Virus viêm gan B sống ngoài môi trường bao lâu và chết ở nhiệt độ nào?

Virus viêm gan B được xem là “sát thủ thầm lặng” bởi khả năng gây tổn thương gan nghiêm trọng và âm thầm lây lan trong cộng đồng. Điều khiến nhiều người lo lắng là mức độ bền bỉ của virus này bên ngoài cơ thể. Chính vì vậy, thắc mắc “virus viêm gan B sống ngoài môi trường bao lâu” không chỉ là mối quan tâm của giới y tế mà còn là vấn đề nhiều người dân muốn hiểu rõ để biết cách phòng tránh và bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình.

Virus viêm gan B sống ngoài môi trường bao lâu?

Virus viêm gan B (HBV) có thể sống được ít nhất 7 ngày trên các bề mặt khô ở nhiệt độ phòng, đặc biệt trong máu khô hoặc dịch cơ thể bám trên bề mặt. Trong thời gian này, virus vẫn có khả năng lây nhiễm nếu xâm nhập vào cơ thể qua vết thương hở, niêm mạc hoặc dụng cụ y tế không được tiệt trùng đúng cách.

Virus viêm gan B thường được biết đến với khả năng tồn tại dai dẳng bên ngoài cơ thể, lâu hơn nhiều so với nhiều loại virus khác. Khả năng tồn tại lâu dài này khiến nguy cơ lây nhiễm gián tiếp qua các vật dụng bị nhiễm máu khô trở nên đáng lo ngại (2).

• Trong giọt máu khô: Đây là môi trường tồn tại điển hình của HBV. Khi một giọt máu của người bị nhiễm bệnh rơi xuống và khô lại, virus bên trong vẫn có thể tồn tại và duy trì khả năng gây bệnh trong ít nhất 7 ngày. Thậm chí, một số nghiên cứu còn cho thấy virus có thể sống sót lâu hơn trong điều kiện lý tưởng. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xử lý cẩn thận các vật dụng có dính máu.
• Trên các vật dụng kim loại: Kim loại thường được sử dụng trong các dụng cụ y tế, dụng cụ phun xăm hoặc các vật dụng cá nhân như dao cạo, bấm móng tay. Trên các bề mặt này, virus viêm gan B có thể tồn tại trong nhiều ngày, đặc biệt nếu có dính máu khô. Điều này tạo ra nguy cơ lây nhiễm cao nếu các dụng cụ này không được khử trùng đúng cách trước khi sử dụng.
• Trên các bề mặt thông thường khác: Các bề mặt như tay nắm cửa, bàn ghế, sàn nhà hay các bề mặt nhựa cũng có thể là nơi trú ngụ của virus HBV. Khả năng sống sót của virus trên các bề mặt này phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhưng nhìn chung, chúng vẫn có thể tồn tại trong ít nhất 1 tuần và vẫn có khả năng gây lây nhiễm. Việc vệ sinh và khử trùng thường xuyên các bề mặt này là cần thiết để giảm thiểu rủi ro.

Yếu tố ảnh hưởng đến thời gian sống của virus viêm gan B bên ngoài cơ thể

Khả năng tồn tại của virus viêm gan B ngoài môi trường phụ thuộc vào nhiều yếu tố:

• Nhiệt độ: Đây là yếu tố quan trọng nhất. Virus viêm gan B có khả năng sống sót tốt ở nhiệt độ phòng. Khi nhiệt độ tăng cao, khả năng sống sót của virus sẽ giảm dần và chúng sẽ bị tiêu diệt hoàn toàn ở một ngưỡng nhiệt độ nhất định. Ngược lại, ở nhiệt độ thấp (đông lạnh), virus có thể tồn tại trong thời gian rất dài.
• Ánh sáng mặt trời: Tia UV trong ánh nắng mặt trời có khả năng tiêu diệt nhiều loại vi khuẩn và virus, bao gồm cả HBV. Tuy nhiên, khả năng này chỉ hiệu quả khi virus tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng trong một khoảng thời gian đáng kể.
• Độ ẩm: Môi trường khô ráo không ảnh hưởng nhiều đến khả năng tồn tại của virus viêm gan B. Trong giọt máu khô, virus vẫn có thể sống sót trong nhiều ngày.
• Loại bề mặt chứa virus: Bề mặt càng xốp hoặc có khả năng bảo vệ virus (ví dụ như các vết nứt, kẽ hở) thì virus càng có thể sống sót lâu hơn.

