VẮC XIN

Bệnh thủy đậu: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng bệnh hiệu quả

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng khoa Nhiễm Thần kinh, BV Nhi Đồng I, TP.HCM, cố vấn chuyên môn Trung tâm Tiêm chủng cho Trẻ em và Người lớn VNVC.

Theo thống kê hàng năm của ngành y tế, thủy đậu có xu hướng gia tăng vào những tháng mùa xuân, đầu hè. Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cảnh báo, thời tiết giao mùa là yếu tố khiến bệnh thủy đậu bùng phát mạnh, số ca mắc bệnh đang có dấu hiệu tăng cao. Chỉ riêng năm 2018, cả nước đã có hơn 31.000 trường hợp mắc thuỷ đậu.

Thủy đậu là bệnh cấp tính, dễ lây lan nhưng lành tính. Mặc dù vậy, nếu không điều trị kịp thời, thủy đậu vẫn có khả năng gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm dẫn đến tử vong.

Thủy đậu là gì?

Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm gây ra bởi virus thuộc họ Herpesviruses có tên khoa học là Varicella Zoster (VZV). Đây là loại virus có khả năng “ngủ lại” trong cơ thể sau lần nhiễm bệnh đầu tiên và sẵn sàng hoạt động trở lại ngay khi có điều kiện thuận lợi.

Virus gây bệnh thủy đậu lây qua đường hô hấp, người khỏe mạnh nhiễm thủy đậu khi hít phải những giọt nước bọt bắn ra ngoài khi bệnh nhân ho, hắt hơi… Nhiều nghiên cứu cho thấy, có khoảng 90% người chưa bị thủy đậu sẽ mắc bệnh nếu tiếp xúc với người bệnh thủy đậu. Ngoài ra, việc tiếp xúc với các vật dụng cá nhân nhiễm virus thủy đậu cũng khiến bệnh lây nhiễm.

Theo bác sĩ Trương Hữu Khanh – Trưởng khoa Nhiễm – Thần kinh, BV Nhi Đồng I, TP.HCM, cố vấn chuyên môn Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn VNVC: bất cứ ai cũng có khả năng nhiễm virus gây bệnh thủy đậu, đặc biệt là trẻ em. Đối với người lớn, tỷ lệ mắc thủy đậu thấp hơn nhưng vẫn có nhiều ca biến chứng nặng, thậm chí gây tử vong do không có kiến thức phòng ngừa và điều trị bệnh.

Triệu chứng của thủy đậu

Nghiên cứu dịch tễ cho thấy, thủy đậu thường phát triển mạnh vào mùa đông và đầu xuân. Thời gian ủ bệnh thường từ 2 đến 3 tuần, thông thường là 14-16 ngày. Khi bệnh khởi phát, người bệnh có thể có biểu hiện sốt, đau đầu, đau cơ, phát ban, một số trường hợp nhất là trẻ em có thể không có triệu chứng rõ ràng.

Biến chứng của thủy đậu

Bác sĩ Trương Hữu Khanh cho rằng, hiện nay nhiều người vẫn nghĩ thủy đậu chỉ là bệnh ngoài da nên không nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, đúng cách, thủy đậu sẽ gây nhiều biến chứng.

Các nốt mụn nước do thủy đậu có thể gây viêm da bội nhiễm, để lại sẹo lõm trên da ảnh hưởng nhiều đến thẩm mỹ. Ngoài ra thủy đậu còn có thể gây viêm phổi với những triệu chứng như đau ngực, khó thở, tím tái… Nguy hiểm hơn, bệnh có thể dẫn đến viêm não, rối loạn tâm thần, co giật, hôn mê…, thậm chí gây tử vong.

Bác sĩ Trương Hữu Khanh đặc biệt lưu ý, phụ nữ mang thai (đặc biệt là khi thai kỳ trong khoảng 13-20 tuần) mắc thủy đậu có thể dẫn đến sảy thai hoặc để lại dị tật cho thai nhi (dị dạng ở sọ, đa dị tật ở tim, trẻ sơ sinh mắc chứng đầu nhỏ…). Trẻ sơ sinh mắc thủy đậu lây truyền từ mẹ diễn biến cũng rất nghiêm trọng với tỷ lệ tử vong lên đến 30%.

