Các phản ứng sau khi tiêm phòng viêm gan A

Viêm gan A là bệnh lý có thể phòng ngừa hiệu quả bằng vắc xin và được các tổ chức y tế hàng đầu khuyến nghị thực hiện tiêm chủng để phòng bệnh. Tuy nhiên, cũng giống như các loại vắc xin khác, vắc xin viêm gan A cũng có thể gây ra một số tác dụng phụ không mong muốn sau tiêm. Vậy các phản ứng sau khi tiêm phòng viêm gan A gồm những biểu hiện nào? Cách xử trí và chăm sóc ra sao? Chuyên gia VNVC sẽ giải đáp trong bài viết dưới đây!

Tiêm phòng viêm gan A có an toàn không?

Tiêm phòng viêm gan A được đánh giá rất an toàn cho trẻ, đảm bảo hiệu quả phòng bệnh cao và miễn dịch bền vững. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ và Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cam kết giám sát nghiêm ngặt tính an toàn của vắc xin trước và sau khi cấp phép sử dụng rộng rãi, mang đến độ tin cậy và an tâm khi tiêm chủng. (3)

Theo CDC Hoa Kỳ, kể từ khi vắc xin viêm gan A được cấp phép, trong giai đoạn 1995 - 2005 đã có khoảng 50 triệu liều được phân phối tại Hoa Kỳ.

Trong cùng thời điểm đó, VAERS (Hệ thống báo cáo tác dụng phụ của vắc xin) đã nhận được 6.136 báo cáo về các tác dụng phụ ở những người đã tiêm vắc xin viêm gan A (bao gồm tiêm đơn lẻ hoặc kết hợp với các vắc xin khác). Hầu hết các tác dụng phụ đều là các phản ứng nhẹ tại vị trí tiêm (sưng, đau, đỏ), sốt nhẹ, phát ban và đau đầu… kéo dài trong thời gian ngắn (1 - 2 ngày) và tự khỏi.

Bất kỳ loại vắc xin não cũng có thể gây tác dụng phụ, nhưng phần lớn đều nhẹ và hết sau vài ngày. So với phản ứng không mong muốn sau tiêm, quyết định không tiêm chủng sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro và có thể khiến trẻ cũng như người tiếp xúc gần có nguy cơ mắc bệnh cao, biến chứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng. (4)

Các phản ứng sau khi tiêm phòng viêm gan A

Hiện tại, Việt Nam có các loại vắc xin phòng viêm gan A chất lượng cao, bao gồm: vắc xin dạng đơn (Havax của Việt Nam, Avaxim của Pháp) và vắc xin kết hợp (Twinrix của Bỉ), được chỉ định tiêm cho trẻ từ 12 tháng (hoặc 24 tháng) tùy thuộc vào từng loại vắc xin được lựa chọn.

Cũng giống với các loại dược phẩm khác, vắc xin phòng viêm gan A có thể gặp phải một số tác dụng không mong muốn, nhưng hầu hết đều ở mức vừa phải và giới hạn trong những ngày đầu sau khi tiêm vắc xin, rồi tự khỏi, một số phản ứng sau khi tiêm phòng viêm gan A cụ thể như sau:

1. Phản ứng tại chỗ tiêm

Sau khi tiêm vắc xin phòng viêm gan A (bao gồm cả loại đơn kháng nguyên hay phối hợp), người tiêm có thể xuất hiện một số phản ứng nhẹ tại vị trí tiêm tại vị trí tiêm như: đau, sưng và đỏ da…Đây là những biểu hiện phổ biến của cơ thể khi đáp ứng miễn dịch với vắc xin, thường thoáng qua và không gây ảnh hưởng nghiêm trọng. Phần lớn các phản ứng này tự cải thiện trong thời gian ngắn mà không cần can thiệp y tế đặc biệt, giúp người tiêm an tâm tiếp tục theo dõi sức khỏe sau tiêm chủng.

2. Phản ứng toàn thân

Bên cạnh các phản ứng sau khi tiêm phòng viêm gan A tại vị trí tiêm kể trên, người tiêm cũng có thể gặp một số phản ứng toàn thân gồm: sốt nhẹ sau tiêm, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi hoặc cảm giác khó chịu thoáng qua…Đây là những biểu hiện bình thường cho thấy hệ miễn dịch đang hoạt động để nhận diện và tạo kháng thể chống lại virus, từ đó xây dựng hàng rào bảo vệ hiệu quả cho cơ thể.

