Bị quai bị có đau răng không? Cách phân biệt với mọc răng khôn
Quai bị gây sưng đau tuyến mang tai, vị trí nằm sát vùng hàm. Chính vì vậy, nhiều người dễ nhầm lẫn triệu chứng của căn bệnh truyền nhiễm này với đau răng hay bệnh lý răng miệng. Vậy thực chất, bị quai bị có đau răng không? Cùng chuyên gia phân biệt hai tình trạng này qua bài viết dưới đây.

| Chuyên gia của Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC chia sẻ: “Quai bị là bệnh lý truyền nhiễm phổ biến toàn cầu, với các đợt dịch bùng phát mỗi 5 năm ở những khu vực còn hạn chế về công tác triển khai tiêm ngừa vắc xin có thành phần quai bị. Trước khi vắc xin được áp dụng rộng rãi, bệnh rất thường gặp ở trẻ em trong độ tuổi học sinh. Tuy nhiên, kể từ khi vắc xin được triển khai tiêm chủng thường xuyên cho trẻ mẫu giáo và học sinh, các đợt dịch quai bị gần đây chủ yếu tác động đến thanh thiếu niên, sinh viên và người trẻ tuổi. Qua đó, nhấn mạnh việc chủ động tiêm phòng bảo vệ sức khỏe, đặc biệt là ở nhóm đối tượng có “khoảng trống miễn dịch” để hạn chế nguy cơ nhiễm bệnh và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm”. (1) |
Bị quai bị có đau răng không?
Trên thực tế, quai bị không trực tiếp gây đau răng, nhưng cảm giác đau ở vùng hàm hoặc răng có thể xuất hiện do các yếu tố liên quan đến bệnh, cụ thể:
- Đau tuyến mang tai: Khi mắc quai bị, tuyến nước bọt mang tai (nằm giữa tai và dưới hàm) thường sưng to và đau, tạo áp lực lên các mô xung quanh, bao gồm cả vùng xương hàm và dây thần kinh gần răng, dẫn đến cảm giác đau lan tỏa. Cảm giác này có thể bị nhầm lẫn với đau răng (có thể do sâu răng hoặc các nguyên nhân khác), đặc biệt khi người bệnh cố gắng nhai hoặc mở miệng. (2)
- Đau khớp thái dương hàm: Khớp thái dương hàm là khớp nối giữa xương hàm dưới và xương sọ, đóng vai trò quan trọng trong việc ăn nhai, nói chuyện. Khi tuyến mang tai bị sưng do quai bị, nó có thể gây áp lực và làm ảnh hưởng đến hoạt động của khớp này. Cảm giác đau và cứng khớp thái dương hàm khiến người bệnh gặp khó khăn khi há miệng, nhai hoặc nói. Cơn đau thường lan tỏa sang vùng răng, khiến người bệnh nhầm lẫn với đau răng.
Phân biệt triệu chứng đau do quai bị và mọc răng khôn
Quai bị và mọc răng khôn đều gây đau và sưng ở vùng hàm mặt, dẫn đến sự nhầm lẫn trong nhận biết. Để phân biệt chính xác, cần xem xét các đặc điểm về cảm giác đau, vị trí đau và các triệu chứng đi kèm qua bảng so sánh chi tiết dưới đây:
| Tiêu chí | Quai bị | Mọc răng khôn |
| Cảm giác đau | Đau âm ỉ đến dữ dội, thường lan tỏa từ vùng mang tai đến hàm và tai. | Cơn đau nhức tập trung ở vị trí răng khôn đang mọc (răng số 8), thường đau nhói hoặc âm ỉ liên tục. Đôi khi có cảm giác tê hoặc buốt ở một bên hàm. (3) |
| Vị trí đau | Đau ở vùng má, dưới tai, lan tỏa xuống hàm và cổ. Cơn đau thường đối xứng ở cả hai bên mặt, nhưng đôi khi có thể xuất hiện ở một bên. | Đau tập trung ở góc hàm phía trong cùng, nơi răng khôn đang mọc. Cảm giác đau có thể lan sang các răng lân cận hoặc lên vùng thái dương. |
