Cảnh báo nguy cơ dịch bệnh tăng mạnh cận Tết

Cuối năm 2025, số ca mắc tay chân miệng và sốt xuất huyết đồng loạt tăng 26,6 - 33% so với cùng kỳ, trong khi viêm màng não do não mô cầu tăng hơn 333% so với cùng kỳ, đã có ca tử vong. Các chuyên gia cảnh báo nguy cơ “dịch chồng dịch” ngay trước thềm Tết Nguyên đán, khi ô nhiễm không khí, bụi mịn và nhu cầu đi lại, tụ tập tăng cao.

Bộ Y tế khuyến cáo người dân chủ động tiêm ngừa vắc xin đầy đủ, kết hợp giữ vệ sinh, ăn uống lành mạnh và hạn chế tiếp xúc đông người để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.

Bên cạnh tay chân miệng, sốt xuất huyết và viêm màng não do não mô cầu, Covid-19, sởi và sốt phát ban vẫn tiếp tục lưu hành, ghi nhận nhiều ca mắc và tử vong rải rác. Cùng thời điểm, dịch bệnh hô hấp cũng gia tăng trên toàn cầu khi Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo cúm mùa đang lan rộng tại nhiều khu vực như châu Âu, châu Á, Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, do mùa lạnh và các hoạt động cuối năm tạo điều kiện thuận lợi cho virus phát tán, đặc biệt là chủng cúm A/H3N2 với biến chủng K.

Virus hợp bào hô hấp (RSV), tác nhân hàng đầu gây viêm tiểu phế quản, viêm phổi và suy hô hấp ở trẻ nhỏ và người cao tuổi cũng đang bước vào giai đoạn hoạt động mạnh. Dù lưu hành quanh năm, RSV thường gia tăng đột biến vào mùa mưa và giai đoạn giao mùa, khiến số ca nhập viện tăng cao, đặc biệt ở trẻ dưới 2 tuổi, trẻ sinh non và người có bệnh nền. Phế cầu khuẩn cũng là nguyên nhân phổ biến gây viêm phổi, viêm tai giữa, viêm màng não và nhiễm trùng huyết, đặc biệt nguy hiểm ở trẻ nhỏ và người cao tuổi. Đáng chú ý, số ca viêm phổi nặng liên quan đến phế cầu có xu hướng tăng trong mùa lạnh, khi sức đề kháng suy giảm và không khí ô nhiễm kéo dài.

Bác sĩ Nguyễn Đức Bá Đạt, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết giai đoạn trước, trong và sau Tết Nguyên đán là giai đoạn hội tụ nhiều yếu tố làm gia tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh, đặc biệt là các bệnh truyền nhiễm và bệnh đường hô hấp. Trong đó, điều kiện thời tiết bất lợi đóng vai trò quan trọng. Đầu năm 2026 tại Việt Nam đang rơi vào mùa lạnh, độ ẩm cao tại miền Bắc và hiện tượng mưa trái mùa ở miền Nam không chỉ làm suy giảm sức đề kháng của cơ thể mà còn tạo môi trường thuận lợi để virus, vi khuẩn tồn tại lâu hơn và lây lan mạnh hơn. Thực tế ghi nhận tại các bệnh viện cho thấy, số ca bệnh hô hấp và truyền nhiễm thường tăng rõ rệt trong giai đoạn giao mùa và dịp cuối năm.

Bên cạnh đó, tình trạng ô nhiễm không khí và bụi mịn đang gia tăng, đặc biệt tại các đô thị lớn, được xác định là yếu tố nguy cơ làm tổn thương niêm mạc đường hô hấp. Khi đường thở bị kích ứng kéo dài, khả năng phòng vệ tự nhiên của cơ thể suy giảm, khiến người dân dễ mắc bệnh hơn và bệnh có xu hướng diễn tiến nặng, kéo dài thời gian điều trị.

