Bị tiêu chảy trong kỳ kinh nguyệt: Nguyên nhân, cách khắc phục an toàn

Bị tiêu chảy trong kỳ kinh nguyệt là hiện tượng phổ biến xảy ra do những thay đổi nội tiết tố trong cơ thể, khiến tử cung nữ giới bị co bóp tần suất cao, gây rối loạn nhu động ruột, dẫn đến tiêu chảy, gây không ít sự khó chịu và phiền toái, làm ảnh hưởng đến cả sức khỏe lẫn chất lượng cuộc sống, đặc biệt là trong những ngày đầu của kỳ kinh.

Nguyên nhân bị tiêu chảy trước và trong kỳ kinh nguyệt

Kinh nguyệt của nữ giới diễn ra theo chu kỳ hàng tháng, gây khó chịu và đau đớn nhưng không ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt thường ngày. Tuy nhiên, tình trạng thay đổi thói quen đi tiêu như tiêu chảy khiến nhiều nữ giới cảm thấy bất tiện và đôi phần lo lắng. Các chuyên gia cho biết, nữ giới bị tiêu chảy trong kỳ kinh nguyệt là do sự thay đổi hormone, tâm lý, thói quen sinh hoạt và chế độ dinh dưỡng không phù hợp, cụ thể như sau:

1. Sự gia tăng của hormone Prostaglandin

Theo các chuyên gia y tế, sự gia tăng số lượng Prostaglandin là nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng tiêu chảy trong kỳ kinh nguyệt. Prostaglandin là chất hóa học giống như hormone, có tác dụng hỗ trợ các chức năng khác nhau của cơ thể, chẳng hạn như hình thành các cụm tiểu cầu, co và giãn cơ ở đường tiêu hóa, giãn nở và co thắt mạch máu.

Prostaglandin thường được giải phóng trong niêm mạc tử cung trước kỳ kinh nguyệt và nồng độ Prostaglandin tăng rất cao vào những ngày đầu của kinh nguyệt (đặc biệt khoảng 3 ngày đầu) (2). Điều này đã kích thích sự co bóp các mạch máu và cơ trơn trong cơ thể. Trong khi dạ dày và ruột được cấu tạo từ cơ trơn, khiến quá trình co bóp diễn ra nhanh hơn, dẫn đến tăng nhu động ruột. (3)

Do đó, khi nồng độ Prostaglandin thay đổi trong kỳ kinh nguyệt sẽ khiến các cơ trực tràng co thắt nhiều hơn, dẫn đến cơ thể đi tiêu nhiều hơn và gây tiêu chảy. Ngoài ra, Prostaglandin cũng làm giảm sự hấp thu và tăng tiết chất điện giải, góp phần gây ra hiện tượng tiêu chảy.

2. Sự thay đổi nội tiết tố trong thời kỳ kinh nguyệt

Trong khi prostaglandin đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe đường tiêu hóa trong thời kỳ kinh nguyệt, cũng có những hormone khác tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào quá trình này. Chẳng hạn như, trong thời kỳ kinh nguyệt, nồng độ nội tiết tố Progesterone và Estrogen của nữ giới cũng thay đổi đáng kể, khiến các tế bào thụ thể trong đường tiêu hóa cảm nhận và phản ứng với sự thay đổi này, gây ra tình trạng tiêu chảy.

Theo nghiên cứu, Progesterone có khả năng ức chế nhu động đường tiêu hóa. Trong chu kỳ kinh nguyệt, nồng độ Progesterone giảm và nồng độ giảm trong thời kỳ kinh nguyệt dẫn đến tiêu chảy nhiều hơn. Bên cạnh đó, Estrogen cũng ảnh hưởng đến nhu động đường tiêu hóa và ức chế sự co cơ trơn, sự thay đổi nồng độ có thể gây ra vấn đề đường tiêu hóa, bao gồm cả tiêu chảy.

