Thừa cân béo phì làm tăng nguy cơ sốc sốt xuất huyết
Người thừa cân béo phì mắc sốt xuất huyết thường rơi vào tình trạng sốc nặng sớm vào ngày 3 hoặc ngày 4 của bệnh, với tình trạng cô đặc máu nghiêm trọng, cùng nguy cơ cao biến chứng rối loạn chuyển hóa, suy hô hấp, rối loạn đông máu, xuất huyết tiêu hóa, tổn thương gan thận và rơi vào nguy kịch với tiên lượng xấu.
Các chuyên gia y tế cho biết như trên trong bối cảnh gia tăng đáng lo ngại của số ca mắc sốt xuất huyết trong cộng đồng, với TP.HCM ghi nhận tăng 60,4% so với trung bình 4 tuần trước. Đặc biệt, Bệnh viện Nhi Đồng 2 TP.HCM ghi nhận một trường hợp sốc sốt xuất huyết nguy kịch ở bệnh nhi 12 tuổi bị thừa cân với trọng lượng lên tới 83 kg, trong khi cân nặng trung bình của lứa tuổi này chỉ khoảng 34 - 36 kg.
Trước đó, bệnh viện cũng ghi nhận một trường hợp trẻ thừa cân béo phì bị sốc sốt xuất huyết nặng. Là bé gái 10 tuổi ở TP.HCM, nặng 50kg, vượt chuẩn trung bình 30 - 32 kg ở độ tuổi này. Bé được ghi nhận bệnh tình diễn tiến xấu, dẫn đến suy hô hấp, rối loạn đông máu, xuất huyết tiêu hóa và tổn thương gan, đòi hỏi phải hồi sức tích cực qua thở máy, truyền dịch cao phân tử, albumin, thuốc vận mạch và theo dõi huyết động.
Bác sĩ Bùi Thanh Phong – Quản lý Y khoa, Hệ thống tiêm chủng VNVC, cho biết thừa cân và béo phì phát sinh từ nhiều yếu tố, bao gồm chế độ dinh dưỡng không hợp lý, tiêu thụ thực phẩm giàu năng lượng và chất béo, ít vận động, cũng như các yếu tố di truyền và nội tiết. Ngoài việc ảnh hưởng đến hoạt động sinh hoạt và thẩm mỹ, thừa cân, béo phì còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý khác như bệnh lý về xương khớp, tiểu đường, tim mạch, rối loạn nội tiết, suy giảm trí nhớ, bệnh hô hấp và thậm chí là ung thư.
“Đặc biệt, béo phì được xem là yếu tố tiềm ẩn dẫn đến hội chứng sốc sốt xuất huyết, đây là biểu hiện lâm sàng nguy hiểm nhất của căn bệnh này”. – Bác sĩ Thanh Phong nhấn mạnh.
Theo y văn và thực tiễn điều trị, trẻ thừa cân, béo phì, nhũ nhi và tình trạng cô đặc máu cao là các nhóm có nguy cơ diễn tiến nặng khi mắc sốt xuất huyết. Trẻ béo phì dễ gặp phải sốc hơn so với trẻ có cân nặng bình thường. Hơn nữa, việc lấy ven và thực hiện các kỹ thuật cấp cứu, hồi sức cũng trở nên khó khăn hơn ở trẻ béo phì.
Một nghiên cứu năm 2019 cho thấy, số bệnh nhi nhiễm sốt xuất huyết có chỉ số BMI ≥ bách phân vị 95% (nhóm người có trọng lượng cao hơn 95% trẻ em cùng độ tuổi và cùng giới tính, thường được coi là hoặc béo phì) chiếm 42,64% tổng số trẻ tham gia vào nghiên cứu.
Đáng chú ý, tất cả các trường hợp tử vong trong nghiên cứu đều xảy ra ở nhóm trẻ có chỉ số BMI ≥95%, chiếm tỷ lệ 6,89% tổng số trẻ trong nhóm này. Điều này khẳng định rằng béo phì là yếu tố làm tăng nguy cơ sốc ở trẻ mắc sốt xuất huyết nặng, với nguy cơ sốc ở trẻ béo phì gấp 2,29 lần so với trẻ có cân nặng bình thường.
Một nghiên cứu khác vào năm 2018 cũng cho thấy những bệnh nhân béo phì mắc sốt xuất huyết có tần suất cô đặc máu cao hơn, tiểu cầu giảm nghiêm trọng, tăng creatinine (dấu hiệu cho thấy chức năng thận bị suy giảm) và thời gian nằm viện cũng kéo dài hơn. Nguyên nhân được cho là do mô mỡ ở người béo phì có khả năng sản sinh các cytokine tiền viêm và một số loại interleukin, góp phần làm gia tăng mức độ rò rỉ huyết tương, dẫn đến nguy cơ bị sốc xuất huyết cao hơn.
Nhiều nghiên cứu trước đó cũng đã ủng hộ điều này, cho thấy trẻ béo phì có nhiều khả năng mắc sốt xuất huyết nặng hơn. Ví dụ, có nghiên cứu chỉ ra rằng trẻ em có cân nặng cao hơn mức trung bình có nguy cơ mắc bệnh nặng cao hơn 50% so với trẻ có cân nặng bình thường.
