Phát sinh ổ dịch thủy đậu tại Bến Tre, cần chủ động phòng bệnh sớm!

Ngày 26/12/2024, Cục Y tế Dự phòng (CDC) tỉnh Bến Tre ghi nhận 83 ca bệnh thủy đậu tại Công ty TNHH May mặc Alliance One, thuộc Khu công nghiệp Giao Long với quy mô gần 30.000 công nhân lao động. Đây là bệnh lây lan rất nhanh, biến chứng nguy hiểm nhưng đã có vắc xin phòng bệnh hiệu quả cho trẻ em và người lớn.

Theo các chuyên gia, tất cả gia đình có trẻ từ 9 tháng tuổi và người lớn chưa có miễn dịch với thủy đậu (chưa tiêm vắc xin thủy đậu, chưa mắc bệnh thủy đậu), cần tiêm vắc xin phòng bệnh thuỷ đậu, tránh biến chứng nguy hiểm và nguy cơ phát triển thành zona thần kinh sau này.

Thuỷ đậu có nguy cơ lây đến 90% với người chưa tiêm vắc xin, chưa mắc bệnh

Từ ngày 6/11 đến nay, tại Công ty TNHH May mặc Alliance One trong khu công nghiệp Giao Long, Bến Tre đã ghi nhận 83 ca bệnh thủy đậu, tập trung ở xưởng 3, nơi ca bệnh đầu tiên xuất hiện. Hiện công ty đã cho công nhân nghỉ làm để điều trị và yêu cầu đến cơ sở y tế khám, phòng tránh lây lan. Với hơn 7.000 lao động tại công ty và gần 30.000 lao động toàn khu công nghiệp, Sở Y tế Bến Tre nhận định nguy cơ số ca mắc tiếp tục tăng và có thể lây lan sang các công ty khác, thậm chí ra cộng đồng.

Thủy đậu do virus varicella zoster (VZV) gây ra, lây nhiễm qua giọt bắn hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch bóng nước của người bệnh. Điều này khiến bệnh dễ hình thành các chùm ca mắc vì thời gian ủ bệnh kéo dài 2 - 3 tuần, trung bình 14 - 16 ngày, gây khó khăn trong phát hiện và cách ly. Người chưa có miễn dịch là đối tượng dễ mắc nhất, với tỷ lệ lây nhiễm trong gia đình lên tới 70 - 90%. Theo sách vàng của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ, thủy đậu có tỷ lệ tấn công thứ phát khoảng 85% (dao động từ 61 - 100%) ở những người tiếp xúc với người mắc bệnh trong gia đình.

Các đường lây bệnh thủy đậu ít ai biết

1. Lây qua dịch tiết hô hấp của người bệnh

Virus Varicella Zoster gây bệnh thủy đậu thường tồn tại trong các giọt dịch tiết mũi họng và phát tán ra không khí khi người bệnh nói chuyện, hắt hơi hoặc ho. Những người khỏe mạnh vô tình hít phải các giọt dịch này sẽ bị nhiễm bệnh. Đường lây qua không khí này chính là con đường lây nhiễm chủ yếu và phổ biến của bệnh thủy đậu.

2. Lây qua tiếp xúc trực tiếp với người bệnh

Bệnh có thể lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với người nhiễm bệnh. Chẳng hạn, khi một người khỏe mạnh vô tình chạm vào vùng da bị tổn thương có các mụn nước thủy đậu hoặc tiếp xúc trực tiếp với chất dịch từ các nốt mụn nước đã vỡ, nguy cơ nhiễm bệnh rất cao.

3. Lây qua tiếp xúc gián tiếp

Ngoài con đường tiếp xúc trực tiếp, thủy đậu có thể lây qua các tiếp xúc gián tiếp. Khi người khỏe mạnh vô tình tiếp xúc với đồ dùng cá nhân của người bệnh như khăn tắm, quần áo hoặc vật dụng khác có nhiễm chất dịch từ mụn nước, rồi sau đó chạm vào mắt, mũi hoặc miệng, cũng có nguy cơ mắc bệnh. Đặc biệt, đối với phụ nữ mang thai, nếu mắc bệnh thủy đậu, người mẹ có thể lây nhiễm cho thai nhi qua nhau thai gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ.

