Bác sĩ chia sẻ các biện pháp bảo vệ sức khỏe mùa Giáng sinh 2025

Giữa thời điểm cả nước bước vào mùa lễ hội Giáng sinh cuối năm với không khí rộn ràng, thời tiết lạnh sâu, độ ẩm biến động lớn cùng hoạt động du lịch, lễ hội và tụ họp đông người gia tăng, ngành y tế ghi nhận xu hướng gia tăng rõ rệt các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, đặc biệt là cúm, viêm phổi do phế cầu, RSV, ho gà… Chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động tiêm chủng vắc xin phòng bệnh, giữ ấm cơ thể và duy trì chế độ dinh dưỡng khoa học, nhằm tận hưởng mùa lễ hội một cách an lành và trọn vẹn.

Bác sĩ Trần Huỳnh Tấn, Bác sĩ Hệ thống Tiêm chủng VNVC cho biết, thời tiết lạnh sâu vào dịp Giáng sinh khiến niêm mạc đường hô hấp khô hơn, làm giảm hoạt động của chuyển động lông nhung, trong khi đây là cơ chế vật lý đầu tiên đẩy vi khuẩn, virus và bụi ra khỏi đường thở. Khi cơ chế này suy yếu, virus tồn tại lâu hơn trên niêm mạc và dễ vượt qua hàng rào bảo vệ ban đầu, làm tăng tỷ lệ nhiễm.

Đáng chú ý, Anh Quốc vừa cảnh báo về làn sóng “siêu cúm” H3N2 với tốc độ lây lan mạnh, số ca nhập viện đang ở mức cao kỷ lục so với cùng kỳ năm ngoái, nhiều bệnh viện rơi vào tình trạng quá tải và phải áp dụng biện pháp phòng dịch khẩn cấp. Diễn biến phức tạp này được đánh giá có khả năng gây tác động dây chuyền trong mùa đông xuân 2025 - 2026 hiện nay, làm gia tăng nguy cơ các bệnh hô hấp bùng phát mạnh hơn tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Song song với đó, thời điểm hiện tại chất lượng không khí (AQI) tại các thành phố lớn của nước ta đang chạm ngưỡng cảnh báo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) với tải lượng bụi mịn PM2.5 lớn, gây tổn thương tế bào biểu mô phế quản, giảm chức năng làm sạch đường thở và kích hoạt phản ứng viêm kéo dài. Những hạt siêu mịn còn mang theo các chất độc, kim loại nặng và có khả năng bám mầm bệnh; khi đi sâu vào phế nang, chúng làm suy yếu phản ứng miễn dịch tại chỗ và tạo điều kiện cho virus/vi khuẩn xâm nhập và nhân lên. Điều này giải thích tại sao các đợt ô nhiễm trùng khớp với làn sóng gia tăng bệnh hô hấp.

Bên cạnh đó, mùa lễ có nhiều hoạt động tụ tập (hội chợ, lễ, du lịch, mua sắm); nhiều tiếp xúc diễn ra trong không gian kín, thông gió kém, tạo điều kiện cực kỳ thuận lợi để các virus, vi khuẩn và các tác nhân gây bệnh phát tán qua giọt bắn và khí dung. Sự kết hợp “môi trường dễ truyền” và “vật chủ dễ nhiễm” làm tăng tốc độ lan truyền trong cộng đồng.

Trước cơ chế tổn thương “kép” từ môi trường làm yếu hàng rào bảo vệ và virus/vi khuẩn lưu hành cao, Bác sĩ Tấn khuyến cáo người dân chủ động tiêm chủng các vắc xin quan trọng, đặc biệt là vắc xin phòng bệnh hô hấp và bệnh lây qua đường hô hấp, giúp giảm cơ số người dễ bị nặng và giảm nguồn lây trong cộng đồng. Kết hợp với biện pháp cá nhân: đeo khẩu trang nơi đông người, giữ ấm, rửa tay, giữ thông gió, giảm phơi nhiễm với ô nhiễm (máy lọc không khí, tránh ra ngoài khi AQI xấu)... sẽ làm giảm đáng kể rủi ro bùng phát và đồng nhiễm.

