TP.HCM ghi nhận thêm ca não mô cầu khiến em bé tử vong

Một bệnh nhi tại TP.HCM tử vong do viêm màng não mô cầu nhóm B thể tối cấp, dù đã được điều trị tích cực, tiếp tục cảnh báo mức độ nguy hiểm của căn bệnh có thể diễn tiến “chớp nhoáng” chỉ trong 24 giờ.

Trước nguy cơ lây lan âm thầm trong cộng đồng và tỷ lệ tử vong cao, người dân cần chủ động rà soát lịch tiêm, chủ động tiêm ngừa đầy đủ, đúng lịch, càng sớm càng tốt. Đồng thời, duy trì giữ vệ sinh cá nhân, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, hạn chế tiếp xúc với người có triệu chứng hô hấp và tích cực theo dõi, phát hiện sớm dấu hiệu nghi ngờ để can thiệp kịp thời.

TP.HCM, ngày 16/04/2026 - Một trường hợp đáng tiếc xảy ra khi bệnh nhi ngụ P.Hòa Hưng (TP.HCM) không qua khỏi do viêm màng não mô cầu thể tối cấp. Dù được phát hiện sớm, đưa đến bệnh viện chuyên khoa nhi và điều trị khẩn trương, áp dụng phác đồ điều trị tích cực với kháng sinh mạnh và hỗ trợ toàn diện, bệnh vẫn diễn tiến nhanh, khiến bệnh nhi không qua khỏi. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) đã khẩn trương điều tra dịch tễ, xử lý ổ dịch và xác định bệnh nhi dương tính với vi khuẩn não mô cầu nhóm B qua cấy dịch não tủy.

Trước đó, theo báo cáo giám sát của Bộ Y tế trong 3 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận 24 ca mắc bệnh do não mô cầu, tăng gần 50% so với cùng kỳ năm ngoái, cùng với đó là nhiều ca nghi mắc và tiếp xúc gần, trong đó đã có 4 ca tử vong; nhóm dưới 15 tuổi chiếm tới 46% tổng số ca.

BS.CKI Nguyễn Tiến Đạo - Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết não mô cầu là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính nguy hiểm do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, lây truyền qua đường hô hấp, chủ yếu thông qua giọt bắn khi ho, hắt hơi hoặc nói chuyện, hoặc hiếm hơn là lây truyền qua đồ vật nhiễm vi khuẩn. Bên cạnh các thể bệnh não mô cầu không xâm lấn như viêm họng, viêm phổi, viêm kết mạc, viêm niệu đạo, viêm khớp, viêm nội tâm mạc…, não mô cầu có thể gây ra nhiều tình trạng xâm lấn nguy hiểm như viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi do nhiễm khuẩn huyết…

Trong đó thể tối cấp hay còn được gọi là nhiễm khuẩn huyết tối cấp, là dạng nguy hiểm nhất của bệnh. Thể này gây sốc nhiễm trùng, xuất huyết da, suy đa tạng chỉ trong vòng 24 - 48 giờ sau khi khởi phát. Hầu hết các ca tử vong ghi nhận ở Việt Nam trong giai đoạn 2014 - 2023 đều thuộc thể bệnh này, với thời gian tử vong rất ngắn sau khởi phát.

Dựa theo đặc tính kháng nguyên của vi khuẩn não mô cầu Neisseria meningitidis, chúng được chia làm 12 nhóm huyết thanh, trong đó có 6 nhóm A, B, C, W, Y, X có khả năng gây bệnh nặng và thành dịch. Tại Việt Nam, nhóm B của vi khuẩn não mô cầu chiếm tỷ lệ cao, đến 93% vào giai đoạn 2012 - 2021, tiếp sau đó là các nhóm não mô cầu khác như nhóm C (khoảng 7%) và số ít là nhóm W, nhóm A, nhóm Y. “Do đó, khi phòng ngừa bệnh do não mô cầu, chúng ta cần tiêm đầy đủ các vắc xin phòng ngừa bao phủ các nhóm huyết thanh nêu trên”, BS.CKI Nguyễn Tiến Đạo nhấn mạnh.

Một đặc điểm đáng lo ngại là nhiều người có thể mang vi khuẩn trong mũi họng mà không có triệu chứng. Theo các nghiên cứu dịch tễ, khoảng 10% dân số có thể mang vi khuẩn não mô cầu trong mũi - họng, cao nhất ở thanh thiếu niên và người trẻ với 25 - 32%. Trong gia đình có người mắc bệnh, tỷ lệ mang vi khuẩn có thể tăng đến 37,8% và kéo dài nhiều tháng.

Đặc biệt, sau khi tiếp xúc, có tới 35% người có thể trở thành người mang vi khuẩn chỉ sau 8 tuần nếu không có biện pháp dự phòng. Một số trường hợp có thể tiến triển thành bệnh xâm lấn chỉ trong vòng 1 - 2 tuần nếu không có miễn dịch bảo vệ kịp thời.

Theo quy định tại Thông tư 54/2015/TT-BYT của Bộ Y tế, viêm màng não do não mô cầu thuộc nhóm B các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm với tốc độ lây lan nhanh chóng và khó kiểm soát trong cộng đồng vì ở nhóm người lây nhiễm mang vi khuẩn trong hầu họng thường không biểu hiện các triệu chứng điển hình, trong khi ngay cả khi không biểu hiện triệu chứng, khả năng lây lan hoàn toàn vẫn có thể xảy ra.

