Giải đáp: Uống thuốc viêm gan B có tác dụng phụ không?

Việc sử dụng thuốc trong điều trị viêm gan B nhằm ngăn chặn sự nhân lên và giảm thiểu sự phá hoại của virus, đồng thời cải thiện các triệu chứng của bệnh gan. Là một phần không thể thiếu trong phác đồ điều trị viêm gan B, vậy uống thuốc viêm gan B có tác dụng phụ không? Cách xử trí khi gặp tác dụng phụ của thuốc là gì?

Uống thuốc viêm gan B có tác dụng phụ không?

Việc sử dụng thuốc viêm gan B cũng có thể gây ra một số phản ứng phụ, từ nhẹ như mệt mỏi, đau đầu, rối loạn tiêu hóa, đến hiếm gặp hơn là ảnh hưởng đến thận hay xương.

Các chuyên gia y tế khuyến cáo, người bệnh nên theo dõi sát sức khỏe, thực hiện các xét nghiệm định kỳ và trao đổi trực tiếp với bác sĩ điều trị để điều chỉnh phác đồ khi cần thiết. Việc nắm rõ cơ chế tác dụng, liều lượng của thuốc điều trị viêm gan b và lịch kiểm tra định kỳ không chỉ giúp tối ưu hóa hiệu quả điều trị mà còn giảm thiểu nguy cơ tác dụng phụ, đảm bảo quá trình kiểm soát bệnh an toàn và bền vững.

1. Nhóm thuốc uống

Thông thường thuốc điều trị viêm gan B dạng uống là các loại thuốc kháng virus có tác dụng làm chậm sự phát triển của virus, giảm nguy cơ mắc bệnh gan nghiêm trọng về sau, giúp cải thiện sức khỏe người bệnh và thậm chí trong một số trường hợp khi sử dụng lâu dài có thể giúp bệnh nhân hồi phục.

Có đến 6 loại thuốc kháng virus viêm gan B được FDA phê duyệt, song chỉ có các loại thuốc sau được ưu tiên sử dụng bởi hiệu quả, tính an toàn và khắc phục được khả năng đột biến cùng tình trạng virus kháng thuốc so với các thuốc cũ: Tenofovir disoproxil (Viread/TDF), Tenofovir alafenamide (Vemlidy/TAF), Entecavir (Baraclude).

Theo Quyết định số: 3310/QĐ-BYT ngày 29 tháng 7 năm 2019 của Bộ trưởng Bộ Y tế về hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh viêm gan virus B, liều lượng sử dụng và tác dụng phụ của các thuốc điều trị viêm gan B như sau: (1)

Lưu ý:

• Các loại thuốc kháng virus không được sử dụng ngắt quãng, do đó cần phải có chỉ định và theo dõi của bác sĩ trước khi điều trị.
• Không phải tất cả bệnh nhân viêm gan B mạn tính đều cần dùng thuốc lựa chọn thuốc, mà cần phải được bác sĩ đánh giá, chỉ định và theo dõi thường xuyên.

*Thuốc TDF có thể được sử dụng ở phụ nữ có thai, trẻ từ 3 tuổi trở lên và đồng nhiễm HBV/HIV, liều dùng theo liều lượng khuyến cáo dành cho trẻ nhiễm HIV.

**Thuốc TAF chưa khuyến cáo cho phụ nữ mang thai, được lựa chọn ưu tiên trong các trường hợp: Người bệnh> 60 tuổi, loãng xương, suy thận với creatinin clearence (CrCl) ≥ 15ml/phút, chạy thận nhân tạo với CrCl < 15ml/phút.

2. Nhóm thuốc tiêm

Các thuốc loại tiêm được sử dụng trong điều trị viêm gan B thường là thuốc điều chỉnh miễn dịch. thuốc điều chỉnh miễn dịch có khả năng tăng cường hệ miễn dịch, giúp kiểm soát được HBV và được tiêm trong khoảng 6 tháng đến 1 năm.

Các loại thuốc điều chỉnh miễn dịch được khuyến cáo ưu tiên sử dụng bao gồm:

2.1. Interferon Alfa-2b (intron A)

Thuốc có tác dụng điều hòa miễn dịch với khả năng tăng cường hoạt động tế bào T, kích thích hoạt động tự nhiên của tế bào "sát thủ". Ngoài ra, thuốc còn có khả năng khuếch đại protein kháng nguyên bạch cầu (HLA) trên tế bào bị nhiễm, ức chế tăng sinh tế bào khối u. Hoạt tính chống virus trực tiếp của thuốc kích hoạt các enzyme thủy phân ribonuclease của virus, đồng thời ức chế sự xâm nhập và nhân lên của virus vào tế bào.

