Sốt xuất huyết biến chứng vào gan: Dấu hiệu nhận biết sớm

Không chỉ dừng lại ở các triệu chứng nhiễm trùng thông thường như sốt cao, phát ban hay đau nhức cơ thể, bệnh sốt xuất huyết có thể tiến triển âm thầm, gây suy giảm chức năng đa cơ quản, điển hình là gan, tiềm ẩn nguy cơ cao sốt xuất huyết biến chứng vào gan và dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe, thậm chí là tử vong. Vậy sốt xuất huyết biến chứng vào gan nguy hiểm ra sao, các dấu hiệu nhận biết sớm và cách phòng ngừa như thế nào? Chuyên gia của Hệ thống tiêm chủng VNVC sẽ giải đáp trong bài viết này.

Nguyên nhân sốt xuất huyết biến chứng vào gan

Nguyên nhân khiến sốt xuất huyết biến chứng vào gan chủ yếu xuất phát từ tác động trực tiếp và gián tiếp của virus Dengue cũng như từ phản ứng miễn dịch quá mức của cơ thể.

1. Virus Dengue và khả năng tấn công trực tiếp vào tế bào gan

Khi virus Dengue xâm nhập, chúng gây tổn thương trực tiếp đến các tế bào gan thông qua các thụ thể bề mặt tế bào, sao chép và nhân lên, sử dụng chính tế bào gan như một “nhà máy” sản xuất virus mới. Quá trình này dẫn đến tổn thương trực tiếp tế bào gan, khiến tế bào bị phá hủy và giải phóng các men gan như ALT (Alanine aminotransferase) và AST (Aspartate aminotransferase) vào máu, gây tăng men gan – một dấu hiệu đặc trưng cho tổn thương gan trong sốt xuất huyết.

Không chỉ dừng lại ở việc phá hủy tế bào gan, sự hiện diện của virus còn gây viêm gan cấp tính, kích hoạt một loạt các phản ứng miễn dịch phức tạp, làm tổn thương thêm cơ quan này. Việc virus Dengue tấn công trực tiếp vào gan là một trong những cơ chế chính dẫn đến rối loạn chức năng gan trong sốt xuất huyết.

2. Rối loạn miễn dịch và viêm toàn thân gây tổn thương thứ cấp ở gan

Phản ứng miễn dịch mạnh mẽ của cơ thể trước sự hiện diện của virus cũng đóng vai trò quan trọng. Việc sản sinh quá mức các cytokine và chemokine gây viêm, còn gọi là “cơn bão cytokine” có thể làm tăng tính thấm của màng tế bào gan và tổn thương vi mạch, dẫn đến phù nề và giảm tưới máu gan.

Đồng thời, tình trạng rối loạn đông máu cũng làm tăng nguy cơ xuất huyết trong nhu mô gan, khiến tổn thương gan trở nên nghiêm trọng hơn. Các phản ứng miễn dịch quá mức cũng có thể khiến cơ thể tự tấn công các tế bào gan bình thường, làm tình trạng tổn thương gan càng trở nên nghiêm trọng hơn.

3. Rối loạn đông máu và nguy cơ xuất huyết gan

Bên cạnh đó, gan là nơi sản xuất các yếu tố đông máu quan trọng như fibrinogen và prothrombin, đóng vai trò then chốt trong cơ chế đông máu của cơ thể. Tuy nhiên, trong sốt xuất huyết, tụt tiểu cầu – một đặc điểm đặc trưng của bệnh – cùng với sự suy giảm khả năng tổng hợp các yếu tố đông máu tại gan dẫn đến nguy cơ xuất huyết trong gan.

Xuất huyết gan có thể dẫn đến tình trạng chảy máu nội tạng nghiêm trọng, gây đau vùng hạ sườn phải và làm tăng enzym gan trong máu. Hiện tượng này không chỉ đe dọa đến chức năng gan mà còn đẩy bệnh nhân vào tình trạng sốc xuất huyết hay suy gan cấp – những biến chứng nguy hiểm có thể dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

4. Rối loạn chuyển hóa và tích tụ các sản phẩm độc hại

Khi gan bị tổn thương, các chức năng chuyển hóa cơ bản – bao gồm đào thải độc tố, chuyển hóa bilirubin và duy trì cân bằng glucose – sẽ bị suy giảm nghiêm trọng. Điều này dẫn đến tình trạng tăng bilirubin máu, gây vàng da, vàng mắt – một biểu hiện điển hình của tổn thương gan.