Một yếu tố khác là mật độ đi lại, du lịch và tụ tập đông người tăng cao trong dịp Tết. Việc di chuyển liên tỉnh, tiếp xúc gần trong không gian kín, các buổi liên hoan, thăm hỏi kéo dài tạo điều kiện thuận lợi cho các bệnh lây truyền qua đường hô hấp và tiếp xúc phát tán nhanh trong cộng đồng. “Đáng lo ngại, nhiều người vẫn giữ tâm lý chủ quan, khi có triệu chứng nhẹ như ho, sốt, sổ mũi vẫn tham gia sinh hoạt chung, vô tình trở thành nguồn lây cho người thân và xã hội”, Bác sĩ Đạt nhấn mạnh.

Ngoài ra, thay đổi thói quen sinh hoạt trong dịp Tết cũng góp phần làm suy yếu hệ miễn dịch. Việc thức khuya, ngủ không đủ giấc, ăn uống nhiều chất béo, rượu bia, ít vận động khiến cơ thể mệt mỏi, giảm khả năng chống đỡ với các tác nhân gây bệnh. Bác sĩ Đạt cảnh báo, chính sự cộng hưởng của những yếu tố này khiến nguy cơ mắc bệnh trước, trong và sau Tết Nguyên đán tăng cao hơn so với các thời điểm khác trong năm, đòi hỏi người dân cần chủ động phòng bệnh và bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.

Trước nguy cơ dịch bệnh gia tăng trong dịp Tết, Bác sĩ Đạt nhấn mạnh vai trò quan trọng của việc tiêm vắc xin trong phòng bệnh chủ động, đặc biệt đối với các bệnh truyền nhiễm có nguy cơ diễn tiến nặng và lây lan nhanh. Việc tiêm đầy đủ, đúng lịch các vắc xin quan trọng như cúm mùa, RSV, phế cầu, sốt xuất huyết, não mô cầu, sởi, bạch hầu - ho gà - uốn ván… giúp cơ thể tạo miễn dịch bền vững, giảm nguy cơ mắc bệnh, nhập viện và tử vong, đồng thời hạn chế lây lan trong cộng đồng.

“Gia đình có trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền, cần chủ động rà soát lịch tiêm và tiêm nhắc lại trước Tết để bảo vệ sức khỏe trong giai đoạn cao điểm dịch bệnh”, Bác sĩ Đạt khuyến cáo.

Đặc biệt, cần tiêm càng sớm càng tốt, không nên chờ đến sát Tết hoặc khi dịch bệnh đã bùng phát mạnh. Sau khi tiêm, cơ thể cần trung bình khoảng 10 - 14 ngày để hình thành đáp ứng miễn dịch đầy đủ, tạo đủ kháng thể và tế bào bảo vệ nhằm chống lại tác nhân gây bệnh. Nếu tiêm quá muộn, vắc xin sẽ chưa kịp phát huy hiệu quả bảo vệ trong giai đoạn nguy cơ lây nhiễm cao, đặc biệt khi mật độ đi lại và tiếp xúc tăng mạnh dịp Tết. Bên cạnh đó, nhiều loại vắc xin cần tiêm đủ mũi hoặc có mũi nhắc lại để đạt hiệu quả tối ưu. Việc chủ động tiêm sớm giúp người dân có đủ thời gian hoàn thành phác đồ, theo dõi phản ứng sau tiêm, hình thành miễn dịch bảo vệ kịp thời, từ đó yên tâm sinh hoạt và di chuyển trong dịp lễ.

Danh mục vắc xin và sinh phẩm phòng bệnh được bác sĩ khuyến cáo tiêm ngừa đầy đủ dịp cận Tết

