Đang cho con bú bị cảm cúm đau họng phải làm sao? Nên cho trẻ bú?
Giai đoạn mang thai và sau sinh là thời điểm hệ miễn dịch của phụ nữ trở nên nhạy cảm hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho virus cúm tấn công. Các triệu chứng khó chịu như sốt, ho, đau họng... do cúm gây ra thường khiến các bà mẹ lo lắng. Vậy đang cho con bú bị cảm cúm đau họng phải làm sao? Có nên tiếp tục cho con bú không? Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây!
| BS Bùi Công Sự - Quản lý Y khoa vùng 3 miền Bắc, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC cho biết: “Mỗi năm, ước tính có khoảng 3 – 11% người dân ở Hoa Kỳ mắc cúm với tỷ lệ mắc bệnh trung bình là 8,7% ở trẻ em và 5,1% ở người lớn. Cúm gây ra từ 10.000 – 40.000 ca tử vong, gần 200.000 ca nhập viện và hàng triệu ngày nghỉ làm, với chi phí kinh tế vượt 12 tỷ đô la tại Hoa Kỳ. Dữ liệu dựa trên dân số từ một thành phố lớn ở miền Nam Trung Quốc ước tính tỷ lệ nhập viện do cúm hàng năm là 2,1 trên 1.000 ca sinh sống. Tiêm vắc xin cúm hàng năm giúp giảm 40 – 60% tỷ lệ mắc bệnh, 74% nguy cơ nhập khoa hồi sức và 80% tỷ lệ tử vong liên quan đến cúm. (1) |

Đang cho con bú thì bị cảm cúm đau họng phải làm sao?
Trong đa số các trường hợp, đang cho con bú bị cảm cúm đau họng vẫn có thể tiếp tục cho con bú nhưng thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp vệ sinh như: mẹ cần đeo khẩu trang để giảm nguy cơ lây nhiễm qua đường hô hấp; dùng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn rửa tay trước khi bế trẻ, thay tã hoặc chạm vào đồ chơi, dụng cụ của trẻ; sử dụng khăn giấy dùng một lần hoặc khuỷu tay để che khi ho, hắt hơi, sau đó rửa tay ngay.
Bên cạnh đó, khi mẹ đang cho con bú bị cảm cúm đau họng, việc điều trị cần phải được lựa chọn cẩn thận để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé. Dưới đây là những hướng dẫn về việc sử dụng thuốc và các biện pháp tại nhà để mẹ có thể chăm sóc bản thân và nhanh chóng hồi phục.
1. Sử dụng thuốc
Mẹ đang cho con bú bị cảm cúm đau họng có thể tham khảo ý kiến của bác sĩ và sử dụng một số loại thuốc làm giảm triệu chứng như:
- Paracetamol (Hapacol, Efferalgan, Tylenol): Đây là thuốc giảm đau và hạ sốt an toàn cho mẹ khi cho con bú. Paracetamol không gây ảnh hưởng đến lượng sữa mẹ và được sử dụng phổ biến cho phụ nữ đang cho con bú.
- Ibuprofen (Advil, Motrin): Ibuprofen là thuốc chống viêm, giảm đau và hạ sốt. Thuốc an toàn khi sử dụng trong thời gian cho con bú và có thể giúp mẹ giảm đau nhức cơ thể và hạ sốt.
- Thuốc ho thảo dược: Các loại thuốc ho từ thảo dược như siro ho chứa thành phần tự nhiên (ví dụ: mật ong, chanh, gừng) có thể giúp giảm ho và làm dịu cổ họng. Tuy nhiên, cần tham khảo ý kiến bác sĩ về các loại thuốc ho an toàn khi cho con bú.
- Kẹo gây tê họng: Mẹ bầu có thể sử dụng một số loại kẹo gây tê họng như Strepsils®, Dequacaine® để giảm đau.
- Thuốc xịt gây tê họng: Một số loại thuốc như Difflam®, Chloraseptic® giúp làm tê họng mà không làm tê lưỡi. (2)
Khi đang cho con bú bị cảm lạnh đau họng, mẹ cần đặc biệt lưu ý tránh sử dụng một số loại thuốc sau để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé:
- Thuốc gây buồn ngủ: Các thuốc như NyQuil hay diphenhydramine có thể gây buồn ngủ, làm giảm sự tỉnh táo và khả năng chăm sóc bé, gây nguy hiểm khi bế bé hoặc cho con bú. Mẹ nên tránh sử dụng những thuốc này khi cho con bú.