Báo cáo của Cơ quan dịch vụ y tế Anh cho thấy, tỷ lệ tử vong do viêm não biến chứng từ thủy đậu chiếm từ 5-20%, nếu may mắn được cứu sống, người bệnh cũng phải đối diện với nhiều nguy cơ như bại não, nằm liệt giường.

Đã từng bị thủy đậu thì có khả năng mắc bệnh lại không?

Bệnh thủy đậu có tính miễn nhiễm rất cao. Điều này đồng nghĩa với nếu đã bị thủy đậu thì người bệnh đã có miễn dịch suốt đời. Nguyên nhân là bởi vì hệ miễn dịch của cơ thể tạo ra được lượng kháng thể tự nhiên, đầy đủ và tồn tại rất bền vững sau thời gian chiến đấu với virus gây bệnh.

Mặc dù vậy, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra, có khoảng 1/10 người đã từng nhiễm thủy đậu trước đây có nguy cơ mắc bệnh Zona, hay còn gọi là bệnh giời leo do sự suy giảm tự nhiên hệ miễn dịch.

Video đề xuất: Vắc xin thủy đậu thì phải tiêm 1 hay 2 mũi mới đủ

Cách chăm sóc người bị thủy đậu đúng cách

Chia sẻ về các phương pháp chăm sóc người bị bệnh thủy đậu, bác sĩ Trương Hữu Khanh nhấn mạnh, rất nhiều trường hợp bệnh nhi mắc bệnh thủy đậu bị biến chứng nặng là do gia đình tự ý điều trị theo cách truyền thống. Việc kiêng tắm, kiêng ăn khi bị thủy đậu là quan niệm sai lầm, thậm chí có thể gây nguy hiểm cho người bệnh. Các nốt mụn nước rất ngứa, có thể sẽ gây nhiễm trùng da, nhiễm trùng máu nếu không được vệ sinh đúng cách.

Một trong những nguyên tắc quan trọng khi điều trị thủy đậu là tránh nhiễm trùng. Đó là lý do tại sao không nên kiêng tắm, kiêng vệ sinh cơ thể. Người bệnh có thể tắm nhanh và nên sử dụng xà phòng, nước ấm khi tắm, tắm nơi kín gió, không có gió lùa.

Bên cạnh đó, người bệnh cần bổ sung chế độ dinh dưỡng hợp lý, vệ sinh răng miệng sạch sẽ. Để hạn chế sẹo khi thủy đậu, trong thời gian nhiễm bệnh, nên rửa tay và cắt ngắn móng tay để tránh trường hợp ngứa ngáy, gãi vỡ các nốt dịch. Khi nốt thủy đậu vỡ ra, người bệnh nên bôi thuốc xanh methylen để làm se nốt mụn thủy đậu, không được bôi tetracyclin, penicillin hay thuốc đỏ.

Với người bệnh, nên cách ly trong 7 ngày. Những bệnh nhi có tiếp xúc với người bị thủy đậu cần cách ly 11 – 21 ngày kể từ ngày tiếp xúc. Người lớn mắc bệnh không được đi làm, tránh tiếp xúc với những người khác.

Làm thế nào để phòng ngừa bệnh thủy đậu?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tiêm vắc xin là cách phòng bệnh hiệu quả. Có đến khoảng 97% người đã tiêm phòng vắc xin thủy đậu sẽ tránh được căn bệnh này.

Bác sĩ Trương Hữu Khanh cho biết: “Việc chủng ngừa vắc xin thủy đậu phòng bệnh cho trẻ trước hoặc sau mùa dịch cũng đóng một phần quan trọng, giúp trẻ có kháng thể thích nghi trong cơ thể, chuẩn bị sẵn sàng cho đợt dịch thủy đậu có thể xảy đến. Vì thế, phụ huynh nên đưa trẻ đi tiêm phòng thủy đậu trước mùa dịch ít nhất 1 tháng. Tại Việt Nam, mùa bệnh thủy đậu thường xuất hiện vào tháng 2-6 hằng năm”.