Ngoài ra, quá trình sản xuất albumin, một loại protein quan trọng trong huyết tương, cũng bị ảnh hưởng, dẫn đến hiện tượng ứ dịch (phù) và làm nặng thêm tình trạng rò rỉ huyết tương vốn đã là đặc điểm chính của sốt xuất huyết nặng. Tích tụ các chất độc chuyển hóa không được đào thải bởi gan còn làm trầm trọng thêm tình trạng toan máu – một yếu tố thúc đẩy tổn thương ở các cơ quan khác trong cơ thể.

5. Giảm lưu lượng máu và oxy đến gan

Ngoài ra, tình trạng sốc do mất dịch và huyết áp thấp ở các trường hợp sốt xuất huyết nặng còn làm giảm cung cấp máu và oxy đến gan, gây thiếu máu cục bộ, dẫn đến suy giảm chức năng gan cấp tính. Một số yếu tố khác như việc sử dụng thuốc không phù hợp trong điều trị sốt xuất huyết cũng có thể góp phần làm trầm trọng thêm tổn thương gan.

Tóm lại, những cơ chế này phối hợp với nhau tạo ra một chuỗi phản ứng phức tạp khiến gan dễ dàng trở thành mục tiêu của các biến chứng nghiêm trọng, đòi hỏi cần có can thiệp y tế kịp thời và chính xác để kiểm soát tình trạng bệnh, đảm bảo an toàn cho người bệnh.

Dấu hiệu nhận biết sốt xuất huyết biến chứng vào gan

1. Triệu chứng nhẹ

Dấu hiệu nhận biết sốt xuất huyết biến chứng vào gan ở giai đoạn nhẹ thường không điển hình, dễ bị nhầm lẫn với các triệu chứng thông thường của bệnh sốt xuất huyết và thường cần dựa vào xét nghiệm lâm sàng để phát hiện sự bất thường của gan. Cụ thể:

• Gia tăng men gan nhẹ: Đây là một trong những dấu hiệu sớm và phổ biến khi gan bị tổn thương do sốt xuất huyết. Xét nghiệm máu sẽ cho các chỉ số men gan tăng cao như ALT và AST, mặc dù ở giai đoạn nhẹ. Nghiên cứu cho thấy nồng độ AST tăng cao đến 63 - 97% ở bệnh nhân mắc sốt xuất huyết (1).
• Chán ăn, buồn nôn, đau hạ sườn phải: Các triệu chứng này có thể xảy ra khi gan bị viêm nhẹ hoặc sưng, gây áp lực lên các cơ quan lân cận và ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa. Đây là triệu chứng phổ biến nhưng không đặc hiệu.
• Triệu chứng hệ tiêu hóa: Buồn nôn, đầy bụng, khó tiêu là biểu hiện không đặc hiệu nhưng có thể gặp do ảnh hưởng của virus Dengue đến chức năng gan.

⇒ Tham khảo thêm: Sốt xuất huyết buồn nôn có nguy hiểm không?

Ở giai đoạn này, bệnh nhân có thể không nhận ra mối liên hệ giữa các triệu chứng và tổn thương gan. Nếu không được kiểm soát, mức độ tổn thương gan có thể tiến triển thành các biến chứng nghiêm trọng hơn.

2. Triệu chứng nặng

Dấu hiệu nhận biết sốt xuất huyết biến chứng vào gan ở giai đoạn nặng thường rõ rệt hơn và liên quan đến tổn thương gan nghiêm trọng, có nguy cơ đe dọa tính mạng nếu không được can thiệp kịp thời.

Một trong những biểu hiện điển hình là tăng cao men gan vượt ngưỡng bình thường, thường gấp 5 lần trở lên cho thấy gan bị tổn thương nặng nề (2). Người bệnh có thể xuất hiện triệu chứng vàng da, vàng mắt rõ rệt, do sự tích tụ bilirubin trong máu khi gan không còn khả năng chuyển hóa và bài tiết bình thường.

Vàng da và vàng mắt là dấu hiệu đặc trưng khi tổn thương gan trở nên nghiêm trọng, do tăng nồng độ bilirubin trong máu. Vàng da, vàng mắt thường xuất hiện khi gan không thể chuyển hóa và đào thải bilirubin hiệu quả, báo hiệu suy gan nghiêm trọng.

Trong một số trường hợp, bệnh nhân có thể cảm thấy đau hoặc tức nặng ở vùng gan (hạ sườn phải) do viêm gan cấp hoặc gan bị sưng tấy.