- Thuốc có chứa cồn: Một số thuốc cúm và cảm lạnh dạng lỏng có thể chứa cồn. Những sản phẩm này có thể khiến mẹ cảm thấy chóng mặt hoặc buồn ngủ, làm giảm khả năng chăm sóc bé và ảnh hưởng đến chất lượng sữa. Cồn trong thuốc cũng có thể làm gián đoạn giấc ngủ của bé.
- Thuốc có chứa pseudoephedrine: Pseudoephedrine, có mặt trong các thuốc cúm kết hợp như Aleve-D Sinus and Cold (naproxen/pseudoephedrine), có thể giảm sản xuất sữa mẹ. Vì vậy, mẹ nên tránh dùng thuốc có thành phần này để không làm ảnh hưởng đến nguồn sữa cho bé. (3)
Xem thêm: Các thuốc điều trị bệnh cúm an toàn và hiệu quả.
2. Sử dụng các biện pháp tại nhà
Ngoài việc sử dụng thuốc, mẹ có thể áp dụng một số biện pháp tự nhiên để giảm triệu chứng cúm và đau họng, giúp cơ thể nhanh chóng hồi phục mà không ảnh hưởng đến sữa mẹ.
- Duy trì chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi hợp lý: Cơ thể mẹ cần đầy đủ năng lượng và dưỡng chất để vừa phục hồi nhanh chóng, vừa duy trì nguồn sữa chất lượng cho trẻ. Mẹ nên ưu tiên các thực phẩm giàu vitamin C (như cam, quýt, chanh), thực phẩm giàu kẽm (như hải sản, các loại hạt) để tăng cường hệ miễn dịch.
- Uống nhiều nước ấm: Uống đủ nước, đặc biệt là nước ấm (nước chanh mật ong, nước gừng tươi hoặc nước súp) để làm dịu cổ họng, giúp giảm ho và cung cấp độ ẩm cho cơ thể.
- Sử dụng mật ong: Mật ong là một biện pháp tự nhiên hiệu quả trong việc làm dịu cổ họng và giảm ho. Mẹ có thể pha mật ong với nước ấm hoặc dùng trực tiếp một muỗng mật ong vào buổi tối trước khi ngủ.
- Súc miệng thường xuyên: Súc miệng với nước muối ấm giúp làm dịu cổ họng, giảm viêm và ngăn ngừa vi khuẩn xâm nhập. Ngoài ra, mẹ có thể sử dụng các loại nước súc miệng như Oraldene, Difflam, TCP.
- Nghỉ ngơi đầy đủ: Nghỉ ngơi là cách tốt nhất để cơ thể hồi phục nhanh chóng. Mẹ cần dành thời gian nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc và tránh làm việc quá sức.
- Dùng máy tạo độ ẩm: Máy tạo độ ẩm có thể giúp làm giảm cảm giác khô cổ họng và giảm tắc nghẽn mũi. Việc sử dụng máy tạo độ ẩm trong phòng ngủ giúp không khí trở nên dễ thở hơn.
- Giữ vệ sinh cá nhân và môi trường sống sạch sẽ: Vật dụng cá nhân của trẻ như bình sữa, núm vú, khăn lau cần được tiệt trùng thường xuyên. Vệ sinh bề mặt các khu vực mà trẻ tiếp xúc, như giường cũi, đồ chơi, để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm chéo.
- Tránh tiếp xúc gần với bé: Mặc dù việc cho bé bú là an toàn, nhưng mẹ vẫn cần hạn chế tiếp xúc gần với bé trong suốt thời gian bị bệnh để tránh lây nhiễm qua tiếp xúc (ho, hắt hơi).
Bằng cách kết hợp sử dụng thuốc an toàn và các biện pháp tự nhiên, mẹ có thể giảm triệu chứng cúm và đau họng hiệu quả mà không ảnh hưởng đến sức khỏe của bé. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng, mẹ cần tham khảo ý kiến bác sĩ để có hướng điều trị thích hợp.

Mẹ bị cúm, đau họng có ảnh hưởng khi cho bé bú không?