Trước những bằng chứng khoa học khẳng định thừa cân, béo phì có thể là một trong những yếu tố mang tính chất nguy cơ thúc đẩy tình trạng bệnh nặng, đặc biệt là sốc sốt xuất huyết, Bác sĩ Thanh Phong khuyến cáo, cần nhận thức rõ mối quan hệ giữa thừa cân, béo phì và nguy cơ mắc sốt xuất huyết, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu và đô thị hóa nhanh chóng hiện nay, khi mà các điều kiện sinh sống làm gia tăng sự sinh sôi nảy nở của muỗi.
Tại Việt Nam, một trong những quốc gia có khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm, là điều kiện thuận lợi cho muỗi phát triển, nhất là khi thời tiết diễn biến thất thường như hiện nay. Thực tế, hiện nay nước ta ghi nhận số ca mắc sốt xuất huyết gia tăng, số trường hợp nhập viện do sốc xuất huyết cũng tăng cao, tăng 94,74% so với năm 2024 tại Bệnh viện Nhi Đồng 1 và mỗi ca sốc sốt xuất huyết nặng có thể tương ứng với 10 - 20 ca bên ngoài cộng đồng.
Bác sĩ Thanh Phong cho biết, vào mùa mưa như hiện nay, phụ huynh nên thực hiện các biện pháp phòng ngừa như diệt muỗi và dọn dẹp các vật chứa nước. Quan trọng nhất, hiện nay Việt Nam đã có vắc xin phòng sốt xuất huyết với hiệu quả bảo vệ cao trên 80%, phòng ngừa nguy cơ nhập viện do biến chứng nặng đến 90%. Tất cả trẻ em từ 4 tuổi và người lớn cần chủ động tiêm ngừa đầy đủ, đúng lịch theo khuyến cáo của bác sĩ với lịch tiêm 2 mũi cách nhau ít nhất 3 tháng.
Ngay cả những người đã từng mắc bệnh cũng cần tiêm sớm để giảm nguy cơ tái nhiễm, khi nguy cơ sốc và biến chứng nặng hơn ở lần mắc tiếp theo. Phụ nữ trong độ tuổi mang thai nên tiêm sớm trước khi mang thai, để bảo vệ sức khỏe cả mẹ và bé.
Hiện nay, hàng trăm trung tâm tiêm chủng VNVC trên toàn quốc đang có sẵn với số lượng lớn vắc xin sốt xuất huyết và danh mục hơn 50 loại vắc xin phòng ngừa gần 50 bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho trẻ em và người lớn, bao gồm các vắc xin quan trọng, vắc xin mới và thế hệ mới.
100% vắc xin chính hãng, bảo quản trong hệ thống dây chuyền lạnh (Cold Chain) và hệ thống kho lạnh quy mô lớn, hiện đại, đạt chuẩn GSP tiêu chuẩn quốc tế. 100% Khách hàng đến tiêm chủng tại VNVC được khám sàng lọc miễn phí, chỉ định tiêm chủng khoa học và thực hiện quy trình tiêm chủng vắc xin an toàn toàn diện, đảm bảo an toàn và hiệu quả chủng ngừa tối ưu.
Giá dịch vụ tiêm chủng tại VNVC luôn hợp lý, ổn định và đi kèm với nhiều ưu đãi hấp dẫn. Khách hàng được miễn phí sử dụng nhiều tiện ích cao cấp như phòng cho mẹ và bé, khu vui chơi hiện đại, phòng vệ sinh “thuỷ cung” chuyên biệt cho trẻ em, cũng như hỗ trợ các dịch vụ khác như sạc điện thoại, wifi tốc độ cao, nước uống tinh khiết, bỉm/tã cao cấp, dịch vụ giữ xe…
VNVC còn hỗ trợ trả góp không lãi suất cho gói vắc xin và tổ chức nhiều chương trình khuyến mãi, tặng quà và các sự kiện truyền thông miễn phí nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về tiêm chủng. VNVC không chỉ là hệ thống tiêm chủng An toàn – Uy tín – Chất lượng hàng đầu Việt Nam, mà còn là người bạn đồng hành đáng tin cậy trong việc bảo vệ sức khỏe mọi nhà.
Để được tư vấn, đặt lịch tiêm và giải đáp các thắc mắc liên quan đến việc tiêm vắc xin sốt xuất huyết, Quý khách có thể liên hệ trực tiếp với VNVC theo thông tin sau:
- Hotline: 028 7102 6595;
- Fanpage: VNVC – Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
- Xem thêm những thông tin tiêm chủng hữu ích từ kênh Tik Tok: https://www.tiktok.com/@vnvc.vn;
- Tra cứu trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất tại đây;
- Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, Quý khách vui lòng truy cập: https://vax.vnvc.vn/vaccine;
- Đặt mua các sản phẩm chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng chính hãng, chất lượng cao từ các thương hiệu uy tín hàng đầu quốc tế như Nestlé Health Science (Thụy Sĩ), Asahi – Wakodo (Nhật Bản), ECO Green (sản xuất tại Mỹ) với giá ưu đãi tại VNVC SHOP TẠI ĐÂY.
Quý Khách hàng có thể cài đặt ứng dụng “Trợ lý tiêm chủng” – app VNVC dễ dàng thông qua 2 đường dẫn sau:
- IOS (iPhone, iPad…): https://bit.ly/VNVC_APPSTORE
- Android (Oppo, Samsung, Sony…): https://bit.ly/VNVC_GGPLAY