Tiêm chủng vắc xin, bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng

Việc tiêm vắc xin không chỉ bảo vệ sức khỏe cho mỗi cá nhân mà còn góp phần tạo nên “miễn dịch cộng đồng”, giảm thiểu nguy cơ bùng phát dịch bệnh, giảm áp lực lên hệ thống y tế, gìn giữ an sinh xã hội.”

Danh mục vắc xin phòng bệnh truyền nhiễm cho trẻ em và người lớn cuối năm

Giữ ấm cơ thể

Mùa đông năm nay, miền Bắc nước ta đón đợt không khí lạnh mạnh, hanh khô và rét sâu. Ở TP.HCM và Nam bộ, diễn biến thời tiết cũng bắt đầu se lạnh về đêm và sáng sớm; trong khi miền Trung có những nơi xuất hiện mưa rào và dông do hiện tượng không khí lạnh tăng cường. Trong bối cảnh đó, việc giữ ấm cơ thể trở nên đặc biệt quan trọng giúp ổn định thân nhiệt và bảo vệ hệ hô hấp khỏi kích ứng do không khí lạnh và khô gây ra.

Để việc giữ ấm được hiệu quả, mỗi người nên trang bị nhiều lớp quần áo, mỏng tốt hơn dày vì có thể chặn luồng gió lạnh đi vào cơ thể. Chú ý bảo vệ các vùng dễ mất nhiệt như đầu, cổ, bàn tay và bàn chân, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Đồng thời duy trì không gian sống ấm áp, hạn chế gió, sử dụng thiết bị sưởi và duy trì độ ẩm hợp lý.

Chế độ dinh dưỡng lành mạnh

Mùa lễ hội thường gắn liền với những bữa tiệc thịnh soạn với với nhiều món ăn giàu năng lượng, nhiều đường và chất béo, dễ khiến cơ thể rơi vào tình trạng quá tải. Do đó, cần duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng, kết hợp đầy đủ nhóm chất, đồng thời hạn chế tiêu thụ quá nhiều bánh ngọt, nước có gas và rượu bia.

Đặc biệt, cần bổ sung đủ nước mỗi ngày, ưu tiên nước ấm hoặc trà thảo mộc, vừa hỗ trợ tiêu hóa vừa giữ ấm cơ thể.

Tăng cường rèn luyện thể chất

Các bài tập cơ bản, vừa sức như đi bộ, yoga, thể dục nhịp điệu, đạp xe,... không chỉ giúp cơ thể tăng cường đề kháng, ổn định tuần hoàn mà còn tạo nhiệt lượng tự nhiên giữ ấm cơ thể, giảm căng thẳng, cải thiện giấc ngủ và cân bằng nội tiết.

Lưu ý khi đi đến nơi đông người

Khi đi đến những nơi đông người trong dịp Giáng sinh, mỗi người cần đặc biệt chú ý đến việc bảo vệ sức khỏe để giảm nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm. Bên cạnh giữ ấm cơ thể, cần kết hợp đeo khẩu trang, vệ sinh cá nhân sạch sẽ, hạn chế đưa tay chạm lên mắt/mũi/miệng và duy trì ý thức phòng bệnh bằng cách che miệng khi ho, hắt hơi và tuân thủ các khuyến cáo y tế tại nơi công cộng

Bác sĩ Tấn cũng lưu ý thêm, người cao tuổi, người có bệnh nền, người suy giảm miễn dịch cần hạn chế tình trạng bị nhiễm lạnh, không nên ra khỏi nhà lúc sáng sớm hoặc đêm khuya, khi nhiệt độ trở lạnh để tránh nguy cơ đột quỵ, tăng huyết áp, gây nguy hiểm cho sức khỏe.