Gan chịu trách nhiệm sản xuất các yếu tố đông máu. Khi chức năng gan bị tổn thương lớn, cơ thể sẽ thiếu hụt các yếu tố này, dẫn đến các tình trạng xuất huyết nghiêm trọng như chảy máu mũi, chảy máu nướu răng, hoặc thậm chí xuất huyết nội tạng. Xuất huyết gan hoặc xuất huyết tiêu hóa là những biến chứng nguy hiểm có thể xuất hiện ở giai đoạn này.

Khi gan không sản xuất đủ albumin – một loại protein giữ vai trò quan trọng trong duy trì áp lực thẩm thấu – dịch có thể bị rò rỉ vào các mô, dẫn đến hiện tượng phù nề, thường thấy ở tay, chân hoặc bụng (tràn dịch ổ bụng).

Mê sảng, lơ mơ hoặc hôn mê cũng là những dấu hiệu cảnh báo cực kỳ nguy hiểm của hội chứng bệnh não gan, xảy ra khi gan không còn khả năng giải độc, dẫn đến tích tụ amoniac và các chất độc khác trong máu, gây ảnh hưởng đến não.

Khi các triệu chứng nặng không được kiểm soát, bệnh nhân có thể rơi vào tình trạng suy gan cấp tính (ALF) với các dấu hiệu như hôn mê gan, rối loạn ý thức hoặc lú lẫn, do sự tích tụ độc tố trong máu khi gan mất chức năng giải độc. Tình trạng này có thể nhanh chóng tiến triển thành sốc hoặc suy đa tạng, đặc biệt nếu đi kèm với sốc Dengue.

Suy gan cấp tính (ALF) là tình trạng tổn thương gan cấp tính nghiêm trọng nhưng có khả năng hồi phục, xảy ra ở những bệnh nhân không có tiền sử bệnh gan mạn tính trước đó. Tình trạng này, mặc dù hiếm gặp, có thể xuất hiện ở một số bệnh nhân bị nhiễm sốt xuất huyết và được xem là một biến chứng đe dọa tính mạng.

So với các biến chứng khác, suy gan cấp tính có tỷ lệ tử vong cao hơn đáng kể, với các nghiên cứu ghi nhận tỷ lệ mắc ALF ở bệnh nhân sốt xuất huyết dao động từ 0,31 - 3,68%, và tỷ lệ tử vong liên quan từ 50 - 70%. Những con số này cho thấy tầm quan trọng của việc phát hiện sớm và xử trí kịp thời ALF để giảm thiểu nguy cơ tử vong ở bệnh nhân sốt xuất huyết. (3)

Những triệu chứng này cảnh báo bệnh đã diễn biến đến giai đoạn nguy hiểm, đòi hỏi sự can thiệp y tế khẩn cấp như theo dõi sát sao chức năng gan, điều trị rối loạn đông máu và hỗ trợ gan kịp thời để giảm nguy cơ tử vong.

Các biến chứng gan thường gặp trong sốt xuất huyết

1. Tăng men gan

Tăng men gan là một trong những biến chứng gan thường gặp trong sốt xuất huyết, phản ánh mức độ tổn thương gan do tác động trực tiếp của virus dengue hoặc gián tiếp thông qua phản ứng viêm toàn thân. Tình trạng này xảy ra khi các tế bào gan (hepatocytes) bị phá hủy, giải phóng các enzyme như ALT (alanine aminotransferase) và AST (aspartate aminotransferase) vào máu.

Để đánh giá chính xác tình trạng tăng men gan, các chỉ số chính như AST và ALT thường được sử dụng. Bất kỳ mức tăng nào vượt quá giới hạn bình thường đều cần được kiểm tra và đánh giá kỹ lưỡng nhằm phát hiện các bệnh lý về gan. Mức độ tăng men gan được phân loại như sau:

• Nhẹ: AST và ALT tăng từ 2–5 lần so với giới hạn bình thường
• Trung bình: AST và ALT tăng từ 5–15 lần so với giới hạn bình thường
• Nặng: AST và ALT tăng trên 15 lần giới hạn bình thường
• Rất nghiêm trọng: AST và ALT vượt mức 10.000 IU/L. (4)

Tăng men gan trong sốt xuất huyết không chỉ là dấu hiệu của tổn thương gan mà còn phản ánh mức độ nghiêm trọng của bệnh. Các yếu tố như tình trạng sốc Dengue, rối loạn đông máu, hoặc giảm tưới máu gan có thể làm trầm trọng hơn tình trạng này. Nếu không được kiểm soát kịp thời, tăng men gan có thể tiến triển thành suy gan cấp, làm gia tăng nguy cơ tử vong.