4. Lây bệnh thủy đậu khi tiếp xúc với người mắc zona thần kinh

Người chưa từng mắc thủy đậu hoặc chưa tiêm vắc xin thủy đậu nếu tiếp xúc trực tiếp với dịch từ nốt mụn vỡ của người mắc zona thì sẽ có thể phát bệnh thủy đậu và từ đó có nguy cơ bị zona sau này.

Bệnh zona (giời leo) thường gây ra những tổn thương đau đớn, với các bóng nước xuất hiện trên da kèm theo cảm giác ngứa, rát, nóng và đau. Những mụn nước này chứa virus thủy đậu. Người bệnh có thể lây virus thủy đậu cho người khác thông qua việc tiếp xúc trực tiếp với dịch từ các mụn nước bị vỡ hoặc qua việc hít phải các hạt virus phát tán từ các vết mụn nước.

Theo Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), bệnh zona có khả năng lây truyền virus thủy đậu cho người khác trong khoảng một tuần kể từ khi phát ban. Thời gian ủ bệnh, sau khi tiếp xúc với nguồn bệnh, kéo dài từ 10 - 21 ngày và trong khoảng thời gian này, người chưa từng mắc bệnh thủy đậu trước đó có thể dễ dàng mắc bệnh nếu tiếp xúc với các hạt virus từ bệnh nhân zona.

Một ví dụ điển hình về sự lây truyền thủy đậu từ người mắc zona là trường hợp của bé gái hơn hai tuổi ở Bình Dương. Bé đã mắc thủy đậu sau khi tiếp xúc với một người bị zona thần kinh. Theo chị Hoàng Thị Diệu, mẹ của bé, con gái chị bị sốt nhẹ, xuất hiện các nốt mụn nước trên mặt, lưng và bụng, kèm theo cảm giác ngứa và quấy khóc. Khi đưa bé đi khám, bác sĩ chẩn đoán bé mắc thủy đậu và nguyên nhân có thể là do tiếp xúc với dịch từ các mụn nước zona bị vỡ của người giúp việc.

Cũng trong một trường hợp khác, mẹ chồng của chị Trần Hải Duyên (Tiền Giang) đã bị zona thần kinh và vô tình lây virus thủy đậu cho cháu nội 10 tháng tuổi vào tháng 4. Chị Duyên kể lại: "Mẹ tôi mắc zona đến ngày thứ 5 thì các bọng nước vỡ ra. Nghĩ rằng đã khỏi bệnh, bà vẫn chăm sóc cháu. Vài ngày sau con nhiễm thủy đậu."

Gánh nặng bệnh tật do thủy đậu gây ra

Thủy đậu là bệnh lành tính, thường tự khỏi sau 4 - 5 ngày nếu được chăm sóc và điều trị đúng cách. Bệnh khởi phát với các triệu chứng như sốt nhẹ, mệt mỏi, nhức đầu, đau cơ, chán ăn, sau đó xuất hiện các nốt tròn dạng dát hoặc sẩn trên da trong vòng 12 - 24 giờ, nhanh chóng phát triển thành mụn nước từ đầu, cổ, lưng, bụng, rồi lan khắp cơ thể.

Dù đa phần không nghiêm trọng, thủy đậu vẫn có thể gây biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, nhiễm trùng huyết, viêm não, viêm màng não, hội chứng Reye hoặc zona thần kinh, thậm chí tử vong. Đặc biệt, ở phụ nữ mang thai, bệnh có thể dẫn đến dị tật bẩm sinh, sảy thai, thai chết lưu, hoặc sinh non; virus có khả năng lây từ mẹ sang con qua nhau thai, gây nguy hiểm cho cả mẹ và bé.

Nhóm nguy cơ cao gồm trẻ sơ sinh, người suy giảm miễn dịch (như bệnh nhân ung thư, đang điều trị hóa chất), người mắc bệnh mạn tính và thai phụ. Điển hình, tháng 4/2023, một bé sơ sinh 27 ngày tuổi tại Bắc Giang bị thủy đậu biến chứng suy hô hấp, phải điều trị tại Bệnh viện Nhi Trung ương. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của tiêm phòng và chăm sóc y tế kịp thời để giảm biến chứng nguy hiểm từ căn bệnh này.

