Trẻ bị viêm phế quản kiêng ăn gì để giảm ho, tránh đờm?

"Trẻ bị viêm phế quản kiêng ăn gì" là mối quan tâm của nhiều cha mẹ khi con ho kéo dài, đờm đặc, biếng ăn. Dinh dưỡng trong giai đoạn này đóng vai trò quan trọng hỗ trợ phục hồi đường hô hấp, giúp giảm triệu chứng và rút ngắn thời gian bệnh, nếu được lựa chọn đúng cách.

Tại sao dinh dưỡng lại quan trọng với trẻ bị viêm phế quản?

Dinh dưỡng đóng một vai trò cực kỳ quan trọng trong việc hỗ trợ điều trị và phục hồi sức khỏe cho trẻ bị viêm phế quản. Khi trẻ bị bệnh, cơ thể cần nhiều năng lượng và dưỡng chất hơn để chống lại nhiễm trùng và sửa chữa các mô bị tổn thương. Dưới đây là những lý do cho thấy tầm quan trọng của dinh dưỡng đối với trẻ bị viêm phế quản: (1)

• Tăng cường hệ miễn dịch: Khi bị viêm phế quản, hệ miễn dịch của trẻ đang phải hoạt động mạnh để chống lại virus hoặc vi khuẩn gây bệnh. Một chế độ ăn uống đầy đủ dưỡng chất sẽ giúp cơ thể sản sinh kháng thể, giúp giảm viêm và hỗ trợ cơ thể phục hồi nhanh hơn.
• Giảm viêm: Nhiều dưỡng chất có đặc tính chống viêm tự nhiên, giúp điều chỉnh phản ứng viêm tại đường hô hấp, từ đó giảm sưng, kích ứng và mức độ nghiêm trọng của bệnh.
• Đáp ứng nhu cầu năng lượng tăng cao: Khi trẻ bị sốt, khó thở và ho, cơ thể tiêu hao năng lượng nhiều hơn bình thường do quá trình trao đổi chất tăng lên. Dinh dưỡng đầy đủ giúp cung cấp đủ "nhiên liệu" để hệ miễn dịch hoạt động và các tế bào cơ thể được sửa chữa.
• Phòng ngừa sụt cân và suy dinh dưỡng: Trẻ bị bệnh thường chán ăn, mệt mỏi, thậm chí là nôn trớ do ho. Nếu không cung cấp đủ dinh dưỡng, trẻ có nguy cơ sụt cân nhanh chóng và suy nhược.
• Bù nước và làm loãng đờm: Viêm phế quản thường đi kèm với tiết nhiều đờm. Việc cung cấp đủ chất lỏng (nước lọc, nước trái cây pha loãng, canh, súp) là cực kỳ quan trọng. Nước giúp làm loãng đờm đặc, khiến trẻ dễ dàng ho ra hoặc nuốt xuống hơn, từ đó giảm tắc nghẽn đường thở và giảm kích thích ho.
• Làm dịu đường hô hấp: Các thực phẩm mềm, ấm như cháo, súp có thể làm dịu niêm mạc họng bị kích ứng do ho và giúp trẻ nuốt dễ dàng hơn.

Trẻ bị viêm phế quản kiêng ăn gì để giảm ho, tránh đờm?

Trẻ bị viêm phế quản cần có một chế độ dinh dưỡng cẩn thận để tránh làm tăng kích ứng đường thở, tăng tiết đờm và làm suy yếu hệ miễn dịch. Việc kiêng cữ không có nghĩa là loại bỏ hoàn toàn, mà là hạn chế tối đa hoặc tránh tạm thời trong thời gian bệnh. Dưới đây là các nhóm thực phẩm và đồ uống trẻ bị viêm phế quản nên kiêng hoặc hạn chế:

1. Thực phẩm nhiều dầu mỡ và đồ chiên rán

Khi bị viêm phế quản, trẻ nên hạn chế các món ăn nhiều dầu mỡ, đặc biệt là đồ chiên rán như khoai tây chiên, gà rán, hành tây chiên vòng... Những thực phẩm này chứa nhiều chất béo bão hòa, có thể làm tăng cholesterol, gây rối loạn chuyển hóa và ảnh hưởng không tốt đến tim mạch, tiểu đường.

