Đồng Nai: Bé trai 10 tuổi tử vong do bệnh dại sau khi gia đình nhận nuôi chó hoang chưa tiêm phòng

Bé trai 10 tuổi ở Đồng Nai tử vong do bệnh dại sau thời gian thường xuyên ôm, hôn và chơi với chó gia đình nhận nuôi nhưng chưa tiêm vắc xin. Người dân tuyệt đối không tự ý nhận nuôi chó, mèo không rõ nguồn gốc, chưa xác định tình trạng sức khỏe và lịch tiêm phòng; mọi trường hợp bị cắn, cào hoặc để nước bọt của con vật nghi mắc bệnh dại tiếp xúc với vết thương, niêm mạc cần được xử trí và đánh giá dự phòng ngay.

Hình ảnh minh họa được tạo bằng trí tuệ nhân tạo (AI)

Theo Báo cáo số 68/BC-TYT ngày 12/8/2026 của Trạm Y tế xã Bù Gia Mập, trường hợp tử vong là bé trai Đ.G.P. (sinh năm 2016, 10 tuổi), trú tại Đăk Mai, X.Bù Gia Mập, TP.Đồng Nai. Theo điều tra dịch tễ của Trạm Y tế, khoảng đầu tháng 3/2026 gia đình bé P. xin một con chó khoảng 4 tháng tuổi về nuôi nhưng con vật chưa được tiêm vắc xin phòng bệnh dại. Đến cuối tháng 7, chó có biểu hiện ốm, gầm gừ, bỏ ăn, mệt mỏi rồi chết và được gia đình chôn phía sau nhà.

Trong thời gian chó bị bệnh, bé P. thường xuyên cho chó ăn, đùa nghịch, ôm, hôn và ngủ cùng chó; gia đình không xác định được bé có từng bị chó cắn, cào hoặc liếm vào vùng da tổn thương hay không. Ngày 7/8, bé xuất hiện các triệu chứng bất thường ở vùng họng, nôn ói và được đưa đi khám sau khi tự điều trị tại nhà không cải thiện. Bệnh nhi sau đó nhanh chóng xuất hiện mệt nhiều, ảo giác, sợ gió, sợ tiếng động, hoảng loạn, la hét, sợ lạnh và không thể ăn uống. Khoảng 8 giờ ngày 8/8, bé được chuyển đến Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP.HCM và được chẩn đoán bệnh dại; đến 19 giờ cùng ngày, bé tử vong.

Trường hợp này một lần nữa cho thấy một trong những khoảng trống nguy hiểm trong phòng bệnh dại là TIẾP NHẬN VẬT NUÔI KHÔNG RÕ NGUỒN GỐC, KHÔNG CÓ THÔNG TIN VỀ LỊCH SỬ TIÊM PHÒNG NHƯNG LẠI CHO PHÉP TRẺ TIẾP XÚC RẤT GẦN VỚI CON VẬT.

Thực tế, nhiều gia đình nhận nuôi chó, mèo bị bỏ rơi hoặc được cho tặng với tâm lý “thấy con vật khỏe mạnh thì có thể nuôi”. Tuy nhiên, vẻ ngoài bình thường không thể chứng minh con vật không mang virus dại. Đặc biệt, với chó, mèo không rõ nguồn gốc, người nuôi có thể không biết con vật đã từng tiếp xúc với động vật nghi mắc bệnh hay chưa, đã được tiêm vắc xin đầy đủ hay chưa và có từng có hành vi bất thường hay không.

Virus dại có trong nước bọt của động vật mắc bệnh và chủ yếu lây sang người qua vết cắn, cào hoặc khi nước bọt tiếp xúc với vết thương hở, niêm mạc mắt, mũi, miệng. Bác sĩ Phan Nguyễn Trường Giang - Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC cho biết chó là nguồn lây chính gây bệnh dại ở người, liên quan tới khoảng 99% trường hợp mắc bệnh dại ở người trên toàn cầu. Kiểm soát bệnh dại tại nguồn lây, thông qua việc tiêm vắc xin cho chó đạt độ bao phủ ít nhất 70% tại các khu vực nguy cơ, là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để ngăn tử vong ở người.

Tại Việt Nam, bệnh dại vẫn là vấn đề y tế công cộng đáng lưu ý. Theo thông tin được các đối tác One Health tại Việt Nam công bố ngày 26/6/2026, nước ta vẫn ghi nhận khoảng 70 - 100 người tử vong do bệnh dại mỗi năm. Năm 2025, cả nước có 77 trường hợp tử vong tại 20 tỉnh, thành phố và hơn một triệu người phải điều trị dự phòng sau phơi nhiễm. Trong 3 tháng đầu năm 2026, cả nước tiếp tục ghi nhận 13 trường hợp tử vong do bệnh dại, chủ yếu tại các tỉnh phía Nam. (2)

Bệnh dại do virus dại gây ra, tấn công chủ yếu vào hệ thần kinh trung ương. Sau khi xâm nhập cơ thể, virus có thể di chuyển theo các dây thần kinh về hệ thần kinh trung ương, gây viêm não - tủy sống và các rối loạn thần kinh nghiêm trọng. Giai đoạn đầu, người bệnh có thể chỉ xuất hiện những biểu hiện không đặc hiệu như mệt mỏi, sốt, đau đầu hoặc cảm giác đau, ngứa, tê ran tại vị trí từng bị cắn. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể kích động, lo âu, lú lẫn, ảo giác, co thắt cơ, sợ nước, sợ gió và rối loạn ý thức. Đây cũng là giai đoạn virus đã gây tổn thương nghiêm trọng hệ thần kinh.