2. Viêm gan cấp

Khi nhắc đến sốt xuất huyết biến chứng vào gan thì viêm gan cấp là một biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở những trường hợp nặng hoặc khi bệnh nhân không được điều trị và theo dõi đúng cách. Tình trạng này xảy ra do sự tấn công trực tiếp của virus Dengue vào tế bào gan, kết hợp với phản ứng miễn dịch quá mức của cơ thể, dẫn đến viêm và hoại tử tế bào gan.

Triệu chứng của viêm gan cấp trong sốt xuất huyết thường bao gồm mệt mỏi, buồn nôn, nôn mửa, chán ăn, đau vùng hạ sườn phải. Các biểu hiện đặc trưng hơn như vàng da, vàng mắt hoặc nước tiểu sẫm màu có thể xuất hiện khi chức năng gan suy giảm đáng kể, dẫn đến tích tụ bilirubin trong máu.

Viêm gan cấp do sốt xuất huyết có thể làm suy giảm khả năng giải độc và chuyển hóa của gan, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe toàn thân. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển thành suy gan cấp, dẫn đến các biến chứng như hôn mê gan, xuất huyết nội tạng và suy đa cơ quan rất nguy hiểm.

3. Suy gan

Suy gan là một trong những biến chứng nguy hiểm nhất của người mắc bệnh sốt xuất huyết, thường xảy ra ở các trường hợp nặng, đặc biệt là khi sốc Dengue kéo dài hoặc rối loạn đông máu không được kiểm soát hiệu quả. Tình trạng suy gan xảy ra khi chức năng gan suy giảm nghiêm trọng, không còn khả năng thực hiện các nhiệm vụ quan trọng như chuyển hóa, giải độc, và tổng hợp các yếu tố đông máu.

Theo các nghiên cứu, suy gan cấp do sốt xuất huyết thường gặp nhất ở người trưởng thành trẻ tuổi, với độ tuổi trung bình khoảng 29. Tình trạng này thường xuất hiện sau trung bình 7,5 ngày kể từ khi bệnh nhân bắt đầu sốt. Những người bệnh đang ở giai đoạn sốt xuất huyết nặng có nguy cơ cao hơn đáng kể tiến triển thành suy gan cấp (P < 0,001). (5)

Dấu hiệu của suy gan bao gồm vàng da, vàng mắt do tăng bilirubin trong máu, xuất huyết nặng do giảm tổng hợp các yếu tố đông máu và rối loạn ý thức do tích tụ độc tố như amoniac trong máu, gây ra hội chứng não gan. Bệnh nhân cũng có thể biểu hiện bụng chướng, phù nề và suy giảm sức khỏe toàn diện.

Suy gan trong sốt xuất huyết không chỉ làm tăng nguy cơ tử vong mà còn làm phức tạp hóa quá trình điều trị, đặc biệt khi đi kèm với suy thận hoặc suy đa cơ quan. Tỷ lệ tử vong do suy gan cấp trong sốt xuất huyết nặng có thể lên đến 50% nếu không được can thiệp y tế và điều trị kịp thời.

4. Hội chứng gan thận

Hội chứng gan thận là một biến chứng nghiêm trọng trong sốt xuất huyết nặng, đặc biệt khi bệnh nhân gặp phải tình trạng sốc hoặc mất dịch nghiêm trọng. Hội chứng này là sự kết hợp giữa suy chức năng gan và suy thận, xảy ra khi cả hai cơ quan này đều không thể thực hiện các chức năng sinh lý quan trọng của chúng.

Hội chứng gan thận thường gặp ở các trường hợp sốt xuất huyết nặng, đặc biệt là ở những bệnh nhân bị sốc dengue, xuất huyết nội tạng hoặc giảm tưới máu gan và thận. Biểu hiện lâm sàng của bệnh là suy gan cấp với các dấu hiệu như vàng da, vàng mắt, rối loạn chức năng đông máu, kèm theo suy thận cấp được thể hiện qua tăng creatinin huyết thanh và giảm bài niệu.