Ngay cả trong giai đoạn giãn cách xã hội thời điểm Covid-19 bùng phát, mặc dù tần suất tiếp xúc xã hội thuyên giảm đáng kể nhưng bệnh vẫn đều đặn ghi nhận 14 ca vào năm 2020, 14 ca vào năm 2021 và 12 ca vào năm 2022, khẳng định mức độ lây lan nhanh chóng, khó phát hiện và kiểm soát.

Trước nguy cơ bệnh diễn tiến nhanh và khó kiểm soát, BS.CKI Nguyễn Tiến Đạo khuyến cáo các gia đình cần chủ động rà soát lịch sử tiêm ngừa, thực hiện tiêm vắc xin phòng não mô cầu đầy đủ, càng sớm càng tốt, đặc biệt cho trẻ nhỏ và thanh thiếu niên. Hiện nay, Việt Nam đầy đủ các loại vắc xin phòng 5 nhóm huyết thanh não mô cầu phổ biến và nguy hiểm nhất gồm A, B, C, Y, W:

Tên vắc xin	Phòng bệnh	Nhóm tuổi	Đăng ký tiêm
Bexsero (Ý)	Phòng các bệnh do não mô cầu khuẩn nhóm B	Trẻ em từ 2 tháng tuổi và người lớn đến 50 tuổi	Click đăng ký!
VA- Mengoc BC (Cuba)	Phòng các bệnh do não mô cầu khuẩn nhóm B, C	Trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn đến 45 tuổi	Click đăng ký!
Menactra (Mỹ)	Phòng bệnh xâm lấn do vi khuẩn não mô cầu các nhóm huyết thanh A, C, Y, W-135 gây ra.	Trẻ từ 9 tháng đến 55 tuổi	Click đăng ký!
MenQuadfi (Mỹ)		Trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên và người lớn	Click đăng ký!
Nimenrix (Bỉ)			Click đăng ký!

BS.CKI Nguyễn Tiến Đạo nhấn mạnh: “Ngay cả khi đã tiêm vắc xin não mô cầu nhóm BC, người dân vẫn cần tiêm bổ sung vắc xin phòng nhóm B. Vắc xin não mô cầu BC như VA-Mengoc-BC giúp phòng ngừa nhóm B và C, nhưng hiệu quả bảo vệ đối với nhóm B thường hạn chế hơn do công nghệ cũ chỉ dựa trên một thành phần kháng nguyên chính (OMV - màng ngoài vi khuẩn)”.

Trong khi đó, Bexsero là vắc xin phòng não mô cầu B thế hệ mới, được phát triển dựa trên công nghệ hiện đại (reverse vaccinology), chứa 4 thành phần kháng nguyên protein bề mặt quan trọng của não mô cầu nhóm B (NHBA, NadA, fHbp và OMV), giúp hệ miễn dịch nhận diện và tiêu diệt vi khuẩn hiệu quả hơn, mở rộng phổ bảo vệ đối với nhiều chủng khác nhau trong nhóm B.

Nhóm huyết thanh B của vi khuẩn não mô cầu vốn khó phát triển vắc xin hiệu quả vì lớp vỏ polysaccharide có cấu trúc tương đồng với mô thần kinh người, dễ gây phản ứng tự miễn. Vì vậy, Bexsero được thiết kế nhắm trực tiếp vào các protein bề mặt, từ đó kích thích đáp ứng miễn dịch mạnh mẽ và an toàn hơn. Hiệu quả bảo vệ của Bexsero có thể lên đến 95% theo các nghiên cứu lâm sàng.

Đồng thời, nên tiêm thêm vắc xin tứ giá ACWY (Menactra, MenQuadfi hoặc Nimenrix) để phòng ngừa các nhóm A, C, Y, W. Các nhóm huyết thanh không tạo miễn dịch chéo với nhau, nên cần tiêm đầy đủ để bảo vệ tối ưu.

→ Xem thêm thông tin “Tiêm một loại vắc xin phòng não mô cầu được không?” TẠI ĐÂY!

Bên cạnh việc tiêm vắc xin đầy đủ, đúng lịch theo khuyến cáo, người dân cần chú ý theo dõi sát các dấu hiệu nghi ngờ như sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, nôn, cổ cứng, phát ban xuất huyết; đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay khi có triệu chứng, không tự ý điều trị tại nhà; đồng thời giữ vệ sinh cá nhân, hạn chế tiếp xúc gần với người có dấu hiệu nghi nhiễm.

Bệnh não mô cầu có thể phòng ngừa hiệu quả nếu hành động sớm. Hãy liên hệ ngay Trung tâm Tiêm chủng VNVC gần nhất để được tư vấn lịch tiêm phù hợp:

• Hotline: 028 7102 6595;
• Fanpage: VNVC - Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
• Tìm trung tâm VNVC gần nhất TẠI ĐÂY;
• Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, quý Khách vui lòng truy cập: https://vax.vnvc.vn/vaccine ;

Đặt mua các sản phẩm chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng chính hãng, chất lượng cao từ các thương hiệu uy tín hàng đầu quốc tế như Nestlé Health Science (Thụy Sĩ), Asahi - Wakodo (Nhật Bản), Ecogreen (sản xuất tại Mỹ) với giá ưu đãi tại VNVC SHOP TẠI ĐÂY.

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