3. Căng thẳng, lo âu

Trạng thái tinh thần giảm sút như căng thẳng, lo lắng có thể làm trầm trọng các triệu chứng đường tiêu hóa, bao gồm tiêu chảy. Do đó, nhiều nữ giới bị căng thẳng, thay đổi tâm trạng và lo lắng hơn trong thời kỳ kinh nguyệt cũng góp phần gây ra tình trạng rối loạn tiêu hóa, làm thay đổi tính nhất quán và tần suất đi tiêu bình thường.

4. Thói quen sinh hoạt không hợp lý

Thói quen sinh hoạt không hợp lý cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng tiêu chảy trong thời kỳ kinh nguyệt. Chẳng hạn như ngủ không đủ giấc dẫn đến trạng thái tinh thần bất ổn, stress kéo dài; Chế độ ăn uống không điều độ gây thiếu hụt dinh dưỡng; Tập thể dục cường độ mạnh ảnh hưởng đến nội tiết tố trong cơ thể…

5. Chế độ dinh dưỡng không phù hợp

Những thay đổi trong thói quen ăn uống, chẳng hạn như tiêu thụ nhiều thực phẩm béo, cay nóng, nhiều đường và các chất kích thích cũng có thể góp phần gây ra tình trạng rối loạn đường ruột, đặc biệt là trong thời kỳ kinh nguyệt khi hệ tiêu hóa có thể nhạy cảm hơn. Do đó, nếu thức ăn không được tiêu hóa tốt, nguy cơ dẫn đến tiêu chảy trong thời kỳ kinh nguyệt rất cao.

Bị tiêu chảy trong kỳ kinh nguyệt có nguy hiểm không?

Bị tiêu chảy trong kỳ kinh nguyệt là trạng thái phổ biến đến từ những biến đổi trong cơ thể về hormone, nội tiết tố và thói quen sinh hoạt. Tuy nhiên, tình trạng tiêu chảy trong kỳ kinh nguyệt cũng đến từ những nguyên nhân tiềm ẩn khác, biểu hiện qua các triệu chứng bất thường cần phải đặc biệt chú ý.

1. Trường hợp bình thường

Bị tiêu chảy trong kỳ kinh nguyệt là triệu chứng bình thường và thường không đáng lo ngại, chỉ kéo dài trong ít ngày. Một số triệu chứng phổ biến có thể gặp phải chẳng hạn như đi ngoài nhiều hơn bình thường, phân lỏng hoặc mềm hơn (thậm chí có lẫn máu kinh), đau bụng nhẹ hoặc co thắt ruột, cảm giác đầy hơi và hơi khó chịu vì hệ tiêu hóa hoạt động không ổn định.

2. Trường hợp bất thường

Trong hầu hết trường hợp, tiêu chảy trong kỳ kinh nguyệt là phản ứng của những biến động sinh lý bình thường của cơ thể. Hiện tượng tiêu chảy thường chỉ kéo dài trong một hoặc vài ngày, thường vào ngày đầu tiên của kỳ kinh nguyệt. Tuy nhiên, nếu tình trạng tiêu chảy trong kỳ kinh nguyệt không cải thiện sau khoảng 5 ngày, thì tiêu chảy có thể đến từ nguyên nhân khác, cần trao đổi với bác sĩ để được can thiệp điều trị kịp thời.

Bên cạnh đó, tình trạng tiêu chảy cũng có thể dẫn đến một số biến chứng nguy hiểm nếu không được can thiệp kịp thời, chẳng hạn như:

• Mất nước: Tiêu chảy thường xuyên làm tăng mất nước và chất điện giải thiết yếu như natri và kali. Các triệu mất nước có thể xảy ra gồm chóng mặt, giảm lượng nước tiểu, da khô, khát nước dữ dội…
• Hấp thu kém chất dinh dưỡng: Tiêu chảy dai dẳng có thể làm gián đoạn khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng hiệu quả của hệ tiêu hóa. Điều này có thể dẫn đến thiếu hụt vitamin và khoáng chất quan trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể và năng lượng. Các triệu chứng của biến chứng này gồm mệt mỏi và yếu ớt theo thời gian.