Cả hai tình trạng này cùng xuất hiện tạo ra một vòng xoáy bệnh lý, khi suy giảm chức năng gan làm giảm khả năng giải độc và chuyển hóa trong cơ thể, trong khi suy thận lại làm giảm khả năng thải độc, gây tích tụ các chất độc trong máu, đồng thời làm trầm trọng thêm các rối loạn điện giải và dịch trong cơ thể.

Chẩn đoán tổn thương gan do sốt xuất huyết

1. Xét nghiệm máu

Chẩn đoán tổn thương gan do sốt xuất huyết biến chứng vào gan là một quá trình quan trọng nhằm xác định mức độ và phạm vi của tổn thương gan, giúp định hướng điều trị và tiên lượng bệnh. Xét nghiệm máu là phương pháp y khoa cốt lõi trong việc phát hiện và theo dõi tổn thương gan ở bệnh nhân sốt xuất huyết. Các xét nghiệm máu này bao gồm đo nồng độ men gan (ALT, AST), bilirubin, albumin huyết thanh, các chỉ số liên quan đến rối loạn đông máu, như INR (International Normalized Ratio) và thời gian prothrombin.

Men gan (ALT, AST) là chỉ số đầu tiên và quan trọng nhất để đánh giá tổn thương gan trong sốt xuất huyết. Tăng cao nồng độ men gan cho thấy sự phá hủy tế bào gan. Trong sốt xuất huyết, men ALT và AST có thể tăng lên từ 2 đến 15 lần so với mức bình thường. Mức độ tăng cao của men gan có liên quan trực tiếp đến mức độ tổn thương gan và có thể dự báo sự xuất hiện của các biến chứng nghiêm trọng như viêm gan cấp hoặc suy gan.

Bilirubin huyết thanh cũng là một xét nghiệm quan trọng trong việc đánh giá tổn thương gan. Tăng bilirubin là dấu hiệu của sự suy giảm chức năng gan trong việc chuyển hóa và thải trừ chất này. Mức bilirubin tăng cao có thể dẫn đến vàng da, một triệu chứng điển hình của viêm gan cấp và suy gan.

Albumin huyết thanh là một chỉ số khác phản ánh khả năng tổng hợp protein của gan. Trong trường hợp tổn thương gan nặng, chức năng tổng hợp albumin bị suy giảm, dẫn đến giảm albumin huyết thanh, gây phù nề và dấu hiệu suy giảm chức năng gan.

Ngoài ra, xét nghiệm để đánh giá rối loạn đông máu cũng đóng vai trò quan trọng trong việc chẩn đoán tổn thương gan do sốt xuất huyết. Bởi gan là cơ quan chính tham gia tổng hợp các yếu tố đông máu, sự suy giảm chức năng gan có thể dẫn đến rối loạn đông máu, thể hiện qua việc tăng INR và thời gian prothrombin kéo dài. Tình trạng này có thể dẫn đến xuất huyết, đặc biệt là trong các trường hợp sốt xuất huyết nặng, nơi các dấu hiệu xuất huyết như chảy máu cam, bầm tím và xuất huyết nội tạng có thể xảy ra.

Chẩn đoán hình ảnh như siêu âm gan cũng có thể được sử dụng để hỗ trợ đánh giá tình trạng gan, tuy nhiên, xét nghiệm máu vẫn là công cụ chính trong việc phát hiện và theo dõi tổn thương gan do sốt xuất huyết.

Việc kết hợp các chỉ số xét nghiệm này giúp bác sĩ xác định mức độ sốt xuất huyết biến chứng vào gan tổn thương như thế nào và theo dõi diễn biến của bệnh, đồng thời giúp phát hiện sớm các biến chứng nguy hiểm như viêm gan cấp, suy gan và các rối loạn chức năng đa tạng. Phát hiện sớm tổn thương gan và điều trị kịp thời là yếu tố quan trọng để cải thiện tiên lượng bệnh nhân sốt xuất huyết.

2. Siêu âm gan

Siêu âm gan là một phương pháp chẩn đoán hình ảnh quan trọng trong việc đánh giá tổn thương gan ở bệnh nhân sốt xuất huyết biến chứng vào gan. Mặc dù xét nghiệm máu, đặc biệt là men gan và bilirubin là các chỉ số chủ yếu trong chẩn đoán tổn thương gan, tuy nhiên siêu âm gan cung cấp thông tin bổ sung về hình thái và chức năng của gan, giúp bác sĩ xác định mức độ tổn thương và các biến chứng như viêm gan cấp hoặc phù nề gan.