Ngoài ra, đồ chiên rán còn có thể khiến tình trạng viêm ở đường hô hấp trở nên nặng hơn, làm tăng tiết đờm, khiến trẻ ho nhiều và khó chịu hơn. Thức ăn nhiều dầu mỡ cũng gây khó tiêu, đầy bụng, làm trẻ chán ăn, ảnh hưởng đến khả năng hấp thu dinh dưỡng và làm chậm quá trình hồi phục sức khỏe.

2. Đồ ăn, thức uống lạnh

Trong quá trình điều trị viêm phế quản, bố mẹ nên tránh cho trẻ dùng các thực phẩm lạnh như kem, sữa chua ướp lạnh hay các loại đồ uống có đá. Nhiệt độ lạnh có thể làm niêm mạc đường hô hấp bị co lại, giảm khả năng đề kháng và tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus phát triển, khiến tình trạng viêm họng, sưng phế quản trở nên nặng hơn, đồng thời làm trẻ ho nhiều và tăng tiết đờm.

Để hạn chế tác động của lạnh, nếu muốn cho trẻ ăn sữa chua hoặc trái cây, bố mẹ nên để thực phẩm ra ngoài khoảng 20 - 30 phút cho bớt lạnh trước khi cho trẻ dùng.

3. Thực phẩm chứa nhiều đường và đồ ngọt

Khi trẻ bị viêm phế quản, nên hạn chế cho trẻ ăn các loại thực phẩm chứa nhiều đường và đồ ngọt. Các thực phẩm như bánh kẹo, nước ngọt, nước trái cây đóng chai… thường chứa nhiều đường tinh luyện, có thể làm tăng phản ứng viêm trong cơ thể, khiến tình trạng viêm ở đường hô hấp kéo dài hơn. Ngoài ra, các thực phẩm chứa nhiều đường còn khiến trẻ dễ bị đầy bụng, khó tiêu làm cho trẻ chán ăn, dẫn đến giảm khả năng hấp thu dưỡng chất cần thiết cho quá trình hồi phục.

4. Các loại hải sản và thực phẩm dễ gây dị ứng

Trong thời gian trẻ bị viêm phế quản, bố mẹ nên tránh cho trẻ ăn các loại hải sản lạ hoặc thực phẩm có nguy cơ gây dị ứng như tôm, cua, nghêu, sò… Những thực phẩm này có thể kích thích phản ứng dị ứng, làm trẻ ho nhiều hơn, thở khò khè và tăng tiết đờm. Tình trạng này không chỉ khiến các triệu chứng trở nên nghiêm trọng hơn mà còn làm tăng nguy cơ biến chứng và kéo dài thời gian hồi phục của trẻ.

5. Đồ ăn chế biến sẵn, nhiều muối

Khi trẻ bị viêm phế quản, nên hạn chế cho trẻ ăn các loại thực phẩm chế biến sẵn và món ăn chứa nhiều muối như bánh quy giòn, khoai tây chiên, đồ ăn nhanh, thực phẩm đóng hộp hoặc đông lạnh. Những thực phẩm này thường chứa nhiều muối, chất bảo quản và phụ gia, có thể làm giảm sức đề kháng, khiến cơ thể mệt mỏi, đồng thời làm trầm trọng hơn các triệu chứng ho, cảm lạnh và viêm đường hô hấp.

Lượng muối dư thừa có thể khiến cơ thể giữ nước, từ đó dẫn đến tích tụ dịch trong các mô phế quản, làm trầm trọng thêm tình trạng viêm và làm tăng sản xuất chất nhầy. Muối thường có nhiều trong các loại thức ăn nhanh, đồ ăn đông lạnh và đồ hộp.

Các món ăn phù hợp cho trẻ bị viêm phế quản

Bên cạnh việc kiêng các thực phẩm có thể khiến bệnh nặng hơn, bố mẹ nên bổ sung cho trẻ những món ăn mềm, dễ tiêu hóa và giàu dưỡng chất để giúp tăng sức đề kháng, hỗ trợ quá trình phục hồi nhanh hơn. Khi trẻ bị viêm phế quản, để giảm triệu chứng ho, có thể cho trẻ bổ sung các thực phẩm như:

