VẮC XIN

Viêm gan B: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng ngừa hiệu quả

Việt Nam được xem là “ổ dịch” của bệnh viêm gan B với hơn 10 triệu người mắc phải. Điều tra về gánh nặng bệnh tật năm 2019 cho thấy, viêm gan B là nguyên nhân gây ra hơn 80% các ca bệnh về gan và ung thư gan. Trong đó, 90% bệnh nhân không biết về tình trạng bệnh của mình. Tại Việt Nam, tỷ lệ tử vong do viêm gan B được cảnh báo ở mức cao so với các nước trong khu vực. 

Bệnh viêm gan B là gì?

Viêm gan B là bệnh truyền nhiễm, bệnh được biểu hiện dưới 2 thể là viêm gan B cấp tính và viêm gan B mãn tính. Thống kê của Tổ chức Y tế Thế Giới (WHO) cho thấy, có hơn 2 tỷ người trên thế giới đã và đang bị nhiễm virus viêm gan B, viêm gan B là nguyên nhân gây ra khoảng 600.000 ca tử vong mỗi năm trên thế giới, với khả năng lây nhiễm cao hơn HIV gấp 50-100 lần.

Trong bối cảnh virus viêm gan B gây ra nhiều mối lo ngại tại Việt Nam, Bs Trương Hữu Khanh, Trưởng khoa Nhiễm – Thần kinh, BV Nhi đồng I, Cố vấn cao cấp Trung tâm tiêm chủng VNVC nhấn mạnh: “Hiện nay Việt Nam có khoảng 15% dân số mắc viêm gan B, và khoảng hơn 10% số bệnh nhân này có nguy cơ mắc ung thư gan. Bệnh viêm gan được coi là “sát thủ thầm lặng” với các triệu chứng rất kín đáo, khó phát hiện nếu không xét nghiệm máu. Đến khi phát hiện thì hầu hết bệnh nhân đã ở giai đoạn mãn tính, xơ gan, xơ gan mất bù (hay còn gọi là xơ gan cổ trướng), ung thư gan… Hiện chúng ta chỉ có thể khống chế bệnh viêm gan B bằng vắc xin. Thành tựu lớn nhất của vắc xin viêm gan B là giảm tỷ lệ ca mắc phải và biến chứng gây ra bởi viêm gan B, đặc biệt là ở trẻ sơ sinh trong những giờ đầu sau sinh”.

Thế giới có 600000 ca tử vong do virus viêm gan B

Nguyên nhân gây bệnh viêm gan B 

Viêm gan B gây ra do virus HBV (Hepatitis B Virus). Đây là loại virus có hình cầu, vỏ bao quanh của HBV là lipoprotein có chứa kháng nguyên bề mặt HBsAg. Cho đến nay, virus HBV được xác định có 8 tuýp kháng nguyên khác nhau.

Virus HBV có thời gian ủ bệnh từ 3 đến 6 tháng. Giai đoạn đầu hoạt động, virus gây bệnh viêm gan B cấp tính. Sau 6 tháng, nếu cơ thể không thể tự miễn dịch được với virus, bệnh sẽ chuyển sang giai đoạn mãn tính, nguy cơ cao đối mặt với nhiều biến chứng nguy hiểm như xơ gan, ung thư gan và có thể chịu nhiều gánh nặng bệnh tật suốt đời.

Viêm gan B lây qua đường nào?

Lây qua đường máu

Viêm gan B có thể lây qua khi tiếp xúc với đường máu của người nhiễm bệnh. Việc này bao gồm: 

  • Để vết thương hở tiếp xúc với máu của người nhiễm bệnh.
  • Lây nhiễm qua việc dùng chung bàn chải đánh răng hay dao cạo râu. 
  • Dùng lại kim chích để xăm mình, xỏ lỗ tai hay chích ma túy.
  • Dùng lại kim chích, ống chích y tế.
  • Do sự cố y tế truyền máu của người nhiễm viêm gan B cho người không mắc bệnh.

Lây từ mẹ sang con

Khi thai phụ bị nhiễm virus viêm gan B, khả năng lây nhiễm viêm gan B cho thai nhi là rất cao. Tỷ lệ lây nhiễm tăng cao dần cùng với thời gian bé phát triển cho đến lúc trẻ ra đời. Trong 3 tháng đầu,  tỷ lệ lây nhiễm ở trẻ sơ sinh là 10% và tăng lên khoảng 60-70% ở 3 tháng cuối. Có đến 50% số trẻ này có thể bị viêm gan B mãn tính, đe dọa nguy cơ bị xơ gan lúc trưởng thành.