Siêu âm gan có thể phát hiện các dấu hiệu phù gan, gan to do sốt xuất huyết hoặc tổn thương cấu trúc do viêm, giúp phân biệt các dạng tổn thương gan trong sốt xuất huyết. Phù gan thường xuất hiện trong các trường hợp sốt xuất huyết nặng, khi có sự tích tụ dịch trong khoang bụng hoặc tình trạng suy gan. Hình ảnh siêu âm có thể cho thấy gan có kích thước lớn hơn bình thường, kèm theo các vùng phản xạ âm hoặc tổn thương mạch máu nếu có sự thay đổi huyết động hoặc suy giảm tuần hoàn gan.

Một dấu hiệu quan trọng khác có thể được phát hiện qua siêu âm là dấu hiệu của viêm gan, biểu hiện qua hình ảnh gan có cấu trúc không đồng nhất hoặc sự mờ đi của mạch máu trong gan cho thấy sự xâm nhập của vi khuẩn hoặc virus gây viêm. Trong những trường hợp nặng, siêu âm có thể giúp xác định tình trạng xuất huyết nội tạng liên quan đến tổn thương gan.

Mặc dù siêu âm gan không phải là phương pháp duy nhất để chẩn đoán tổn thương gan trong sốt xuất huyết, nhưng nó lại có những ưu điểm như không xâm lấn, dễ tiếp cận và mang lại kết quả nhanh chóng, giúp theo dõi tiến triển của bệnh và đánh giá phản ứng điều trị. Tuy nhiên, siêu âm chỉ có thể cung cấp thông tin về hình thái gan, không thể đánh giá chi tiết mức độ viêm tế bào hay tổn thương chức năng gan như các xét nghiệm sinh hóa.

3. Các xét nghiệm khác

Chẩn đoán tổn thương gan trong sốt xuất huyết biến chứng vào gan không chỉ dựa vào các xét nghiệm sinh hóa thông thường mà còn có thể sử dụng một số xét nghiệm khác để xác định chính xác mức độ tổn thương và theo dõi diễn tiến của bệnh. Các xét nghiệm này bao gồm xét nghiệm chức năng đông máu, xét nghiệm viêm gan virus, tế bào học gan và xét nghiệm chức năng thận, nhằm phát hiện các biến chứng liên quan đến gan và các hệ cơ quan khác.

Điều trị sốt xuất huyết biến chứng vào gan

Điều trị sốt xuất huyết biến chứng vào gan đòi hỏi phác đồ điều trị toàn diện, bao gồm việc hỗ trợ chức năng gan, điều trị triệu chứng và kiểm soát các biến chứng đi kèm. Mặc dù hiện tại chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu chống lại virus Dengue, việc quản lý kịp thời các tổn thương gan và biến chứng liên quan có thể giảm thiểu nguy cơ tử vong và cải thiện tiên lượng bệnh nhân.

1. Hỗ trợ chức năng gan

Chế độ chăm sóc bệnh nhân sốt xuất huyết biến chứng vào gan chủ yếu là hỗ trợ chức năng gan và duy trì sự ổn định của các chỉ số sinh hóa. Trong trường hợp tổn thương gan nhẹ, các biện pháp điều trị chủ yếu bao gồm việc nghỉ ngơi tuyệt đối, dinh dưỡng hợp lý, tăng cường cung cấp nước để giảm thiểu mất nước do sốt. Việc cung cấp đủ nước và điện giải là rất quan trọng để ngăn ngừa hạ huyết áp và sốc Dengue, đồng thời duy trì chức năng thận và gan.

2. Điều trị triệu chứng

Điều trị triệu chứng giúp làm giảm các dấu hiệu sốt xuất huyết và giảm đau cho bệnh nhân. Paracetamol là thuốc giảm đau và hạ sốt được lựa chọn trong điều trị, vì nó có ít tác dụng phụ trên gan so với các thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs). Tuy nhiên, cần lưu ý là việc sử dụng Paracetamol phải được kiểm soát chặt chẽ bởi bác sĩ, liều lượng quá cao có thể gây tổn thương gan nặng, đặc biệt khi bệnh nhân có dấu hiệu tổn thương gan do sốt xuất huyết.