Khi mẹ bị cúm và đau họng, việc cho bé bú hoàn toàn không làm ảnh hưởng đến sức khỏe của bé. Virus cúm không thể truyền qua sữa mẹ, Tuy nhiên, virus cúm có thể lây qua các tiếp xúc gần gũi như ho, hắt hơi hoặc ôm bé. Vì vậy, mặc dù sữa mẹ là an toàn, mẹ cần hạn chế tiếp xúc gần với bé để tránh việc lây lan virus qua không khí hoặc tiếp xúc vật lý. Nếu mẹ bị lây nhiễm cúm và vô tình lây cho bé, bé có thể gặp các triệu chứng như sốt, ho, sổ mũi, đau họng và khó chịu. Đặc biệt, đối với trẻ nhỏ, cúm nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng.
Thông thường, cúm sẽ tự khỏi trong vòng 1 – 2 tuần mà không gây hậu quả lâu dài. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng ở trẻ sơ sinh. Cúm có thể gây ra những biến chứng như làm trầm trọng thêm các bệnh mãn tính như bệnh tim hoặc hen suyễn, các vấn đề về não như viêm não, mất nước, viêm phổi, viêm xoang và nhiễm trùng tai. Trong một số trường hợp hiếm, cúm có thể dẫn đến tử vong. Vì vậy, nếu bé có dấu hiệu nhiễm cúm, cần đưa bé đến bác sĩ để được theo dõi và điều trị kịp thời.
Dù mẹ bị bệnh, dinh dưỡng trong sữa mẹ vẫn đảm bảo cung cấp đầy đủ các chất cần thiết giúp trẻ phát triển khỏe mạnh. Việc ngừng cho con bú đột ngột có thể làm giảm nguồn dinh dưỡng quan trọng của trẻ, đặc biệt trong những tháng đầu đời.
Khi nào mẹ cần đi đến bác sĩ?
Mẹ bị cúm, đau họng cần đi đến bác sĩ khi có những dấu hiệu hoặc triệu chứng sau:
- Triệu chứng kéo dài: Nếu các triệu chứng cúm và đau họng kéo dài hơn mà không thuyên giảm, mẹ nên đến bác sĩ để kiểm tra và được tư vấn điều trị phù hợp.
- Sốt cao và không hạ: Nếu mẹ bị sốt cao và không giảm dù đã sử dụng thuốc hạ sốt hoặc sốt kéo dài liên tục, cần thăm khám bác sĩ để xác định nguyên nhân và cách điều trị.
- Khó thở hoặc đau ngực: Nếu mẹ cảm thấy khó thở, đau ngực hoặc có dấu hiệu của viêm phổi, cần đi khám ngay lập tức vì đây là triệu chứng nghiêm trọng cần can thiệp y tế kịp thời.
- Suy nhược cơ thể nghiêm trọng: Nếu mẹ cảm thấy mệt mỏi quá mức, không thể ăn uống được hoặc có dấu hiệu mất nước (khô miệng, đi tiểu ít), cần gặp bác sĩ để điều trị và bổ sung nước đúng cách.
- Đau họng dữ dội hoặc không thể nuốt: Nếu đau họng trở nên nghiêm trọng, kèm theo việc không thể nuốt thức ăn hoặc nước uống, có thể là dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng hơn như viêm amidan hoặc viêm họng do vi khuẩn.
- Tiền sử bệnh lý: Nếu mẹ có tiền sử bệnh lý như bệnh tim mạch, bệnh phổi mãn tính, tiểu đường hoặc có hệ miễn dịch yếu, việc đi khám bác sĩ là rất quan trọng vì mẹ có nguy cơ mắc các biến chứng nghiêm trọng từ cúm.
- Triệu chứng nặng hoặc bất thường: Nếu mẹ có triệu chứng lạ như ho có đờm xanh hoặc vàng, khàn giọng kéo dài hoặc chảy máu cam, hãy đến bác sĩ để được thăm khám kỹ càng.
Uống thuốc cảm cúm khi đang bị cúm có ảnh hưởng đến trẻ không?
Khi đang cho con bú bị cảm cúm đau họng, một câu hỏi mà nhiều mẹ thắc mắc là liệu việc sử dụng thuốc có ảnh hưởng đến trẻ không. Mặc dù hầu hết các loại thuốc sẽ được chuyển vào sữa mẹ, nhưng lượng thuốc thường rất thấp, không đủ để gây nguy hiểm cho trẻ sơ sinh.
Trên thực tế, Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) đã khẳng định rằng phần lớn các thuốc điều trị cúm không kê đơn đều được coi là an toàn khi sử dụng trong thời gian cho con bú. Tuy nhiên, "phần lớn" không có nghĩa là "tất cả". Vì vậy, trước khi quyết định sử dụng bất kỳ loại thuốc nào, đặc biệt là khi cho con bú, mẹ nên trao đổi với bác sĩ sản phụ khoa, bác sĩ nhi khoa hoặc bác sĩ gia đình để được tư vấn kỹ lưỡng và chọn lựa phương án an toàn nhất.

