Cảnh báo khẩn nguy cơ RSV ở trẻ nhỏ, với hơn 8.500 ca mắc từ đầu năm tại Thái Lan

Bác sĩ tham vấn BS Trần Huỳnh Tấn

Quản lý Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC

Tác giả Đàm Thị Điệp

Ngày đăng: 15/10/2026

Theo dõi VNVC: GGoogle News GThêm trên Google Chọn VNVC làm nguồn ưu tiên trên Google tìm kiếm. Xem hướng dẫn.

Thái Lan phát cảnh báo khẩn về virus hợp bào hô hấp (RSV) sau khi ghi nhận hơn 8.500 ca mắc từ đầu năm đến đầu tháng 10, trong đó khoảng 75% là trẻ dưới 5 tuổi và đã có một trẻ sơ sinh 2 tháng tuổi tử vong. Các chuyên gia cảnh báo nguy cơ RSV gia tăng trong mùa mưa, đặc biệt ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, là nhóm tuổi dễ gặp biến chứng viêm tiểu phế quản, viêm phổi và suy hô hấp.

Ngày 6/10, Bộ Y tế Thái Lan cảnh báo số ca nhiễm RSV tăng nhanh từ tháng 8, đồng thời khuyến cáo người dân tăng cường các biện pháp phòng bệnh, nhất là đối với trẻ dưới 5 tuổi. Cục Kiểm soát dịch bệnh Thái Lan cho biết RSV thường lưu hành mạnh trong mùa mưa và có thể kéo dài đến mùa đông. Virus lây truyền qua dịch tiết đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi, cũng như qua tiếp xúc trực tiếp với người nhiễm hoặc bề mặt có virus rồi đưa tay lên mắt, mũi, miệng.

Không chỉ tại Thái Lan, RSV cũng là tác nhân gây bệnh đường hô hấp phổ biến ở trẻ em tại Việt Nam, đặc biệt trong giai đoạn giao mùa và mùa mưa. Virus có thể gây nhiễm trùng đường hô hấp trên hoặc dưới ở mọi lứa tuổi, nhưng nguy cơ diễn tiến nặng cao hơn ở trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, trẻ sinh non và trẻ mắc bệnh tim phổi mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch.

Tại Việt Nam, các ghi nhận tại bệnh viện trong những tháng gần đây cũng cho thấy RSV tiếp tục là mối lo ngại đối với sức khỏe trẻ nhỏ. Từ đầu tháng 8/2026, số trẻ nhập viện do các bệnh hô hấp như RSV, phế cầu và adenovirus tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội có xu hướng gia tăng; trong đó, hai trẻ nhiễm RSV diễn tiến nặng phải thở máy, đều thuộc nhóm dưới 3 tháng tuổi.

Đến ngày 10/9, Khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh, số trẻ mắc RSV cũng có xu hướng gia tăng. Trung bình mỗi ngày, khoa tiếp nhận 10 - 12 trường hợp có kết quả xét nghiệm dương tính với RSV; một số trẻ diễn tiến thành viêm tiểu phế quản, viêm phổi và cần được theo dõi sát. Tại Bệnh viện Đại học Phenikaa, trẻ nhiễm RSV hiện chiếm khoảng 50% số bệnh nhi điều trị nội trú, phần lớn là trẻ dưới 1 tuổi.

Theo Bác sĩ Trần Huỳnh Tấn, Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC, RSV là một trong những tác nhân quan trọng gây nhiễm trùng đường hô hấp ở trẻ nhỏ, có thể dẫn đến viêm tiểu phế quản, viêm phổi và các biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ sơ sinh, trẻ sinh non và trẻ có bệnh nền.

Ước tính, khoảng 9/10 trẻ nhiễm RSV ít nhất một lần trong hai năm đầu đời. Trên toàn cầu, RSV liên quan đến khoảng 2,2 triệu ca nhập viện ở trẻ dưới 1 tuổi và khoảng 66.300 ca tử vong ở trẻ nhỏ mỗi năm. Đáng lưu ý, khoảng 57% số ca tử vong liên quan đến RSV được ghi nhận ở những trẻ dưới 6 tháng tuổi trước đó hoàn toàn khỏe mạnh, cho thấy bệnh vẫn có thể diễn biến nghiêm trọng ngay cả khi trẻ không có bệnh nền.