Lây qua đường tình dục

Virus HBV có thể gây lây nhiễm cho đối phương qua các vết xước nhỏ trong quá trình quan hệ tình dục. Chính vì vậy hãy chắc chắn rằng, mình đã sử dụng biện pháp an toàn khi quan hệ tình dục như: không quan hệ bằng miệng, không sử dụng các dụng cụ hỗ trợ kém vệ sinh…

Con đường lây nhiễm viêm gan B

Những triệu chứng nhận biết viêm gan B không thể bỏ qua

Viêm gan B gồm thể cấp và thể mãn tính. Ở thể cấp, các dấu hiệu có thể nhận biết dễ dàng hơn, trong khi đó, thể mãn tính diễn tiến vô cùng âm thầm, dễ bị bỏ qua. Thông thường, giai đoạn nhiễm trùng cấp tính, viêm gan B không xuất hiện triệu chứng gì đặc biệt. Tuy nhiên, trên thực tế đã ghi nhận một số trường hợp trải qua giai đoạn cấp tính với các triệu chứng kéo dài vài tuần như:  vàng da và mắt (bệnh vàng da), nước tiểu đậm màu, mệt mỏi, buồn nôn, nôn và đau bụng. 

Ở thể mãn tính, cách phát hiện duy nhất là xét nghiệm máu. Thể này, người bệnh sẽ có triệu chứng như mệt mỏi, đau tức vùng gan, ăn kém, ngứa, da vàng, mắt vàng do virus tấn công vào gan khiến gan to, xơ, men gan tăng cao, là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến ung thư gan. Mặc dù vậy, một số trường hợp vẫn không có triệu chứng, chỉ phát hiện khi đi kiểm tra sức khoẻ.

Biến chứng của bệnh viêm gan B

Ngay sau khi vào cơ thể, virus HBV bắt đầu hoạt động, bám vào bề mặt gan, phá hủy và làm rối loạn hoạt động của tế bào gan, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như:

  • Suy giảm chức năng gan: Virus HBV phá hủy tế bào từ bên trong, gây tổn thương gan và làm suy giảm các chức năng gan như thải độc, lọc máu, chuyển hóa chất, tổng hợp chất…
  • Gan nhiễm mỡ: Quá trình phân giải Triglyceride ở gan bị suy giảm, khiến cho chất béo không được chuyển hóa mà tích tụ lại gây gan nhiễm mỡ.
  • Xơ gan: Trong vòng 20 năm hoặc sớm hơn, viêm gan B nếu không điều trị sẽ thành xơ gan, ngăn chặn dòng máu đi qua gan, làm suy giảm trầm trọng chức năng gan.
  • Ung thư gan: Trung bình, cứ 100,000 người Việt thì có 23,2 người bị ung thư gan. Viêm gan B làm tăng sinh tế bào gan ác tính, sau 10 năm hoặc sớm hơn sẽ tiến triển thành ung thư gan.

Viêm gan B có khả năng phá hủy tế bào gan

Cách điều trị viêm gan B hiệu quả

Cho đến nay vẫn chưa có phương pháp điều trị viêm gan B triệt để. Cách điều trị tốt nhất chỉ dừng lại ở mức kiểm soát và ức chế sự phát triển của virus HBV nhằm ngăn ngừa tái phát những biến chứng và phục hồi các chức năng gan. Việc điều trị virus viêm gan B phụ thuộc vào thể trạng virus gây bệnh, tình trạng bệnh cũng như tiền sử bệnh. 

Với thể trạng người mang virus viêm gan B nhưng virus không hoạt động, người bệnh không cần dùng thuốc điều trị mà chỉ cần có chế độ ăn uống và sinh hoạt hợp lý, khoa học, theo dõi sức khỏe định kỳ.

Với thể trạng người mang virus hoạt động, việc điều trị cần tuân theo phác đồ của bác sĩ. Do ở thể trạng này, nếu không có biện pháp phòng ngừa và điều trị, bệnh có khả năng dẫn tới xơ gan, ung thư gan… Việc điều trị viêm gan B mạn tính cần bệnh nhân phải kiên trì thực hiện trong thời gian dài.

Video đề xuất:

Cách phòng ngừa viêm gan B tốt nhất

Theo ThS.BS Bùi Ngọc An Pha – Giám đốc Y khoa Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn VNVC: “Viêm gan B là bệnh nguy hiểm ở cả trẻ em và người lớn, cho đến nay, tiêm vắc xin vẫn được coi là phương pháp phòng tránh bệnh hiệu quả nhất. Với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, vắc xin phòng viêm gan B nên tiêm ngay trong vòng 24 giờ đầu sau sinh, sau đó phác đồ của vắc xin viêm gan B sẽ theo vắc xin viêm gan B đơn hoặc thành phần vắc xin viêm gan B có trong các mũi vắc xin phối hợp.  Người lớn cần làm các xét nghiệm HBsAg và anti-HBs (HBsAb) để biết đã bị nhiễm virus viêm gan B hay trong cơ thể đã có kháng thể kháng virus viêm gan B hay chưa. Nếu kết quả là HBsAg âm tính thì cần phải tiêm phòng vắc xin càng sớm càng tốt”.