• Sữa mẹ: Đối với trẻ dưới 6 tháng tuổi, sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất. Sữa mẹ cung cấp đầy đủ vitamin, khoáng chất và kháng thể tự nhiên giúp tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ bé chống lại nhiễm trùng đường hô hấp.
• Thực phẩm nhiều vitamin C: Vitamin C đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường hệ miễn dịch, giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh, đặc biệt là virus. Dưỡng chất này còn giúp hạ sốt, giảm viêm và làm nhẹ các triệu chứng viêm phế quản. Các loại thực phẩm giàu vitamin C nên bổ sung cho trẻ gồm: cam, quýt, bưởi, dâu tây, kiwi, ớt chuông và bông cải xanh…
• Rau xanh đậm và trái cây tươi: Rau xanh lá đậm và trái cây tươi không chỉ chứa nhiều vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa mà còn giúp cân bằng axit bazơ trong cơ thể và giảm viêm hiệu quả. Đặc biệt, chất xơ trong rau củ còn giúp hỗ trợ chức năng phổi hoạt động tốt hơn, giảm viêm và tăng sức đề kháng.
• Thực phẩm giàu Omega-3: Axit béo Omega-3 là chất béo lành mạnh có tác dụng giảm viêm tự nhiên, rất có lợi cho người bị viêm phế quản. Dưỡng chất này giúp bảo vệ tế bào phổi, giảm tình trạng viêm ở ống phế quản và cải thiện chức năng hô hấp. Omega-3 có nhiều trong cá hồi, cá thu, cá trích, quả óc chó, hạt lanh và hạt chia.
• Gừng: Gừng có đặc tính chống viêm và tăng cường miễn dịch giúp cải thiện các triệu chứng do viêm phế quản hiệu quả như nghẹt mũi.
• Tỏi: Tỏi giúp làm giảm các triệu chứng của bệnh, chữa cảm lạnh, nghẹt mũi, ho và đờm hiệu quả. Ngoài ra, tỏi còn có khả năng kháng khuẩn, kháng virus và nấm hiệu quả.
• Nghệ: Chứa nhiều curcumin, giàu đặc tính chống viêm, giúp giảm tắc nghẽn đường thở bằng cách kiểm soát tình trạng viêm ở mức độ khá cao.
• Ngũ cốc nguyên hạt: Chứa nhiều axit phenolic, flavonoid, axit phytic, vitamin E, selen và axit béo thiết yếu, giúp kiểm soát các bệnh về hô hấp hiệu quả. Một phần tác dụng của thực phẩm này là do đặc tính chống oxy hóa, chống viêm của chất xơ. Một số loại ngũ cốc nguyên hạt tốt cho sức khỏe như ngũ cốc từ gạo tẻ, gạo lứt, bột mì nguyên cám, bánh mì nâu, đậu gà…
• Thực phẩm giàu kali: Kali là khoáng chất quan trọng giúp duy trì hoạt động bình thường của cơ bắp và phổi, đồng thời hỗ trợ cân bằng điện giải trong cơ thể. Bổ sung đầy đủ kali giúp phổi hoạt động hiệu quả hơn, hỗ trợ quá trình trao đổi khí và hồi phục sức khỏe nhanh chóng. Các thực phẩm giàu kali nên có trong khẩu phần ăn gồm chuối, cam, bưởi, chà là, mơ, khoai tây và rau chân vịt.
• Thực phẩm chứa Probiotics: Probiotics là các lợi khuẩn giúp tăng cường hệ miễn dịch, cải thiện hệ tiêu hóa và ngăn ngừa nhiễm trùng đường hô hấp. Những thực phẩm giàu probiotics như sữa chua, kefir, kim chi, dưa cải bắp... có thể giúp trẻ tăng sức đề kháng tự nhiên, hỗ trợ phục hồi nhanh hơn trong và sau khi bị viêm phế quản. (2)

Hy vọng qua bài viết trên, bố mẹ đã biết được “Trẻ bị viêm phế quản kiêng ăn gì để giảm ho, tránh đờm?”. Việc tránh những thực phẩm dễ gây kích ứng đường hô hấp, nhiều dầu mỡ, cay nóng sẽ giúp giảm ho, giảm đờm và bảo vệ niêm mạc phế quản tốt hơn. Bên cạnh đó, phụ huynh nên cho trẻ ăn thực phẩm mềm, dễ tiêu, bổ sung nhiều rau xanh, trái cây, nước ấm và vitamin C để tăng cường sức đề kháng. Kết hợp với việc tuân thủ điều trị của bác sĩ, chăm sóc đúng cách và dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp trẻ mau chóng hồi phục.