Khẩn trương phòng bệnh thủy đậu!

Bệnh thủy đậu ở nước ta thường có xu hướng gia tăng vào mùa đông xuân, khi không khí lạnh tạo điều kiện thuận lợi cho virus thủy đậu phát triển, đồng thời sức đề kháng của cơ thể giảm sút. Hiện nay, không có phương pháp điều trị đặc hiệu cho bệnh thủy đậu. Việc điều trị chủ yếu tập trung vào việc giảm các triệu chứng và duy trì sự cân bằng nước cho bệnh nhân.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo, tiêm vắc xin là biện pháp phòng ngừa hiệu quả, an toàn và đơn giản nhất đối với những bệnh dễ lây lan như thủy đậu. Vắc xin thủy đậu được chế tạo dưới dạng vắc xin sống, đã được giảm độc lực, chứa một lượng nhỏ virus thủy đậu đã được xử lý để yếu đi và không có khả năng gây bệnh.

Khi tiêm vào cơ thể, vắc xin sẽ kích thích hệ miễn dịch nhận diện các virus đã được làm suy yếu và tạo ra các kháng thể giúp cơ thể phòng vệ. Nhờ quá trình "tập dượt" này, hệ miễn dịch sẽ có khả năng chống lại virus thủy đậu nếu nó xâm nhập vào cơ thể trong tương lai, từ đó ngăn ngừa bệnh và các biến chứng nghiêm trọng có thể xảy ra.

Trong các thử nghiệm lâm sàng trước khi được cấp phép, vắc xin thủy đậu đã chứng minh hiệu quả bảo vệ cao, với tỷ lệ phòng ngừa lên tới 88 - 98% đối với tất cả các dạng bệnh thủy đậu và đạt 100% hiệu quả trong việc ngăn ngừa các ca bệnh thủy đậu nặng. Đặc biệt, vắc xin thủy đậu duy trì hiệu quả bảo vệ lâu dài trong nhiều năm.

Trước khi vắc xin thủy đậu được đưa vào sử dụng rộng rãi tại Hoa Kỳ, vào những năm 1990, mỗi năm quốc gia này ghi nhận khoảng 4 triệu ca mắc bệnh thủy đậu, với khoảng 10.500 - 13.000 ca phải nhập viện và từ 100 - 150 ca tử vong. Kể từ khi vắc xin được đưa vào chương trình tiêm chủng vào năm 1995, số ca mắc bệnh đã giảm hơn 97%, và hiện nay, bệnh thủy đậu rất hiếm gặp tại Hoa Kỳ. Mỗi năm, có ít hơn 150.000 ca mắc bệnh, 1.400 ca nhập viện và dưới 30 ca tử vong.

Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC là đơn vị uy tín trong việc cung cấp vắc xin thủy đậu, được hàng triệu Khách hàng tin tưởng và lựa chọn. Với mạng lưới 210 trung tâm tiêm chủng trên toàn quốc, VNVC cam kết mang đến dịch vụ tiêm chủng an toàn, chất lượng cao. Hiện nay, các trung tâm VNVC cung cấp đầy đủ và số lượng lớn ba loại vắc xin phòng bệnh thủy đậu, đáp ứng nhu cầu bảo vệ sức khỏe của người dân trên khắp cả nước.