Tên sinh phẩm	Phòng bệnh	Đối tượng	Đăng ký ngay
Abrysvo (Bỉ)	Viêm phổi, viêm tiểu phế quản... do virus hợp bào hô hấp RSV	Người lớn từ 60 tuổi trở lên và phụ nữ mang thai từ 24 - 36 tuần thai	Click đăng ký!
Arexvy (Bỉ)		Người lớn từ 60 tuổi trở lên, có bệnh nền, suy giảm miễn dịch	Click đăng ký!
Kháng thể đơn dòng Beyfortus (Mỹ)		Trẻ từ 0 ngày tuổi đến trong 24 tháng tuổi; cân nặng < 5 kg	Click đăng ký!
		Trẻ từ 0 ngày tuổi đến trong 24 tháng tuổi; cân nặng > 5 kg	Click đăng ký!
Vaxigrip Tetra (Pháp)	Cúm do 4 chủng virus cúm gây ra (A/H1N1, A/H3N2/ B/Yamagata và B/Victoria)	Trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn	Click đăng ký!
Influvac Tetra (Hà Lan)			Click đăng ký!
Ivacflu-S (Việt Nam)	Cúm do 3 chủng virus cúm gây ra (A/H1N1, A/H3N2/ B/Yamagata hoặc B/Victoria)		Click đăng ký!
Synflorix (Bỉ)	Viêm phổi, viêm tai giữa, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết… do phế cầu	Trẻ từ 6 tuần tuổi đến trước sinh nhật lần thứ 6	Click đăng ký!
Prevenar 13 (Bỉ)		Trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn	Click đăng ký!
Vaxneuvance (Ireland)			Click đăng ký!
Prevenar 20 (Bỉ)			Click đăng ký!
Pneumovax 23 (Mỹ)		Trẻ từ 2 tuổi trở lên và người lớn	Click đăng ký!
Tetraxim (Pháp)	Bạch hầu - ho gà - uốn ván - bại liệt	Trẻ từ 2 tháng tuổi trở lên đến 13 tuổi	Click đăng ký!
Adacel (Canada)	Bạch hầu - ho gà - uốn ván	Trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn đến 64 tuổi	Click đăng ký!
Boostrix (Bỉ)		Trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn	Click đăng ký!
Bexsero (Ý)	Viêm màng não do não mô cầu nhóm B	Trẻ từ 2 tháng tuổi và người lớn đến 50 tuổi	Click đăng ký!
VA-Mengoc-BC (Cu - Ba)	Viêm màng não do não mô cầu nhóm B,C	Trẻ từ 6 tháng tuổi và người lớn đến 45 tuổi	Click đăng ký!
Menactra (Mỹ)	Viêm màng não do não mô cầu nhóm A, C, Y, W-135	Trẻ từ 9 tháng tuổi và người lớn đến 55 tuổi	Click đăng ký!
MenQuadfi (Mỹ)		Trẻ từ 2 tháng tuổi (sớm nhất từ 6 tuần tuổi) và người lớn không giới hạn trên	Click đăng ký!
Nimenrix (Bỉ)			Click đăng ký!

Song song với tiêm chủng, các biện pháp phòng bệnh cá nhân vẫn đóng vai trò quan trọng. Người dân được khuyến cáo đeo khẩu trang tại nơi đông người, trên phương tiện công cộng và khi có triệu chứng hô hấp, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, che miệng khi ho, hắt hơi và hạn chế tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh. Việc giữ không gian sống thông thoáng, vệ sinh nhà cửa sạch sẽ, đặc biệt là các bề mặt thường xuyên tiếp xúc, cũng giúp giảm nguy cơ lây nhiễm.

Ngoài ra, Bác sĩ Đạt khuyến cáo người dân cần duy trì lối sống lành mạnh trong dịp Tết, ngủ đủ giấc, ăn uống điều độ, tăng cường rau xanh, trái cây, hạn chế rượu bia, đồng thời giữ thói quen vận động nhẹ nhàng để nâng cao sức đề kháng. Khi xuất hiện các triệu chứng như sốt cao, ho kéo dài, khó thở, phát ban hoặc dấu hiệu bất thường, cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám và xử trí kịp thời, tránh biến chứng và hạn chế lây lan cho người xung quanh.

Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào về vắc xin tại VNVC, quý Khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với VNVC thông qua hotline 028.7102.6595 hoặc inbox qua fanpage facebook VNVC - Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em Người lớn hoặc đến ngay các trung tâm tiêm chủng VNVC trên toàn quốc để được nhân viên chăm sóc Khách hàng hướng dẫn chi tiết, được bác sĩ thăm khám sàng lọc, tư vấn sức khỏe và chỉ định tiêm ngừa phù hợp. Tra cứu trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất TẠI ĐÂY.

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