Điểm đặc biệt nguy hiểm của bệnh dại là khi các triệu chứng lâm sàng đã xuất hiện, bệnh gần như luôn gây tử vong. Vắc xin không còn có tác dụng dự phòng khi người bệnh đã phát bệnh. Vì vậy, “chờ xem con vật có bị dại hay không” hoặc “đợi xuất hiện triệu chứng rồi mới đi tiêm” là sai lầm có thể phải trả giá bằng tính mạng.

Đáng chú ý, trường hợp bé trai 10 tuổi tại Đồng Nai không xác định được việc có bị chó cắn hay không. Điều này cho thấy nguy cơ không phải lúc nào cũng dễ nhận biết. Với trẻ nhỏ, những vết cào hoặc vết thương nhỏ có thể bị bỏ qua, trong khi trẻ có thể vô tình để nước bọt của con vật tiếp xúc với mắt, miệng hoặc vùng da đang trầy xước.

Xem thêm: Ca tử vong nghi do bệnh dại ở Nghệ An

Khi bị chó, mèo hoặc động vật có vú nghi mắc bệnh dại cắn, cào, người dân cần xử trí ngay lập tức, không chờ con vật phát bệnh hoặc chờ người bị thương xuất hiện triệu chứng. Cần rửa thật kỹ vùng bị cắn, cào dưới vòi nước với xà phòng trong ít nhất 15 phút. Nếu có, có thể tiếp tục sát khuẩn bằng dung dịch povidone-iodine hoặc chất có tác dụng diệt virus dại.

Sau đó, người bị phơi nhiễm cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được bác sĩ đánh giá mức độ nguy cơ và chỉ định tiêm 2 mũi vắc xin phòng dại, nếu đã tiêm dự phòng đủ mũi, không cần tiêm thêm huyết thanh kháng dại. Trong trường hợp chưa từng tiêm dự phòng trước phơi nhiễm (tùy theo tình trạng con vật, đường tiêm...), chỉ định tiêm 3 - 5 mũi vắc xin phòng dại và có thể chỉ định tiêm thêm huyết thanh hoặc globulin miễn dịch kháng dại khi cần, nhằm ngăn virus tiến tới hệ thần kinh trung ương.

Bác sĩ Trường Giang khuyến cáo không nên đợi đến khi bị chó, mèo cắn mới nghĩ đến vắc xin dại, tiêm dự phòng trước phơi nhiễm, đặc biệt cho những người có nguy cơ tiếp xúc thường xuyên, liên tục hoặc gia tăng với virus dại do nghề nghiệp, nơi sinh sống hoặc hoạt động cá nhân là biện pháp quan trọng. Lịch tiêm dự phòng trước khi phơi nhiễm gồm 3 mũi cơ bản, người có nguy cơ cao cần tiêm thêm các mũi nhắc theo chỉ định cụ thể của bác sĩ.

Đối với trẻ em, việc chủ động phòng ngừa càng có ý nghĩa khi trẻ thường khó nhận biết hành vi nguy hiểm của chó, mèo. Phụ huynh cần dạy trẻ không trêu chọc, kéo đuôi, ôm hôn hoặc áp sát mặt vào chó, mèo; không tự ý tiếp cận chó, mèo lang thang và phải báo ngay cho người lớn nếu bị cắn, cào hoặc liếm vào vùng da trầy xước.

Hiện nay, các vắc xin dại thế hệ mới được sản xuất bằng công nghệ nuôi cấy tế bào đã thay thế các loại vắc xin thế hệ cũ được sản xuất từ mô thần kinh. Đây là bước tiến quan trọng về chất lượng và độ an toàn của vắc xin phòng dại. Tại Hệ thống gần 300 Trung tâm Tiêm chủng VNVC trên toàn quốc đang triển khai đầy đủ hai loại vắc xin phòng dại thế hệ mới là Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ). Cả hai đều là vắc xin dại được sản xuất bằng công nghệ nuôi cấy trên tế bào Vero tinh khiết; được sử dụng cho cả trẻ em và người lớn theo chỉ định.

Trường hợp bé trai 10 tuổi tử vong tại Đồng Nai là lời cảnh báo về nguy cơ bệnh dại, đặc biệt với các gia đình đang nuôi hoặc có ý định nhận nuôi chó, mèo không rõ nguồn gốc. Nếu không xác định được nguồn gốc, tình trạng sức khỏe và lịch sử tiêm phòng của vật nuôi, cần đưa con vật đi kiểm tra thú y và tiêm phòng đầy đủ trước khi cho tiếp xúc gần; đồng thời chủ động bảo vệ người có nguy cơ cao bằng vắc xin dự phòng và tuyệt đối không trì hoãn tiêm phòng sau bất kỳ phơi nhiễm nghi ngờ nào.

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