1 và A/H7N9. Trong đó, A/H1N1 và A/H3N2 là hai chủng cúm thường lưu hành ở người, A/H5N1 và A/H7N9 chủ yếu lưu hành ở gia cầm nhưng có thể lây sang người và gây ra dịch cúm ở người.

Các chuyên gia đánh giá rằng virus cúm A có khả năng lây lan nhanh chóng và thường xuyên biến đổi cấu trúc kháng nguyên, điều này làm tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh ở quy mô toàn cầu. Theo thống kê, mỗi năm có khoảng 3% đến 11% dân số mắc cúm A. Hầu hết những người mắc bệnh có thể tự khỏi bệnh mà không cần thuốc điều trị.

Tuy nhiên, trẻ sơ sinh, trẻ em, người già trên 65 tuổi, người mắc bệnh nền mãn tính, người có hệ miễn dịch suy yếu là những đối tượng cần phải nhập viện điều trị vì có nguy cơ cao gặp các biến chứng nguy hiểm, đe dọa tính mạng người bệnh.

trẻ mắc cúm a
Nắm rõ các dấu hiệu phân biệt cúm A và sốt xuất huyết là rất quan trọng để giúp giảm thiểu nguy cơ gặp biến chứng nghiêm trọng

6 điểm phân biệt cúm A và sốt xuất huyết

Trong bối cảnh bệnh truyền nhiễm có nhiều diễn biến phức tạp, việc nắm rõ các dấu hiệu nhận biết các bệnh là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.

Cúm A và sốt xuất huyết mặc dù có một số triệu chứng ban đầu tương tự như sốt cao, mệt mỏi, đau nhức cơ thể nhưng chúng lại khác nhau hoàn toàn về tác nhân gây bệnh, cách thức lây truyền, triệu chứng và phương pháp điều trị. Những điểm khác biệt này không chỉ giúp các bác sĩ chẩn đoán đúng và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp mà còn giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cách phòng ngừa hiệu quả.

Dưới đây là một số khía cạnh khác nhau có thể phân biệt cúm A và sốt xuất huyết:

Tiêu chí Cúm A Sốt xuất huyết
Nguyên nhân gây bệnh Do virus cúm (Influenza virus), thuộc nhóm Orthomyxoviridae gây ra. Do virus Dengue gây ra với trung gian truyền bệnh là muỗi Aedes mang virus.
Con đường lây truyền Virus cúm A lây truyền nhanh chóng trực tiếp qua đường hô hấp thông qua giọt bắn từ mũi, họng chứa dịch tiết của người bệnh khi ho, hắt hơi, giao tiếp trong khoảng cách 2m hoặc lây gián tiếp khi tiếp xúc với đồ vật, vật dung có chứa virus. Muỗi Aedes là vật chủ trung gian truyền bệnh, muỗi có thể đưa virus Dengue gây bệnh vào máu của người bằng cách đốt (chích).
Triệu chứng Ngoài các triệu chứng sốt cao (trên 38 độ C), đau đầu, đau cơ, mệt mỏi còn có triệu chứng viêm long đường hô hấp (ho, hắt hơi, nghẹt mũi, sổ mũi), đau họng, khó thở, buồn nôn và nôn, tiêu chảy… Ngoài sốt cao (trên 40 độ C), đau đầu, đau cơ, đau khớp, đau sau hốc mắt có thể kèm theo buồn nôn và nôn, phát ban, xuất huyết ngoài da, chảy máu cam, chảy máu chân răng, xuất hiện các vết bầm tím…
Biến chứng Viêm phổi nặng, viêm tai giữa, viêm xoang, viêm nhiễm đường tiết niệu, phù não, viêm não, viêm cơ tim, tổn thương gan, suy đa tạng.

Phụ nữ mang thai có thể gặp biến chứng viêm phổi và những dị tật thai nhi như sứt môi, hở hàm ếch hay bệnh lý van tim, sảy thai.