| Cảm giác đi kèm | Sốt, mệt mỏi, đau đầu, chán ăn. Vùng má dưới tai sưng to, ấn vào thấy đau. Bệnh nhân có thể cảm thấy khô miệng, khó nuốt, đau họng. Có thể xuất hiện các biến chứng ở tinh hoàn, buồng trứng, tuyến tụy… | Sốt nhẹ (nếu có), viêm lợi, sưng lợi đỏ, có mủ. Có thể bị sưng một bên má, khó há miệng. Khi mọc răng khôn, bệnh nhân thường không có các triệu chứng toàn thân như sốt cao, đau đầu nhiều như quai bị. |
Giảm đau và chăm sóc răng miệng khi bị quai bị
Khi mắc quai bị, người bệnh có thể áp dụng các biện pháp giảm đau và chăm sóc răng miệng đúng cách nhằm giảm khó chịu và ngăn ngừa biến chứng (4), bao gồm:
- Chườm ấm/lạnh: Sử dụng túi chườm ấm hoặc lạnh đặt lên vùng sưng ở má và góc hàm. Chườm lạnh giúp giảm sưng và tê liệt tạm thời cảm giác đau. Trong khi đó, chườm ấm giúp tăng cường lưu thông máu, giảm các cơn đau. Lưu ý không chườm đá trực tiếp lên da để tránh bỏng lạnh.
- Dùng thuốc giảm đau theo chỉ định của bác sĩ: Các loại thuốc giảm đau không kê đơn như Paracetamol hoặc Ibuprofen có thể được sử dụng để giảm đau và hạ sốt. Tuy nhiên, cần tham khảo ý kiến bác sĩ để được chỉ định liều lượng phù hợp, đặc biệt là với trẻ em.
- Nghỉ ngơi đầy đủ: Nghỉ ngơi giúp tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ cơ thể chống lại virus quai bị. Người bệnh nên hạn chế vận động mạnh, nằm nghỉ ở nơi yên tĩnh và tránh tiếp xúc với người khác để ngăn lây nhiễm.
- Ăn thức ăn mềm: Quai bị gây đau hàm, khiến việc nhai khó khăn, do đó, người bệnh nên ưu tiên thực phẩm mềm như cháo, súp, sữa chua hoặc nước ép trái cây. Tránh thực phẩm cứng, cay, nóng hoặc có tính axit cao vì chúng có thể làm tăng kích ứng nướu và đau. Uống nhiều nước giúp giữ ẩm miệng, giảm nguy cơ tích tụ vi khuẩn.
- Vệ sinh răng miệng nhẹ nhàng: Vệ sinh răng miệng thường xuyên là điều cần thiết để ngăn ngừa nhiễm trùng. Tuy nhiên, cần thực hiện một cách nhẹ nhàng. Sử dụng bàn chải lông mềm và chải răng thật chậm rãi, tránh chà xát mạnh vào vùng sưng lợi. Súc miệng bằng nước muối sinh lý ấm cũng là một cách tốt để làm sạch khoang miệng và giảm đau.

Hiểu rõ bị quai bị có đau răng không giúp người bệnh phân biệt chính xác giữa quai bị và mọc răng khôn, từ đó có phương pháp xử lý phù hợp. Bệnh lý quai bị thường gây đau lan từ tuyến mang tai hoặc khớp thái dương hàm, trong khi mọc răng khôn gây đau tập trung ở góc hàm và sưng lợi. Việc chăm sóc răng miệng đúng cách, kết hợp với nghỉ ngơi, chườm lạnh/ấm và dùng thuốc theo chỉ định, sẽ giúp giảm đau và ngăn ngừa biến chứng.
- Mumps – StatPearls – NCBI Bookshelf. (n.d.). https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK534785/
- Mumps symptoms and complications. (2024, June 5). Mumps. https://www.cdc.gov/mumps/signs-symptoms/index.html
- Impacted wisdom teeth – Symptoms and causes. (n.d.). Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/wisdom-teeth/symptoms-causes/syc-20373808
- Mumps. (2025, August 8). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15007-mumps








