Xét nghiệm Anti HAV total là gì? Giải mã các chỉ số

Bác sĩ Hệ thống Tiêm chủng VNVC

21:48 21/12/2025
Xét nghiệm Anti HAV total là phương pháp quan trọng trong sàng lọc và theo dõi viêm gan A, giúp bác sĩ có cơ sở xác định tình trạng miễn dịch, đánh giá nguy cơ lây truyền và đưa ra khuyến nghị dự phòng phù hợp cho từng người bệnh.
| Bác sĩ Bùi Thanh Phong, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC cho biết: “Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), số ca nhiễm virus viêm gan A (HAV) toàn cầu đã tăng từ 117 triệu ca năm 1990 lên 121 triệu ca năm 2005, kéo theo số ca tử vong tăng từ hơn 30.000 lên trên 35.000. Đến năm 2017, con số ước tính lên tới khoảng 170 triệu ca nhiễm mới (1). Tuy nhiên, từ khi vắc xin phòng HAV được đưa vào sử dụng, tỷ lệ mắc bệnh đã giảm rõ rệt. Các nghiên cứu cho thấy vắc xin có hiệu quả phòng bệnh đến 95% và kháng thể bảo vệ có thể kéo dài trên 20 năm sau khi tiêm đủ liều (2)." |

Anti HAV total là gì? Vai trò và ý nghĩa của xét nghiệm
Xét nghiệm Anti HAV là xét nghiệm máu để tìm kiếm sự hiện diện của kháng thể chống lại virus viêm gan A (HAV). Xét nghiệm này giúp xác định xem cơ thể đã có miễn dịch với virus hay chưa bằng cách phát hiện đồng thời cả hai kháng thể IgM và IgG.
Xét nghiệm viêm gan A thường được thực hiện trong các trường hợp nghi ngờ nhiễm cấp hoặc khi cần đánh giá khả năng miễn dịch của một người đối với HAV.
- Kháng thể IgM thường xuất hiện sau khoảng 2 tuần kể từ khi xuất hiện triệu chứng. Đó là những dấu hiệu cho thấy cơ thể đang trong giai đoạn nhiễm cấp hoặc mới nhiễm HAV. IgM thường tổn tại trong máu khoảng 6 tháng rồi biến mất.
- Kháng thể IgG thường được hình thành sau giai đoạn nhiễm cấp và tồn tại lâu dài, gần như suốt đời. IgG đóng vai trò bảo vệ, giúp cơ thể có khả năng miễn dịch, ngăn ngừa nguy cơ tái nhiễm HAV trong tương lai.
Nhờ việc phát hiện cả IgM và IgG, xét nghiệm này không chỉ giúp bác sĩ đánh giá tình trạng nhiễm trùng hiện tại mà còn biết được một người đã từng nhiễm và có miễn dịch với HAV chưa. Đây là thông tin quan trọng để chỉ định điều trị, tư vấn phòng ngừa hoặc đánh giá hiệu quả của việc tiêm vắc xin viêm gan A. Đồng thời, là cơ sở quan trọng để theo dõi, quản lý sức khỏe gan và phòng biến chứng do viêm gan A gây ra.
Khi nào cần làm xét nghiệm Anti HAV total?
Xét nghiệm Anti HAV total thường được bác sĩ chỉ định trong các trường hợp sau:
- Nghi ngờ mắc viêm gan A: Khi người bệnh xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ bệnh như mệt mỏi, chán ăn, vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu…
- Kiểm tra tình trạng miễn dịch: Trước khi tiêm vắc xin viêm gan A, có thể xét nghiệm để xác định cơ thể đã có kháng thể hay chưa.
- Có nguy cơ cao: Các đối tượng có nguy cơ cao thường được khuyến khích xét nghiệm để đảm bảo an toàn. Các đối tượng bao gồm người thường xuyên du lịch đến khu vực bùng phát dịch, sử dụng ma túy tiêm tĩnh mạch, sống trong viện dưỡng lão, làm việc trong các ngành liên quan đến chăm sóc sức khỏe, thực phẩm hoặc nước thải, ăn động vật có vỏ sống…