Cách chăm sóc và phòng tránh lây cúm cho bé khi mẹ đang cho bú
Khi mẹ đang cho con bú bị cảm cúm đau họng, việc chăm sóc trẻ cần phải hết sức cẩn thận để bảo vệ sức khỏe của bé và đảm bảo sự an toàn trong suốt thời gian mẹ hồi phục. Dưới đây là một số cách chăm sóc trẻ khi mẹ bị bệnh:
- Đảm bảo vệ sinh tay sạch sẽ: Mẹ cần rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước ấm, đặc biệt trước khi chăm sóc hoặc bế bé. Điều này giúp giảm nguy cơ lây lan vi khuẩn, virus từ mẹ sang bé.
- Đeo khẩu trang khi tiếp xúc với bé: Khi mẹ bị cảm cúm hoặc đau họng, nên đeo khẩu trang để tránh lây nhiễm cho trẻ qua hơi thở, ho hoặc hắt hơi.
- Yêu cầu sự giúp đỡ: Nếu có thể, hãy nhờ người thân hoặc bạn bè hỗ trợ việc chăm sóc bé trong thời gian mẹ đang ốm. Điều này sẽ giúp mẹ có đủ thời gian nghỉ ngơi và phục hồi sức khỏe.
- Giữ bé tránh xa khu vực có virus: Mẹ cần tránh tiếp xúc gần với bé nếu có dấu hiệu cảm cúm như ho, sốt hoặc hắt hơi. Cố gắng giữ khoảng cách nhất định để giảm khả năng lây nhiễm.
- Tiếp tục cho con bú: Nếu mẹ vẫn cảm thấy khỏe để cho con bú, việc cho bé bú mẹ là hoàn toàn an toàn. Sữa mẹ sẽ cung cấp các kháng thể giúp bé bảo vệ sức khỏe. Tuy nhiên, mẹ cần đeo khẩu trang và rửa tay sạch trước khi cho bé bú.
- Chăm sóc trẻ theo chế độ riêng: Đảm bảo trẻ được nghỉ ngơi đầy đủ, ăn uống đúng giờ và ngủ đủ giấc. Cần chú ý các dấu hiệu bất thường ở bé và liên hệ với bác sĩ nếu có triệu chứng lạ.
- Giữ vệ sinh môi trường: Làm sạch và khử trùng các bề mặt mà mẹ và bé thường xuyên tiếp xúc, như đồ chơi, bàn ghế hoặc các vật dụng trong nhà để hạn chế sự lây lan của virus.
- Theo dõi sức khỏe của mẹ: Mẹ nên theo dõi tình trạng sức khỏe của mình và nghỉ ngơi đầy đủ. Nếu các triệu chứng nặng lên hoặc kéo dài, cần tham khảo ý kiến bác sĩ để có phương án điều trị phù hợp.
- Tiêm vắc xin cúm: Nếu có thể, mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ và tiêm vắc xin cúm trước hoặc trong khi cho con bú để giảm nguy cơ mắc cúm và bảo vệ cả mẹ và bé.

Khi mẹ đang cho con bú bị cảm cúm đau họng, điều quan trọng nhất là duy trì sức khỏe cho cả mẹ và bé. Mẹ có thể tiếp tục cho con bú vì sữa mẹ sẽ cung cấp kháng thể giúp bảo vệ bé khỏi bệnh. Tuy nhiên, mẹ cần thực hiện các biện pháp bảo vệ như rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang và hạn chế tiếp xúc gần với bé để tránh lây nhiễm. Nếu triệu chứng nặng, mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được điều trị đúng cách và an toàn.
- Ryu, S., & Cowling, B. J. (2020). Human Influenza Epidemiology. Cold Spring Harbor Perspectives in Medicine, 11(12), a038356–a038356. https://doi.org/10.1101/cshperspect.a038356
- Sore throats and Breastfeeding – The Breastfeeding Network. (2019). The Breastfeeding Network. https://www.breastfeedingnetwork.org.uk/factsheet/sore-throats/
- Woodcock, S. (2020, February 12). Can I Take Cold Medicine While I’m Breastfeeding? GoodRx. https://www.goodrx.com/conditions/cold-symptoms/can-i-take-cold-medications-while-breastfeeding