Tiêm vắc xin thủy đậu ở đâu? Vắc xin thủy đậu giá bao nhiêu?

Hiện nay thủy đậu chưa có thuốc điều trị. Với tình trạng dịch bệnh đang ở giai đoạn cao điểm, chủ động tiêm phòng là biện pháp an toàn và hiệu quả nhất giúp ngừa bệnh.

Tiêm chủng cho những người trong gia đình, những người thường xuyên tiếp xúc gần cũng chính là cách bảo vệ những người có nguy cơ mắc bệnh cao nhưng không thể tiêm chủng như trẻ sơ sinh không có miễn dịch, người suy giảm miễn dịch tránh bị phơi nhiễm…

VNVC hiện đang có vắc xin Varivax (Mỹ) và Varicella (Hàn Quốc) phòng bệnh thủy đậu cho trẻ > 12 tháng tuổi và người lớn chưa có miễn dịch.

Theo khuyến cáo của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), để phòng ngừa hiệu quả bệnh thủy đậu, vắc xin thủy đậu cần được tiêm 2 mũi với lịch tiêm cụ thể như sau:

* Trẻ từ 12 tháng tuổi đến 12 tuổi: tiêm 2 mũi cách nhau ít nhất 3 tháng. Riêng với trẻ nhỏ dưới 4 tuổi, lịch tiêm được khuyến cáo gồm:

  • Mũi 1: lúc 12 tháng tuổi
  • Mũi 2: lúc 4 – 6 tuổi.

* Trẻ từ 13 tuổi trở lên và người lớn: Tiêm 2 mũi, mũi 2 cách mũi 1 từ 4 – 8 tuần

* Riêng với phụ nữ, nên hoàn tất lịch tiêm trước khi có thai ít nhất 3 tháng.

Phụ huynh có thể lựa chọn vắc xin thủy đậu tại Trung tâm tiêm chủng cho Trẻ em và Người lớn – VNVC, tham khảo giá vắc xin thủy đậu tại đây.

VNVC là hệ thống trung tâm tiêm chủng có quy mô lớn và hiện đại nhất cả nước hiện nay, đây là điểm “tiêm chủng vàng” luôn nỗ lực cung cấp đủ vắc xin, trong đó có vắc xin thủy đậu Varivax (Mỹ) và Varicella (Hàn Quốc), được bảo quản trong hệ thống dây chuyền lạnh đạt chuẩn GSP.

Tại VNVC, khách hàng sẽ được trải nghiệm dịch vụ tiêm chủng “5 sao” với các tiện ích đẳng cấp: sảnh chờ rộng rãi, các phòng chức năng hiện đại: phòng khám, phòng tiêm sang trọng, khu vui chơi trong nhà, phòng pha sữa, phòng cho con bú, phòng thay bỉm tã với đủ các loại bỉm tã miễn phí.

Tất cả khách hàng khi đến với VNVC đều được miễn phí khám sàng lọc và kiểm tra sau 30 phút tiêm chủng. Đặc biệt, VNVC còn sở hữu đội ngũ bác sĩ và điều dưỡng giàu kinh nghiệm, chuyên nghiệp, hiểu tâm lý trẻ và áp dụng cách giảm đau hiệu quả cho trẻ trong quá trình tiêm chủng.

Để đăng ký tiêm vắc xin thủy đậu hoặc tư vấn về lịch tiêm chủng, Bố Mẹ có thể liên hệ tổng đài 028.7300.6595, qua fanpage Trung tâm tiêm chủng Trẻ em và Người lớn – VNVC hoặc đến trực tiếp Hệ thống trung tâm tiêm chủng trên toàn hệ thống.

Thanh Hằng


Notice: Undefined index: dem_popups in /home/vnvc/public_html/wp-content/themes/wg/footer.php on line 170