Sốc giảm thể tích (do xuất huyết và tăng tính thấm thành mạch), viêm đường hô hấp, suy tim, suy thận, xuất huyết võng mạc gây mù, phù não, các hội chứng về thần kinh, có thể gây sảy thai đối với phụ nữ đang mang thai.
Giai đoạn diễn biến của bệnh Gồm các giai đoạn chính, bao gồm:

  • Giai đoạn ủ bệnh: có thể từ 2-8 ngày và có thể kéo dài lên đến 17 ngày. Tuy nhiên trong trường hợp đã bị phơi nhiễm nhiều lần với virus cúm có thể gặp khó khăn trong việc xác định chính xác thời gian ủ bệnh của bệnh nhân.
  • Giai đoạn khởi phát bệnh: người mắc virus cúm A thường đào thải virus trong khoảng thời gian từ 1-2 ngày trước khi khởi phát và 3-5 ngày sau khi có triệu chứng lâm sàng. Trong một số trường hợp có thể dài hơn từ 7-10 ngày.
  • Giai đoạn hồi phục: nếu được phát hiện và kịp thời điều trị, người bệnh có thể khỏi bệnh trong vòng 7 – 10 ngày. Sau 5 ngày, người bệnh thường hết sốt, sổ mũi và đau đầu; nhưng các triệu chứng ho, mệt mỏi có thể còn tiếp tục. Sau khoảng 1-2 tuần, các triệu chứng của bệnh sẽ biến mất hoàn toàn.
Gồm 4 giai đoạn chính, bao gồm:

  • Giai đoạn ủ bệnh: từ 4 – 7 ngày, thậm chí có thể kéo dài đến 14 ngày. Trong giai đoạn này, người bệnh không có triệu chứng hoặc triệu chứng không rõ ràng.
  • Giai đoạn sốt: diễn ra trong 3 ngày, người bệnh sốt cao nghiêm trọng, các triệu chứng xuất huyết bắt đầu xuất hiện với các biểu hiện thông thường.
  • Giai đoạn nghiêm trọng: diễn ra từ ngày 3 - 7 sau ngày đầu tiên bị sốt, người bệnh bắt đầu hạ sốt nhưng tình trạng xuất huyết trở nên trầm trọng hơn, đây là giai đoạn quan trọng, quyết định đến khả năng khỏi bệnh.
  • Giai đoạn hồi phục: Người bệnh hồi phục sức khỏe hơn, lấy lại cảm giác thèm ăn, lợi tiểu, các triệu chứng bắt đầu suy giảm và biến mất.
Phương pháp điều trị Hiện chưa có thuốc đặc trị cho bệnh cúm A. Tuy nhiên, người bệnh có thể được bác sĩ kê đơn sử dụng thuốc hạ sốt và các loại vitamin, đặc biệt là vitamin C, để hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch. Hiện chưa có phương pháp hay thuốc điều trị đặc hiệu, các phương pháp hiện nay hầu hết chỉ tập trung vào việc hỗ trợ giải quyết các triệu chứng do bệnh gây ra như: giảm đau, hạ sốt, bù nước và điện giải,…

Cúm A và sốt virus khác nhau như thế nào về cách phòng ngừa?

1. Sốt xuất huyết

Hiện nay, sốt xuất huyết chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Hầu hết các phương pháp điều trị đều có chung mục đích là cải thiện các triệu chứng, nhằm giúp người bệnh ngăn chặn các biến chứng nguy hiểm và đẩy nhanh quá trình phục hồi sức khỏe. Vì vậy, phòng bệnh là rất quan trọng để ngăn chặn nguy cơ mắc cũng như các biến chứng nghiêm trọng. Cụ thể:

  • Tiêm vắc xin sốt xuất huyết cho trẻ từ 4 tuổi và người lớn theo lịch khuyến cáo
  • Giữ gìn vệ sinh môi trường: Thường xuyên làm sạch nơi ở, loại bỏ các chỗ nước đọng, vệ sinh ao hồ và dọn dẹp khu vực xung quanh để diệt lăng quăng và loại bỏ nơi muỗi đẻ trứng.
  • Lắp đặt lưới chống muỗi, sử dụng màn khi ngủ (kể cả ban ngày), sử dụng quạt điều hòa để hạn chế muỗi tiếp xúc với con người.
  • Mặc quần áo dài màu tối và sử dụng các sản phẩm chống muỗi để bảo vệ cơ thể khỏi bị muỗi đốt.
  • Giáo dục và nâng cao ý thức cộng đồng về nguy cơ của sốt xuất huyết và các biện pháp phòng ngừa để giảm thiểu sự lây lan của bệnh.
  • Tiêm vắc xin sốt xuất huyết đầy đủ và đúng lịch để giúp cơ thể sản sinh kháng thể đặc hiệu chống lại tác nhân gây bệnh.
biện pháp phòng ngừa sốt xuất huyết
Người dân cần loại bỏ các chỗ nước đọng, vệ sinh ao hồ và dọn dẹp khu vực xung quanh để diệt lăng quăng và loại bỏ nơi muỗi đẻ trứng