Tên vắc xin	Varivax	Varicella	Varilrix
Nước sản xuất	Mỹ	Hàn Quốc	Bỉ
Đối tượng	Trẻ từ 12 tháng tuổi và người lớn không giới hạn độ tuổi	Trẻ từ 12 tháng tuổi và người lớn không giới hạn độ tuổi	Trẻ từ 9 tháng tuổi và người lớn không giới hạn độ tuổi
Lịch tiêm cơ bản	- Trẻ từ 12 tháng tuổi – 12 tuổi: Tiêm 2 mũi cách nhau 3 tháng. - Trẻ từ 13 tuổi và người lớn: Tiêm 2 mũi cách nhau 1 tháng. - Để đảm bảo an toàn, phụ nữ cần hoàn tất lịch tiêm trước khi có thai ít nhất 3 tháng.	- Trẻ từ 12 tháng tuổi – 12 tuổi: Tiêm 2 mũi cách nhau 3 tháng. - Trẻ từ 13 tuổi và người lớn: Tiêm 2 mũi cách nhau 1 tháng. - Để đảm bảo an toàn, phụ nữ cần hoàn tất lịch tiêm trước khi có thai ít nhất 3 tháng.	- Trẻ từ 9 tháng tuổi – 12 tuổi: Lịch tiêm 2 mũi, mũi 2 cách mũi 1 là 3 tháng. - Trẻ từ 13 tuổi và người lớn: Tiêm 2 mũi cách nhau 1 tháng. - Để đảm bảo an toàn, phụ nữ cần hoàn tất lịch tiêm trước khi có thai ít nhất 3 tháng.

Ngoài vắc xin thủy đậu, VNVC còn cung cấp hơn 50 loại vắc xin phòng ngừa gần 50 bệnh nguy hiểm cho cả trẻ em và người lớn. Tất cả các vắc xin đều được nhập khẩu chính hãng, đảm bảo chất lượng và cung cấp đầy đủ, số lượng lớn. Đặc biệt, các vắc xin được bảo quản nghiêm ngặt trong hệ thống kho lạnh đạt chuẩn GSP theo tiêu chuẩn quốc tế, đảm bảo nhiệt độ bảo quản luôn ổn định từ 2 - 8 độ C, đúng theo yêu cầu của nhà sản xuất.

Khi đến tiêm tại VNVC, Khách hàng sẽ được bác sĩ khám sàng lọc kỹ lưỡng trước khi tiêm, tư vấn sức khỏe và chỉ định tiêm chủng chính xác nhất. Đội ngũ điều dưỡng viên tại VNVC đều có chứng chỉ an toàn tiêm chủng và được đào tạo chuyên môn cao, thực hiện tiêm kỹ thuật chính xác, tiêm nhẹ nhàng, êm ái. Quy trình tiêm chủng tại VNVC khép kín và được kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt, đảm bảo an toàn cho Khách hàng.

Đặc biệt, VNVC cam kết bình ổn giá vắc xin, không tăng giá bất thường, đồng thời cung cấp các giải pháp tài chính linh hoạt như tiêm vắc xin trước, trả sau, hoặc chia nhỏ gói thanh toán vắc xin thành nhiều lần, giúp người dân dễ dàng tiếp cận với vắc xin chất lượng cao.

Ngoài ra, VNVC cũng tổ chức các dịch vụ tiêm chủng lưu động, mang đến dịch vụ tiêm chủng tận nơi cho công nhân, người lao động, học sinh, sinh viên tại các công ty, xí nghiệp, khu công nghiệp, nhà máy sản xuất và trường học, tạo điều kiện thuận lợi cho mọi người dân trong việc bảo vệ sức khỏe.

→ Đăng ký tiêm chủng cho công nhân, người lao động, học sinh, sinh viên ngay TẠI ĐÂY!

Để được tư vấn các thông tin xoay quanh vắc xin cho trẻ em và người lớn, đặt mua vắc xin, Quý khách vui lòng liên hệ VNVC theo thông tin sau:

• Hotline: 028 7102 6595;
• Fanpage: VNVC – Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
• Tra cứu trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất tại đây;
• Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, Quý khách vui lòng truy cập: vax.vnvc.vn.
• Xem thêm những thông tin tiêm chủng hữu ích từ kênh Tiktok Bác sĩ Tiêm chủng VNVC

Quý Khách hàng có thể tải VNVC Mobile App dễ dàng bằng 2 link sau:

• Đối với các hệ điều hành IOS (iPhone, iPad…): CÀI ĐẶT TẠI ĐÂY
• Đối với các hệ điều hành Android (Oppo, Samsung, Sony…): CÀI ĐẶT TẠI ĐÂY