Bà bầu bị ho gà phải làm sao để khắc phục cho an toàn?

Bà bầu bị ho gà không chỉ ảnh hưởng đến bản thân người mẹ, mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe cho thai nhi. Trong bài viết dưới đây, chuyên gia từ sẽ giải đáp chi tiết về các phương pháp xử lý tình trạng ho gà ở phụ nữ mang thai và các lưu ý quan trọng cần biết. Hãy cùng tìm hiểu các dấu hiệu nhận biết bà bầu bị ho gà, nguy cơ tiềm ẩn khi mẹ mắc bệnh cũng như hướng xử trí phù hợp trong bài viết sau.

Nguyên nhân khiến bà bầu dễ mắc ho gà

Trong thai kỳ, hệ miễn dịch của người mẹ tạm thời bị ức chế. Đây là cơ chế “miễn dịch thích nghi” giúp cơ thể không đào thải thai nhi. Tuy nhiên, điều này cũng khiến khả năng tự bảo vệ của mẹ suy giảm, dễ bị tấn công bởi các tác nhân gây bệnh, bao gồm ho gà. Không chỉ riêng căn bệnh này, phụ nữ mang thai còn có nguy cơ cao mắc nhiều bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng khác.

Bên cạnh yếu tố miễn dịch, phụ nữ mang thai dễ mắc ho gà hơn so với những phụ nữ không mang thai do những thay đổi sinh lý trong thai kỳ. Khi tử cung mở rộng, các cơ quan trong ổ bụng và lồng ngực bị chèn ép, làm dung tích phổi giảm và trao đổi khí kém hiệu quả. Đồng thời, lưu lượng máu tăng để nuôi dưỡng thai nhi khiến hệ hô hấp và tuần hoàn nhạy cảm hơn với các tác nhân gây bệnh, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn ho gà xâm nhập.

Ngoài ra, các vấn đề sức khỏe phổ biến trong thai kỳ như tiểu đường, thiếu máu hay tiền sản giật cũng làm tăng nguy cơ bệnh tiến triển nặng, gây biến chứng nghiêm trọng cho cả mẹ và thai nhi. Chính vì vậy, việc phòng ngừa và theo dõi sức khỏe hô hấp trong giai đoạn này là vô cùng quan trọng.

Triệu chứng nhận biết bà bầu bị ho gà

Các triệu chứng ho gà thường xuất hiện sau 7 - 10 ngày, tính từ thời điểm tiếp xúc với người nhiễm bệnh. Các triệu chứng thường bắt đầu với: Sổ mũi, hắt hơi, ho nhẹ... sau đó tiến triển thành các cơn ho kèm theo thở sâu hoặc tiếng rít. (1)

Nguy cơ tiềm ẩn khi bà bầu bị ho gà

Bà bầu bị ho gà không chỉ gây những ảnh hưởng đến sức khỏe bản thân người mẹ, mà còn với thai nhi và trẻ sơ sinh.

1. Nguy cơ đối với thai nhi và trẻ sơ sinh

Mẹ bầu nhiễm ho gà có thể lây truyền sang trẻ sau sinh. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ mắc ho gà có thể ho dai dẳng kéo dài khiến trẻ kiệt sức. Thậm chí, một số trẻ không ho vẫn có thể bị ngưng thở (đe dọa tính mạng người bệnh). Tình trạng này có thể gây tím tái (da chuyển màu xanh) hoặc khiến trẻ khó thở. Ngoài ra, các biến chứng nghiêm trọng có thể gây tử vong ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đặc biệt là những trẻ chưa được tiêm phòng.

Có khoảng 1/3 trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi mắc ho gà cần được chăm sóc đặc biệt tại bệnh viện. Trẻ càng nhỏ, càng có khả năng phải điều trị tại bệnh viện. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ, trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi được điều trị tại bệnh viện có thể gặp phải các biến chứng nghiêm trọng bao gồm:

• Ngưng thở: 2 trong 3 trường hợp (chiếm 68%);
• Viêm phổi (nhiễm trùng phổi): 1 trong 5 trường hợp (chiếm 22%);
• Co giật (run dữ dội, không kiểm soát được): 1 trong 50 trường hợp (chiếm 2%);
• Bệnh về não: 1 trong 150 trường hợp (chiếm 0,6%).

Ngoài ra 1 trong 100 trường hợp (1%) sẽ tử vong do các biến chứng của bệnh. (3)

2. Nguy cơ đối với mẹ bầu

Ho gà có thể đe dọa sức khỏe mọi lứa tuổi, tuy nhiên đây là một tình trạng đáng lo ngại ở phụ nữ mang thai. Khi mắc bệnh, mẹ bầu thường gặp những cơn ho dữ dội, kéo dài, khó kiểm soát. Cơn ho kéo dài không chỉ khiến mẹ mệt mỏi, mất ngủ mà còn tiềm ẩn nguy cơ ngừng thở, thiếu oxy cho cả mẹ và thai nhi. Thiếu oxy kéo dài có thể dẫn đến sinh non, thai chậm phát triển trong tử cung thậm chí mất tim thai.