Hệ lụy của RSV cũng có thể kéo dài sau khi trẻ vượt qua giai đoạn cấp tính. Một số nghiên cứu ghi nhận trẻ nhập viện do RSV trong độ tuổi 6 - 23 tháng có nguy cơ mắc hen hoặc khò khè nặng cao hơn khoảng 3,9 lần trong hai năm tiếp theo. Một nghiên cứu công bố năm 2025 cũng ước tính trẻ từng mắc nhiễm trùng đường hô hấp dưới do RSV có nguy cơ mắc hen phế quản cao gấp 2 - 12 lần so với trẻ không mắc bệnh.

Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe trẻ nhỏ, RSV còn tạo ra gánh nặng kinh tế đáng kể cho gia đình. Tại Việt Nam, chi phí trung bình cho mỗi đợt nhiễm trùng đường hô hấp dưới liên quan đến RSV là khoảng 52 USD (tương đương 1,3 triệu đồng) đối với bệnh nhân ngoại trú và 165 USD (tương đương 4,3 triệu đồng) đối với bệnh nhân nội trú. Đáng chú ý, chi phí tự chi trả cho một đợt nhập viện không cần hồi sức tích cực có thể tương đương 32 - 70% mức lương tối thiểu hằng tháng, ước tính khoảng 160 USD, gây áp lực tài chính không nhỏ cho nhiều gia đình.

Bác sĩ Tấn khuyến cáo, trong bối cảnh thời tiết thay đổi thất thường, trẻ trở lại trường học và gia tăng tiếp xúc với cộng đồng, phụ huynh cần theo dõi sát sức khỏe của trẻ, đặc biệt là trẻ sơ sinh, trẻ sinh non và trẻ có bệnh nền. Khi trẻ xuất hiện các dấu hiệu như thở nhanh, khó thở tăng dần, co kéo lồng ngực, tím môi hoặc lưỡi, li bì, khó đánh thức, bỏ bú, không thể uống, nôn nhiều, mất nước, ngừng thở hoặc co giật, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Bên cạnh nhận biết sớm dấu hiệu bất thường, chủ động phòng ngừa là giải pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng hô hấp ở trẻ. Hai hướng tiếp cận đáng chú ý là tiêm vắc xin RSV cho phụ nữ mang thai để truyền kháng thể sang thai nhi và sử dụng kháng thể đơn dòng tác dụng kéo dài cho trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ theo chỉ định.

1. Tiêm vắc xin RSV trong thai kỳ giúp cơ thể người mẹ tạo kháng thể đặc hiệu. Một phần kháng thể này truyền qua nhau thai sang thai nhi, tạo miễn dịch thụ động để bảo vệ trẻ sau khi chào đời, nhất là trong những tháng đầu khi hệ miễn dịch còn non nớt. Abrysvo (Pfizer, Mỹ; sản xuất tại Bỉ) là vắc xin RSV hiện được chỉ định tiêm cho phụ nữ mang thai từ 24 - 36 tuần, có thể tiêm đồng thời với vắc xin Cúm trong cùng một buổi tiêm. Đối với vắc xin Bạch hầu - Ho gà - Uốn ván, cần có khoảng cách tối thiểu 2 tuần với vắc xin RSV.
2. Kháng thể đơn dòng RSV là giải pháp dự phòng trực tiếp cho trẻ, khác với vắc xin ở cơ chế tạo miễn dịch. Thay vì kích thích cơ thể tự tạo kháng thể, phương pháp này cung cấp sẵn kháng thể đặc hiệu giúp trung hòa virus, qua đó giảm nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp dưới do RSV. Nirsevimab (Beyfortus) là một trong những kháng thể đơn dòng tác dụng kéo dài được sử dụng để dự phòng RSV cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ đến 2 tuổi.

Gần 300 trung tâm tiêm chủng VNVC đang triển khai tiêm vắc xin RSV và kháng thể đơn dòng Beyfortus, tạo điều kiện để gia đình tiếp cận thêm một lựa chọn dự phòng RSV cho trẻ. Phụ huynh nên trao đổi với bác sĩ để xác định thời điểm và phương án bảo vệ phù hợp, đặc biệt trước hoặc trong giai đoạn RSV lưu hành mạnh.

Vắc xin RSV Abrysvo	Kháng thể đơn dòng RSV Beyfortus
Tiêm vắc xin RSV Abrysvo cho phụ nữ mang thai giúp truyền kháng thể cho thai nhi, bảo vệ trẻ ngay sau khi sinh ra cho đến khi 6 tháng tuổi.	Tiêm kháng thể đơn dòng RSV Beyfortus cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ đến 2 tuổi giúp bảo vệ trẻ tức thì, hiệu quả kéo dài đến 6 tháng.

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