Tiêm vắc xin phòng viêm gan B để miễn dịch với virus HBV

Lịch tiêm vắc xin viêm gan B dành cho trẻ em và người lớn

Lịch tiêm vắc xin viêm gan B cho trẻ em:

 Tên vắc xin  Vắc xin Infanrix Hexa (Bỉ)/ Hexaxim (Pháp)  Vắc xin Engerix B (Bỉ) 0.5ml  Vắc xin Euvax B (Hàn Quốc) 0.5ml  Vắc xin Twinrix (Bỉ)
 Phòng bệnh Ho gà, bạch hầu, uốn ván, bại liệt, viêm gan B và các bệnh do HIB   Viêm gan B  Viêm gan A +B
 Đối tượng Trẻ từ 2 tháng tuổi đến 24 tháng tuổi. Trẻ sơ sinh đến 19 tuổi. Trẻ sơ sinh đến 15 tuổi Trẻ em từ 1 tuổi trở lên chưa miễn dịch, những người có nguy cơ nhiễm cả viêm gan A và viêm gan B.
 Lịch tiêm + 3 mũi chính: Tiêm khi trẻ được 2, 3, 4 tháng tuổi;+ Mũi thứ 4 nhắc lại khi trẻ được 16 đến 18 tháng tuổi. + Mũi 1: lần đầu đến tiêm.+ Mũi 2: sau mũi 1 một tháng.

+ Mũi 3: sau mũi 1 sáu tháng.

+ Tiêm nhắc lại  sau 5 năm hoặc khi nồng độ kháng thể thấp.

+ Mũi 1: lần đầu đến tiêm,+ Mũi 2: vào khoảng 6 đến 12 tháng sau liều đầu tiên.

Lịch tiêm vắc xin viêm gan B cho người lớn:

Đối tượng Người lớn
Vắc xin Vắc xin Engerix B (Bỉ) 1ml Vắc xin Euvax B (Hàn Quốc) 1ml Vắc xin Twinrix (Bỉ)
Lịch tiêm Tiêm 3 liều:

– Liều 1: Lần tiêm đầu tiên

– Liều 2: Cách liều đầu tiên 1 tháng

– Liều 3: Cách liều đầu tiên 6 tháng

Tiêm nhắc lại sau 5 năm hoặc khi nồng độ kháng thể thấp.

Tiêm 3 liều:

– Liều 1: Lần tiêm đầu tiên

– Liều 2: Cách liều đầu tiên 1 tháng

– Liều 3: Cách liều thứ 2 tối thiểu 5 tháng

Xem thêm:

Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng dành cho Trẻ em và Người lớn VNVC luôn nỗ lực cung cấp đủ vắc xin ngừa viêm gan B nói riêng và các loại vắc xin khác dành cho trẻ em và người lớn nói chung, kể cả những loại vắc xin thường xuyên khan hiếm.

VNVC là hệ thống tiêm chủng được đầu tư đồng bộ cơ sở vật chất, hệ thống trang thiết bị đẳng cấp với đầy đủ các phòng chức năng, gồm sảnh chờ rộng rãi, phòng khám phòng tiêm cao cấp, khu vui chơi trong nhà cho trẻ, phòng cho con bú, phòng pha sữa. Ngoài ra, 100% khách hàng đến với VNVC còn được miễn phí khám và theo dõi sau tiêm, miễn phí toàn bộ bỉm tã, nước uống, wifi… nhằm mang đến trải nghiệm tốt nhất cho khách hàng.

Đặc biệt, VNVC có hệ thống kho lạnh đạt chuẩn GSP đảm bảo bảo quản vắc xin trong nhiệt độ chuẩn từ 2-8 độ C. VNVC còn trang bị hệ thống xe chuyên chở, thiết bị vận chuyển vắc xin chuyên biệt, thiết bị chứa vắc xin, tủ bảo quản vắc xin đạt chuẩn… nhằm đảm bảo vắc xin được tiêm cho khách hàng là loại vắc xin tốt nhất.

Việc đăng ký tiêm chủng tại VNVC vô cùng tiện lợi, Quý Khách hàng có thể gọi tới tổng đài 028.7300.6595, đăng ký đặt lịch tiêm tại website hoặc tại fanpage VNVC – Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn. Mỗi Khách hàng của VNVC sẽ được cấp miễn phí một mã số định danh, giúp dễ dàng lưu thông tin và tra cứu lịch sử tiêm chủng trên toàn hệ thống.


Notice: Undefined index: dem_popups in /home/vnvc/public_html/wp-content/themes/wg/footer.php on line 170