Tuy biến chứng ho gà ở người trưởng thành nhìn chung ít nghiêm trọng, đặc biệt là với những người đã tiêm vắc xin phòng bệnh. Song nhiều biến chứng ở mẹ bầu cần được đặc biệt chú ý như viêm phổi, cùng các biến chứng phổ biến khác như: Sụt cân (33%), mất kiểm soát bàng quang (28%), bất tỉnh (6%), gãy xương sườn do ho nặng (4%)...

Bà bầu bị ho gà phải làm sao?

Bà bầu bị ho gà cần đến ngay các bệnh viện thăm khám sớm ngay từ khi có dấu hiệu nghi ngờ, tiếp đến mẹ cần tuân thủ theo hướng dẫn điều trị của bác sĩ, đồng thời phối hợp với các phương pháp chăm sóc sức khỏe tại nhà trong trường hợp được bác sĩ chỉ định điều trị ngoại trú.

1. Đi khám sớm khi nghi ngờ

Ho gà thường có biểu hiện dễ nhầm lẫn với các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp khác như: Ho, sổ mũi, sốt nhẹ... Đây là nguyên nhân dẫn đến việc nhiều người bệnh chậm trễ trong việc phát hiện và điều trị. Do đó, ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh, mẹ bầu nên đến ngay các bệnh viện chuyên khoa hô hấp để được các bác sĩ thăm khám và chẩn đoán, từ đó có phác đồ điều trị thích hợp cho từng trường hợp.

2. Điều trị theo hướng dẫn bác sĩ

Về thuốc điều trị ho gà, kháng sinh là phương pháp điều trị hiệu quả nhất giúp hồi phục sức khỏe bệnh nhân sau các triệu chứng ho gà, giảm thời gian lây nhiễm cho người khác. Trong một số trường hợp, bệnh nhân có thể ho dai dẳng trong vòng vài tuần sau điều trị. Điều này không có nghĩa là thuốc kháng sinh không có tác dụng.

Đối với phụ nữ mang thai, cần trao đổi với bác sĩ điều trị về việc có nên dùng thuốc kháng sinh hay không.

3. Cách chăm sóc tại nhà

Với người bệnh ho gà thể nhẹ, số cơn ho ít, thời gian ho ngắn, có thể ăn uống bình thường thì có thể được bác sĩ chỉ định điều trị tại nhà. Trong quá trình này cần lưu ý một số vấn đề sau:

Về chế độ ăn:

• Người bệnh cần ăn thức ăn mềm, dễ tiêu hóa do trong thời gian này bệnh nhân thường có biểu hiện biếng ăn, rối loạn tiêu hóa.
• Ăn nhiều bữa trong ngày.
• Không nấu thức ăn quá loãng vì có thể không cung cấp đủ năng lượng cho cơ thể người bệnh.
• Bổ sung thực phẩm giàu vitamin A, kẽm, sắt như thịt bò, gà, trứng cùng các loại rau có màu xanh thẫm hoặc đỏ.
• Tránh các loại thực phẩm ngọt vì có thể khiến cơn ho nặng hơn, các thức ăn chiên rán vì gia tăng gánh nặng cho hệ tiêu hóa, thức ăn nhiều chất béo vì khiến đờm tiết ra nhiều hơn bình thường.

Về môi trường sống và chế độ nghỉ ngơi:

• Đảm bảo môi trường sống tránh các chất kích thích như bụi, khói thuốc lá, hóa chất.
• Môi trường nghỉ ngơi cần yên tĩnh, tránh kích thích.
• Vệ sinh mũi miệng sạch sẽ, bằng cách nhỏ mũi bằng nước muối sinh lý 9%, vệ sinh răng miệng và súc miệng bằng nước muối.
• Cách ly bệnh nhân với người khác để tránh lây lan bệnh.
• Cho trẻ uống thuốc theo đơn bác sĩ.

Phòng ngừa ho gà cho bà bầu

Bà bầu bị ho gà có nguy cơ gặp các biến chứng nặng về hô hấp hoặc lây truyền bệnh cho trẻ sau sinh, nhất là trong giai đoạn trẻ chưa đủ tuổi tiêm phòng. Do đó, phụ nữ mang thai nên tiêm phòng vắc xin ho gà trong thai kỳ đồng thời duy trì vệ sinh cá nhân và tránh tiếp xúc với nguồn nghi nhiễm để bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé.

Bên cạnh chủ động phòng ho gà bằng vắc xin, mẹ bầu cần lưu ý giữ vệ sinh cá nhân và môi trường sống rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang khi cần thiết, tránh đến nơi tập trung đông người, đeo khẩu trang mỗi khi ra ngoài và tránh tiếp xúc với người bệnh.

Bà bầu bị ho gà ngay khi xuất hiện những dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh cần đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị đúng cách. Trong quá trình chăm sóc, cần lưu ý về chế độ dinh dưỡng hàng ngày, cách chế biến món ăn, nghỉ ngơi đầy đủ, lưu ý giữ vệ sinh cá nhân đồng thời tránh lây nhiễm bệnh cho người khác.