Quy trình xét nghiệm Anti HAV total
Xét nghiệm Anti HAV total được thực hiện thông qua việc lấy mẫu máu tĩnh mạch. Trước tiên, nhân viên y tế sẽ khử trùng vùng da ở cánh tay bằng bông tẩm cồn, sau đó dùng kim tiêm vô trùng lấy một lượng máu nhỏ từ tĩnh mạch. Đối với trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ, thay vì lấy máu tĩnh mạch, mẫu máu có thể được lấy từ gót chân để đảm bảo an toàn và thuận tiện.
Sau đó, mẫu máu sẽ được cho vào ống nghiệm và chuyển đến phòng xét nghiệm để phân tích bằng các thiết bị chuyên dụng nhằm phát hiện sự hiện diện của kháng thể Anti HAV (IgM và IgG). Sau khi có kết quả, bác sĩ sẽ giải thích chính xác các chỉ số, từ đó đưa ra kết luận về tình trạng miễn dịch của cơ thể và đưa ra lời khuyên phù hợp.
Rủi ro trong quá trình xét nghiệm là rất thấp. Một số người có thể gặp tình trạng đau nhẹ, chóng mặt, bầm tím hoặc hơi khó chịu tại vị trí lấy máu, nhưng các triệu chứng này thường thoáng qua và tự biến mất. Nhìn chung, đây là một thủ thuật y tế đơn giản, nhanh chóng và an toàn, thường chỉ mất vài phút để hoàn tất việc lấy mẫu và chuẩn bị.
Ý nghĩa xét nghiệm Anti HAV total
Kết quả xét nghiệm Anti HAV total sẽ cho một người biết họ đã có miễn dịch với virus viêm gan A hay không. Xét nghiệm này sẽ tìm cả hai loại kháng thể IgM và IgG. Theo đó, ý nghĩa của xét nghiệm như sau:
- Kết quả âm tính: Có nghĩa là không phát hiện kháng thể HAV, người xét nghiệm hoàn toàn không mắc HAV.
- Kết quả dương tính: Khi có kết quả dương tính, nghĩa là đã phát hiện kháng thể virus viêm gan A trong máu. Trong trường hợp này, nên thực hiện thêm một số xét nghiệm để kết luận cơ thể đang bị nhiễm bệnh hay đã từng nhiễm cũng như xác định mức độ viêm gan A.
- Khi phát hiện kháng thể IgM anti HAV, nghĩa là đang bị nhiễm bệnh gần đây hoặc ở thời điểm hiện tại. Kháng thể IgM thường xuất hiện trong máu khoảng 2 tuần sau khi cơ thể nhiễm HAV khi triệu chứng của bệnh xuất hiện và kéo dài một vài tháng sau khi triệu chứng biến mất.
- Khi phát hiện kháng thể IgG anti HAV, nghĩa là cơ thể đã từng bị nhiễm bệnh trước đây hoặc đã từng tiêm vắc xin viêm gan A. Điều này có nghĩa là cơ thể được bảo vệ khỏi căn bệnh này.

So sánh xét nghiệm Anti-HAV-total với các xét nghiệm khác
Để chẩn đoán và theo dõi bệnh viêm gan A chính xác, bác sĩ thường chỉ định kết hợp nhiều loại xét nghiệm khác nhau. Mỗi xét nghiệm sẽ có mục đích, ưu và nhược điểm riêng, cụ thể:
| Tên xét nghiệm | Mục đích | Ý nghĩa |
| Xét nghiệm Anti HAV total | Tìm kháng thể virus viêm gan A tổng, bao gồm cả kháng thể IgM và IgG. |
|
| Xét nghiệm IgM anti HAV | Xác định tình trạng nhiễm cấp tính (mới nhiễm virus) | Những kháng thể IgM thường được phát hiện từ 2 tuần sau khi xuất hiện triệu chứng đến khoảng 6 tháng sau đó.
|
| Xét nghiệm IgG anti HAV | Kiểm tra miễn dịch lâu dài sau khi khỏi bệnh hoặc tiêm vắc xin. |
|
Xét nghiệm Anti HAV total không chỉ giúp phát hiện sớm tình trạng nhiễm viêm gan A mà còn cung cấp thông tin quan trọng về khả năng miễn dịch của cơ thể. Việc thực hiện xét nghiệm đúng thời điểm sẽ hỗ trợ bác sĩ trong chẩn đoán, đưa ra phác đồ điều trị và tư vấn tiêm vắc xin phù hợp. Do đó, nếu có dấu hiệu viêm gan A hoặc nằm trong nhóm nguy cơ cao, người dân nên chủ động đến bệnh viện để xét nghiệm từ sớm, nhằm chẩn đoán bệnh và có phương pháp điều trị kịp thời.
- Mouna, L., Akhavan, S., Jadoui, A., Chevaliez, S., Griscelli, F., Laperche, S., & Roque-Afonso, A. (2021). Accuracy assessment of total or IgG Immunoglobulin to hepatitis A virus tests around immunity threshold. Journal of Clinical Virology, 146, 105059. https://doi.org/10.1016/j.jcv.2021.105059
- Zhang, L. (2020). Hepatitis A vaccination. Human Vaccines & Immunotherapeutics, 16(7), 1565–1573. https://doi.org/10.1080/21645515.2020.1769389