3. Điều trị các biến chứng gan

Trong trường hợp tổn thương gan nghiêm trọng hoặc suy gan cấp, việc điều trị chuyên sâu là rất cần thiết. Corticosteroid có thể được xem xét trong một số trường hợp viêm gan cấp nặng để giảm viêm và ngăn ngừa các tổn thương gan tiếp theo. Tuy nhiên, việc sử dụng corticosteroid cần được đánh giá kỹ lưỡng vì có thể làm tăng nguy cơ bội nhiễm và các tác dụng phụ không mong muốn. Điều trị bằng plasma exchange hoặc liệu pháp thay thế gan có thể được chỉ định trong trường hợp suy gan nặng hoặc biến chứng hội chứng gan thận.

4. Điều trị suy gan và các biến chứng nặng

Khi bệnh nhân sốt xuất huyết có biểu hiện suy gan hoặc hội chứng gan thận, việc điều trị cần tập trung vào việc điều chỉnh tình trạng huyết động, hỗ trợ chức năng thận và cung cấp các biện pháp điều trị thay thế gan nếu cần. Việc sử dụng albumin tĩnh mạch có thể giúp duy trì thể tích tuần hoàn và ngăn ngừa phù nề, giảm nguy cơ suy đa cơ quan. Điều trị thay thế thận (lọc máu) có thể cần thiết khi bệnh nhân bị suy thận cấp hoặc mất khả năng tự thải độc tố qua thận.

5. Theo dõi và phục hồi chức năng gan

Sau khi tình trạng cấp tính được kiểm soát, bệnh nhân, mắc sốt xuất huyết biến chứng vào gan cần được theo dõi liên tục để đánh giá sự phục hồi chức năng gan qua các xét nghiệm men gan (AST, ALT) và bilirubin huyết thanh. Mức độ phục hồi có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng, và trong một số trường hợp, các biến chứng như xơ gan có thể xuất hiện nếu tổn thương gan không được điều trị đúng cách.

Tóm lại, điều trị sốt xuất huyết biến chứng vào gan yêu cầu một phương pháp điều trị đa chiều, kết hợp giữa việc chăm sóc hỗ trợ, điều trị triệu chứng, và can thiệp chuyên sâu khi cần thiết. Các biện pháp điều trị cần được điều chỉnh phù hợp với tình trạng lâm sàng của bệnh nhân và theo dõi sát sao để đảm bảo sự phục hồi tối ưu.

Phòng ngừa biến chứng gan do sốt xuất huyết

1. Phòng chống muỗi đốt

Phòng ngừa sốt xuất huyết biến chứng vào gan bắt đầu từ việc kiểm soát muỗi, tác nhân chính truyền virus Dengue gây bệnh. Biện pháp phòng chống muỗi đốt là cơ sở quan trọng trong chiến lược ngăn ngừa sốt xuất huyết và giảm nguy cơ biến chứng gan. Các biện pháp bao gồm: sử dụng thuốc chống muỗi, mặc quần áo dài tay, lắp đặt lưới chống muỗi, phun thuốc diệt muỗi. Diệt trừ các ổ muỗi bằng cách loại bỏ nước đọng và xử lý hóa học là bước quan trọng trong việc giảm sự sinh sản của muỗi.

2. Theo dõi triệu chứng

Phòng ngừa sốt xuất huyết biến chứng vào gan cũng yêu cầu việc theo dõi triệu chứng một cách chặt chẽ, đặc biệt trong những ngày đầu và giai đoạn chuyển biến bệnh. Việc phát hiện kịp thời các dấu hiệu tổn thương gan như tăng men gan, vàng da, hay đau hạ sườn phải là rất quan trọng để điều trị sớm và tránh các biến chứng nghiêm trọng.

3. Dinh dưỡng tăng sức đề kháng

Phòng ngừa sốt xuất huyết biến chứng vào gan không chỉ bao gồm các biện pháp điều trị y tế mà còn chú trọng đến dinh dưỡng tăng cường sức đề kháng. Một chế độ dinh dưỡng đầy đủ, đặc biệt là cung cấp các vitamin và khoáng chất thiết yếu như vitamin C, vitamin A, kẽm, sắt có vai trò quan trọng trong việc nâng cao khả năng miễn dịch và hỗ trợ quá trình phục hồi của gan.

Các nghiên cứu cho thấy, chế độ ăn giàu protein và các thực phẩm dễ tiêu hóa giúp bệnh nhân duy trì sức khỏe trong quá trình điều trị, đồng thời giảm thiểu tổn thương gan. Cụ thể, vitamin C và vitamin A có tác dụng chống oxy hóa, bảo vệ tế bào gan khỏi các tác nhân gây hại. Ngoài ra, việc cung cấp đủ nước và điện giải cũng rất quan trọng để duy trì chức năng gan và ngăn ngừa các biến chứng suy gan. Do đó, dinh dưỡng hợp lý là yếu tố không thể thiếu trong việc phòng ngừa sốt xuất huyết biến chứng vào gan.