Virus viêm gan B chết ở nhiệt độ bao nhiêu?

Virus viêm gan B là một trong những loại virus có khả năng chịu nhiệt khá tốt. Do đó, việc sử dụng nhiệt để tiêu diệt virus là một phương pháp hiệu quả nhưng cần phải đạt đến mức nhiệt và thời gian nhất định.

• Nhiệt độ virus bị bất hoạt: Bất hoạt có nghĩa là virus mất khả năng lây nhiễm, nhưng không nhất thiết là bị tiêu diệt hoàn toàn. HBV sẽ bị bất hoạt ở nhiệt độ 60^oC trong khoảng 10 giờ hoặc 98^oC trong 1 giờ. Điều này cho thấy việc chỉ đun nóng sơ qua không đủ để đảm bảo an toàn (3).
• Nhiệt độ tiêu diệt virus: Để tiêu diệt hoàn toàn virus viêm gan B, cần đạt mức nhiệt cao hơn trong thời gian ngắn hơn. Virus sẽ bị tiêu diệt hoàn toàn khi được đun sôi ở nhiệt độ 134^oC trong khoảng 3 phút. Đây là lý do việc đun sôi các dụng cụ y tế hoặc dụng cụ cá nhân là một phương pháp khử trùng hiệu quả.
• Nhiệt độ trong các thiết bị khử trùng chuyên dụng: Trong các thiết bị như nồi hấp tiệt trùng, HBV sẽ bị tiêu diệt ở 126^oC trong 10 phút hoặc 134^oC trong 3 phút, đảm bảo an toàn.

Các phương pháp tiêu diệt virus viêm gan B ở môi trường ngoài cơ thể

Việc tiêu diệt virus viêm gan B ở môi trường ngoài cơ thể là vô cùng quan trọng để ngăn chặn sự lây lan của bệnh. Có hai phương pháp chính thường được sử dụng, bao gồm:

1. Sử dụng nhiệt

• Đun sôi: Đun sôi là một phương pháp đơn giản và hiệu quả để khử trùng các vật dụng cá nhân như dao cạo, bấm móng tay hoặc các dụng cụ y tế đơn giản. Cần đun sôi các vật dụng này trong nước để đảm bảo virus bị tiêu diệt.
• Hấp tiệt trùng: Đây là phương pháp chuyên nghiệp được sử dụng trong các cơ sở y tế, phòng khám nha khoa hoặc thẩm mỹ viện. Nồi hấp tiệt trùng sử dụng hơi nước nóng và áp suất cao để tiêu diệt vi sinh vật, bao gồm cả virus HBV, một cách triệt để.

2. Sử dụng hóa chất

• Cồn: Cồn y tế có khả năng sát khuẩn tốt. Có thể sử dụng cồn để lau chùi các bề mặt nhỏ, vật dụng cá nhân. Tuy nhiên, hiệu quả sẽ cao hơn khi cồn được sử dụng để làm sạch bề mặt và sau đó kết hợp với các phương pháp khác.
• Chất tẩy rửa gia dụng: Một số chất tẩy rửa chứa sodium hypochlorite (tẩy Javen) có khả năng tiêu diệt virus viêm gan B hiệu quả. Có thể pha loãng chất tẩy rửa với nước theo tỷ lệ khuyến cáo để lau chùi, khử trùng các bề mặt.
• Nước oxy già: Nước oxy già cũng là một chất khử trùng mạnh, có thể được sử dụng để làm sạch vết thương hoặc các bề mặt bị dính máu.

Việc nắm rõ virus viêm gan B sống ngoài môi trường bao lâu và cách tiêu diệt là rất quan trọng để chủ động phòng ngừa, bảo vệ bản thân và những người xung quanh khỏi nguy cơ lây nhiễm. Bằng cách vệ sinh đúng cách, sử dụng các biện pháp khử trùng hiệu quả, người dân có thể giảm thiểu đáng kể rủi ro lây nhiễm gián tiếp, góp phần phòng chống viêm gan B hiệu quả.