2. Cúm A 

Để chủ động phòng chống cúm lây từ gia cầm sang người cũng Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện tốt các biện pháp sau:

  • Trẻ từ 6 tháng và người lớn cần tiêm đầy đủ vắc xin cúm, đặc biệt lưu ý tiêm vắc xin nhắc lại hàng năm để duy trì kháng thể bảo vệ. Tiêm phòng cúm giúp phòng bệnh đến 60%, giảm tỷ lệ tử vong 70-80%, giảm số người phải nhập viện khi mắc cúm hoặc bị tăng nặng bệnh nền do cúm. Thai phụ tiêm phòng cúm giúp giảm 40% nguy cơ nhập viện; 51% nguy cơ thai chết lưu, giảm 25% tỷ lệ sinh non, giảm 72% nguy cơ trẻ dưới 6 tháng tuổi nhập viện do cúm. Tại Việt Nam hiện có 5 loại vắc xin cúm bất hoạt, trong đó có 3 loại tứ giá, giúp bảo vệ trước 4 chủng virus cúm gồm A/H1N1, A/H3N2, B/Victoria và B/Yamagata sản xuất tại Pháp, Hà Lan, Hàn Quốc; hai loại tam giá gồm một loại sản xuất tại Việt Nam, một loại của Pháp giúp bảo vệ trước 2 chủng cúm A và một chủng cúm B. Người lớn từ 60 tuổi trở lên có thể tiêm vắc xin phòng cúm Fluzone High-Dose với hàm lượng kháng nguyên cao gấp 4 lần vắc xin liều tiêu chuẩn. Ngoài ra, trẻ sợ kim tiêm từ 2 tuổi đến dưới 18 tuổi có thể lựa chọn vắc xin cúm công nghệ mới dạng xịt FluMist. (2)
  • Không ăn, giết mổ gia cầm và các sản phẩm gia cầm ốm, chết và không rõ nguồn gốc; đảm bảo ăn chín, uống sôi; rửa tay bằng xà phòng thường xuyên.
  • Không vận chuyển, mua bán gia cầm và sản phẩm gia cầm không rõ nguồn gốc.
  • Khi phát hiện gia cầm ốm, chết tuyệt đối không được giết mổ và sử dụng mà phải thông báo ngay cho chính quyền địa phương và đơn vị thú y trên địa bàn.
  • Vệ sinh trong chăn nuôi, giết mổ gia cầm.
  • Hạn chế lây lan từ gia cầm sang người, từ người sang người.
  • Tiêm ngừa đàn gia cầm đầy đủ theo khuyến cáo của ngành thú y.
  • Không nuôi gia cầm trong nhà, có chuồng trại riêng, hạn chế tiếp xúc gần với gia cầm.
  • Khi cần thiết tiếp xúc với người bệnh, gia cầm mắc bệnh phải đeo khẩu trang y tế, đeo kính, mũ, áo, rửa tay bằng xà phòng hoặc sát khuẩn trước và sau khi tiếp xúc.
  • Khi có biểu hiện viêm đường hô hấp cấp như: sốt cao, đau ngực, khó thở, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, đau họng, ho… Cần đến ngay các cơ sở y tế gần nhất để được khám và điều trị kịp thời.

Tóm lại, qua những thông tin trên, Khách hàng đã tìm được cho mình lời giải đáp về vấn đề phân biệt cúm A và sốt xuất huyết. Cúm A và sốt xuất huyết đều là những bệnh nhiễm virus phổ biến nhưng có những đặc điểm phân biệt rõ rệt. Phân biệt hai bệnh này giúp xác định phương pháp điều trị đúng và kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm cho người bệnh.

Chủ đề: #Cúm a #sốt xuất huyết
14:38 29/10/2026
Share Facebook Share Twitter Share Pinterest
Nguồn tham khảo
  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC427809/
  2. U.S. Department of Health and Human Services. (2000, June 22). Flu Season 2000-01: FLU BASICS. CDC Newsroom Archive; Centers for Disease Control and Prevention. https://archive.cdc.gov/www_cdc_gov/media/pressrel/r2k0622f.htm

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ

›