⇒ Tham khảo thêm: Sốt xuất huyết nên ăn gì và kiêng gì?

4. Tiêm phòng vắc xin

Hiện nay, vắc xin phòng ngừa sốt xuất huyết đã được phát triển và chứng minh hiệu quả trong việc giảm nguy cơ mắc bệnh, đồng thời hạn chế các biến chứng nghiêm trọng sốt xuất huyết biến chứng vào gan, suy tạng, xuất huyết não và tử vong. Vắc xin Qdenga (Takeda) bảo vệ người tiêm chống lại cả 4 chủng virus Dengue (DEN-1, DEN-2, DEN-3, DEN-4) với hiệu quả vượt trội đạt hơn 80% và giảm đến 90% tỷ lệ nhập viện do bệnh nặng.

Đặc biệt, vắc xin này còn giúp ngăn ngừa nguy cơ tái nhiễm ở những người đã từng mắc bệnh, đồng thời làm giảm mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng và hạn chế các biến chứng nếu người bệnh mắc lại.

Vắc xin Qdenga (Takeda) được khuyến cáo tiêm cho trẻ từ 4 tuổi, thanh thiếu niên, người trưởng thành và người cao tuổi để bảo vệ sức khỏe, đồng thời ngăn chặn nguy cơ tái nhiễm. Việc tiêm vắc xin không yêu cầu xét nghiệm sàng lọc trước, và đối với những người đã mắc sốt xuất huyết, CDC Hoa Kỳ khuyến nghị tiêm vắc xin sau ít nhất 6 tháng kể từ lần mắc bệnh để đảm bảo an toàn.

Với mạng lưới hàng trăm trung tâm trên khắp cả nước, VNVC tự hào là hệ thống tiêm chủng hàng đầu, mang đến dịch vụ an toàn, chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Người dân có thể dễ dàng tiếp cận các trung tâm VNVC tại các tỉnh thành, đảm bảo nhu cầu tiêm chủng không bị gián đoạn. VNVC cam kết cung cấp các loại vắc xin chất lượng, giá cả ổn định cùng nhiều ưu đãi hấp dẫn nhân dịp lễ.

Là đối tác chiến lược của các tập đoàn hàng đầu thế giới trong lĩnh vực vắc xin và sinh phẩm y tế, VNVC đảm bảo cung ứng đa dạng các loại vắc xin, từ những dòng hiện đại nhất đến những loại thường xuyên khan hiếm. Hệ thống bảo quản vắc xin đạt chuẩn GSP quốc tế tại VNVC được đầu tư bài bản, bao gồm kho lạnh hiện đại, xe lạnh chuyên dụng và tủ bảo quản đạt tiêu chuẩn cao tại mỗi phòng tiêm. Điều này giúp duy trì chất lượng vắc xin ở điều kiện tối ưu từ 2-8 độ C, đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt trong lưu trữ và vận chuyển.

VNVC cũng không ngừng nỗ lực duy trì chính sách bình ổn giá, không tăng giá ngay cả khi thị trường vắc xin khan hiếm. Ngoài ra, khách hàng khi đến VNVC được hưởng nhiều ưu đãi đặc biệt như miễn phí 100% khám và tư vấn trước tiêm, wifi miễn phí, hỗ trợ chi phí gửi xe, cùng các quà tặng thiết thực như balo chống gù, thú nhồi bông, túi giữ nhiệt, mũ bảo hiểm và nhiều phần quà giá trị khác.

⇒ Tham khảo thêm: Sốt xuất huyết gây suy thận: Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị

Thông qua bài viết trên, chúng ta đã hiểu rõ hơn về sốt xuất huyết biến chứng vào gan là tình trạng nguy hiểm, có thể gây viêm gan cấp, suy gan hoặc hội chứng gan thận với tỷ lệ tử vong cao nếu không được điều trị kịp thời. Biến chứng này cần theo dõi sát sao và can thiệp y tế. Chủ động phòng ngừa thông qua tiêm vắc xin, đồng thời chống muỗi đốt, cải thiện sức đề kháng và nhận biết sớm là chìa khóa bảo vệ sức khỏe khoa học khỏi bệnh sốt xuất huyết và biến chứng nguy hiểm của bệnh.