3. Các phản ứng nguy hiểm cần đưa đến bác sĩ

Các phản ứng dị ứng nghiêm trọng cực kỳ hiếm gặp, chỉ khoảng 1/ 1.000.000 người gặp phải tình trạng này. Một số biểu hiện báo hiệu phản ứng nguy hiểm cần khẩn trương thăm khám bác sĩ bao gồm:

• Sốc phản vệ: Phản ứng dị ứng quan trọng, có thể xảy ra sớm sau tiêm, với các biểu hiện như khó thở, tím tái, tụt huyết áp, nổi mề đay toàn thân, mạch đập nhanh hoặc yếu…
• Co giật: Có thể xuất hiện các biểu hiện như run rẩy toàn thân, mất ý thức, co cứng cơ, mắt trợn ngược;
• Tình trạng sốt cao liên tục không đáp ứng thuốc hạ sốt: Mệt lả, li bì, bỏ bú (ở trẻ nhỏ), không tương tác;
• Phát ban toàn thân kèm theo ngứa, sưng phù: Ban đỏ lan rộng, ngứa dữ dội, phù mặt hoặc tay chân.

Hướng dẫn chăm sóc và xử trí phản ứng sau tiêm viêm gan A tại nhà cho trẻ

Hầu hết các phản ứng sau tiêm vắc xin viêm gan A thường tự thuyên giảm và hồi phục trong ít ngày mà không cần can thiệp điều trị, nhưng việc áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà có thể giúp người tiêm cảm thấy dễ chịu hơn, giảm mức độ khó chịu và rút ngắn thời gian phục hồi. Một số cách xử lý đơn giản tại nhà có thể tham khảo bao gồm:

• Đau tại vị trí tiêm: Chườm lạnh nhẹ nhàng trong vài phút để giảm đau và viêm. Có thể massage nhẹ vùng tiêm để tăng lưu thông máu, nhưng tránh xoa bóp mạnh. Nếu vắc-xin được tiêm vào cánh tay, nên hạn chế nâng vật nặng trong những ngày đầu sau tiêm;
• Đỏ và sưng tại vị trí tiêm: Giữ vùng tiêm sạch sẽ, khô ráo. Tránh gãi, chà xát hoặc đè mạnh lên vị trí tiêm. Chườm lạnh có thể giúp giảm sưng nhanh chóng và làm dịu da;
• Sốt, đau đầu, mệt mỏi: Uống nhiều nước, bổ sung thực phẩm giàu dinh dưỡng, nghỉ ngơi đầy đủ. Nếu sốt kéo dài hoặc vượt ngưỡng 38.5 độ C, có thể dùng thuốc hạ sốt như Paracetamol theo đúng liều lượng và hướng dẫn của bác sĩ.

Cần lưu ý, mỗi người tiêm cần tuân thủ các quy định sau khi tiêm chủng là theo dõi sau tiêm tại cơ sở tiêm chủng trong ít nhất 30 phút và tiếp tục theo dõi tại nhà trong vòng 24 - 32 giờ tiếp theo. Nếu có các dấu hiệu các thường, cần thăm khám bác sĩ tại cơ sở y tế gần nhất để được can thiệp điều trị kịp thời.

>> Liên hệ hotline: 028 7102 6595 để được đội ngũ nhân viên tư vấn VNVC trực 24/7 giải đáp thắc mắc và hướng dẫn trong trường hợp khẩn cấp.

⇒ Tham khảo thêm: Nên tiêm ngừa viêm gan A hay B?

Tóm lại, cũng như nhiều loại vắc xin khác, phản ứng sau khi tiêm phòng viêm gan A có thể xảy ra, nhưng phần lớn đều thoáng qua và tự hồi phục mà không cần can thiệp y tế. Tuy nhiên, để giảm cảm giác khó chịu và rút ngắn thời gian xuất hiện tác dụng phụ, người tiêm nên áp dụng các biện pháp chăm sóc hỗ trợ tại nhà theo hướng dẫn chuyên môn từ bác sĩ. Đặc biệt, nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường cần nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và xử trí kịp thời.