2.2. PEG interferon (pegasys)

Thuốc có khả năng liên kết các thụ thể bề mặt tế bào trong một loạt tương tác protein, dẫn đến sao chép gen. Nhờ các gen kích thích này giúp ức chế sự nhân lên của virus trong các tế bào nhiễm bệnh, tăng sinh tế bào điều hòa miễn dịch.

Về tác dụng phụ, trong một số trường hợp sử dụng thuốc Interferon Alfa-2b (intron A) có thể gặp phải các phản ứng tại chỗ tiêm như đau, đỏ, sưng, nhức đầu, mệt mỏi, tiêu chảy, đau bụng, chán ăn, đau lưng, chóng mặt, khô miệng, buồn nôn hoặc nôn. Các phản ứng dị ứng nghiêm trọng rất hiếm khi xảy ra, tuy nhiên người sử dụng cần báo ngay cho bác sĩ nếu gặp phải bất kỳ tác dụng phụ nghiêm trọng nào.

Về tác dụng phụ của thuốc PEG interferon (pegasys), Trong một số trường hợp, người sử dụng có thể gặp các giác ớn lạnh, ho, cáu gắt, ít thèm ăn, đau họng, khó ngủ, khó tập trung. Một số tác dụng phụ ít gặp hơn có thể bao gồm đau xương, đau ngực, khó chịu, lú lẫn, táo bón, chan ăn, chóng mặt, thở nhanh, khó thở.

⇒ Tham khảo thêm: Uống thuốc viêm gan B có thai được không?

Có nên lo lắng khi gặp tác dụng phụ của thuốc viêm gan B?

Nhìn chung, các loại thuốc điều trị viêm gan B được ưu tiên sử dụng được đánh giá hiệu quả và an toàn. Đối với các loại thuốc dạng tiêm, tác dụng phụ thường gặp nhất là đau tại chỗ tiêm, đau đầu, mệt mỏi trong khi các phản ứng phản vệ nghiêm trọng cần được chăm sóc y tế rất hiếm khi xảy ra.

Đối với các thuốc kháng virus dạng uống, tác dụng phụ thường đau đầu, buồn nôn, đau cơ hoặc khớp... Không nên quá lo lắng về các tác dụng phụ có thể gặp phải mà không tiến hành điều trị. Nên cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ, song song đó cần tái khám định kỳ và báo ngay cho bác sĩ nếu gặp bất cứ vấn đề sức khỏe nào trong quá trình sử dụng thuốc.

Làm sao giảm thiểu tác dụng phụ của thuốc điều trị viêm gan B?

Để giảm thiểu tác dụng phụ của thuốc điều trị viêm gan B, trong quá trình sử dụng thuốc người bệnh cần lưu ý một số điều sau:

• Tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ: Uống thuốc đúng liều, đúng thời gian để đảm bảo thuốc phát huy tốt hiệu quả và hạn chế nguy cơ mầm bệnh kháng thuốc. Đặc biệt là các loại thuốc kháng virus.
• Tái khám định kỳ: Tái khám theo định kỳ để bác sĩ kiểm tra chức năng gan, thận, xương. Từ đó nắm được tình trạng sức khỏe tổng thể của bệnh nhân, điều chỉnh phác đồ điều trị trong trường hợp cần thiết.
• Báo ngay cho bác sĩ nếu gặp triệu chứng bất thường: Điển hình như khó thở, phát ban, choáng váng... để kịp thời xử trí.
• Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh: Ăn nhiều rau xanh, trái cây, hạn chế đồ dầu mỡ, tuyệt đối tránh rượu bia và chất kích thích để không tạo thêm gánh nặng cho gan đang bị tổn thương.
• Không tự ý ngưng thuốc: Việc dừng thuốc đột ngột có thể làm virus viêm gan B bùng phát và gây tổn thương gan nặng hơn. Điều trị viêm gan B mạn tính là quá trình lâu dài cần tuân thủ chỉ định bác sĩ, theo dõi thường xuyên để đạt kết quả điều trị tốt nhất.

⇒ Tham khảo thêm: Tại sao phải uống thuốc viêm gan B đúng giờ?

Vậy, uống thuốc viêm gan B có tác dụng phụ không? Trong một số trường hợp, người bệnh có thể gặp phải một số tác dụng phụ trong quá trình sử dụng thuốc điều trị. Để hạn chế tối đa nguy cơ này, cần tuân thủ chỉ định sử dụng thuốc của bác sĩ, không tự ý sử dụng/ ngưng thuốc, cùng với đó là thăm khám định kỳ theo hướng dẫn bác sĩ.