Cách giảm tiêu chảy khi đến tháng hiệu quả tại nhà

Bị tiêu chảy khi đến tháng có thể gây khó chịu, nhưng nữ giới có thể áp dụng một số biện pháp tại nhà để giảm triệu chứng hiệu quả:

1. Thay đổi chế độ ăn uống

Theo các chuyên gia y tế, nữ giới cần bổ sung thực phẩm giàu sắt (bao gồm cá, gia cầm, rau xanh) để bù lại lượng sắt bị mất do chảy máu kinh nguyệt. Đồng thời, nữ giới nên tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu protein và chất xơ để kiểm soát lượng đường trong máu, cung cấp năng lượng bền vững và giảm cảm giác thèm ăn.

Bên cạnh duy trì chế độ ăn uống lành mạnh và cân bằng, nữ giới tránh ăn nhiều đồ nhiều dầu mỡ, béo hoặc cay, nóng và các sản phẩm từ sữa trong khi tiêu chảy. Ngoài ra, cũng cần tránh đồ uống có chứa caffeine, rượu và đồ uống và thực phẩm có chứa fructose (như táo, đào và lê).

2. Uống nhiều nước và bù điện giải

Tiêu chảy thường dẫn đến mất nước và chất dinh dưỡng từ các mô cơ thể. Do đó, việc bù nước và điện giải đóng vai trò vô cùng quan trọng. Theo các chuyên gia, nữ giới cần đảm bảo lượng nước khuyến nghị mỗi ngày là 2,7 lít, nhằm bổ sung dịch cơ thể bị mất do tiêu chảy và máu kinh, đồng thời hỗ trợ giảm đau đầu hoặc chóng mặt hiệu quả.

Ngoài nước lọc, nữ giới có thể bổ sung các chất lỏng sau để bù nước như đồ uống điện giải, nước ép pha loãng, nước súp/ cháo, các loại trà thảo mộc…

3. Điều chỉnh nhịp sinh học

Điều chỉnh nhịp sinh học hợp lý có thể giúp giảm tình trạng tiêu chảy trong kỳ kinh nguyệt bằng cách cân bằng hormone và cải thiện chức năng tiêu hóa. Một số cách điều chỉnh nhịp sinh học hiệu quả cho nữ giới chẳng hạn như:

• Thiết lập thói quen ngủ đúng giờ, đủ giấc, ổn định nhịp sinh học: Góp phần kiểm soát nội tiết tố, giảm co thắt ruột và hạn chế tiêu chảy;
• Tập thể dục nhẹ nhàng: Đi bộ, yoga nhẹ, ngồi thiền…cải thiện lưu thông máu và giảm triệu chứng tiêu chảy. Tránh các bài tập quá sức có thể khiến cơ thể căng thẳng, al2m rối loạn tiêu hóa;
• Tinh thần thoải mái: Căng thẳng có thể làm trầm trọng hơn tình trạng tiêu chảy. Dành thời gian thư giãn, thiền định hoặc đọc sách để giảm stress.

4. Uống men vi sinh

Men vi sinh giúp cải thiện và duy trì sự cân bằng sự lành mạnh giữa vi khuẩn có lợi và có hại trong đường tiêu hóa, góp phần giảm triệu chứng tiêu chảy và khả năng tái phát trong kỳ kinh nguyệt. Uống thực phẩm bổ sung men vi sinh, đặc biệt là dùng thuốc men vi sinh trị tiêu chảy có thể mang hiệu quả giảm triệu chứng tiêu chảy hiệu quả.

Ngoài ra, cũng có một số thực phẩm giàu lợi khuẩn nên được bổ sung vào chế độ ăn uống như sữa chua, dưa cải bắp, kim chi, tương miso…

Bị tiêu chảy trong kỳ kinh nguyệt là hiện tượng do thay đổi sinh lý bình thường của cơ thể nữ giới. Tuy vậy, tình trạng này cũng gây khó chịu và bất tiện khiến nhiều nữ giới cảm thấy thiếu tự tin và không được thoải mái. Thậm chí tình trạng tiêu chảy còn tồn tại nguy cơ báo hiệu một số vấn đề tiêu hóa bất thường khác cần đặc biệt chú ý, không nên chủ quan.