Hướng dẫn chăm sóc bệnh nhân quai bị tại nhà

Chăm sóc bệnh nhân quai bị phải được thực hiện đúng phác đồ, tập trung giảm triệu chứng, hạn chế lây lan và ngăn biến chứng nguy hiểm.

Hướng dẫn chăm sóc bệnh nhân quai bị

Quy trình chăm sóc người bệnh quai bị cần được thực hiện đúng cách nhằm giảm triệu chứng, hạn chế biến chứng và hỗ trợ phục hồi nhanh chóng. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc y khoa là yếu tố quan trọng để bảo đảm an toàn sức khỏe.

1. Cách ly và nghỉ ngơi tuyệt đối

Bệnh nhân quai bị cần được cách ly ít nhất 7 ngày kể từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên để tránh lây lan cho người xung quanh. Nghỉ ngơi tuyệt đối giúp cơ thể tập trung chống lại virus, giảm gánh nặng cho hệ miễn dịch. Trẻ em nên nghỉ học, người lớn hạn chế tối đa lao động nặng và tiếp xúc đông người.

2. Kiêng khem đúng cách

Chế độ dinh dưỡng cho bệnh nhân quai bị cần được điều chỉnh phù hợp. Người bệnh nên ăn thức ăn mềm, lỏng, dễ nuốt và giàu dinh dưỡng để giảm đau khi nhai nuốt do tuyến mang tai sưng. Hạn chế thực phẩm chua, cay, dầu mỡ vì dễ gây kích thích tuyến nước bọt, làm tăng cảm giác đau. Uống đủ nước để bù dịch và giúp giảm sốt.

3. Giảm đau và hạ sốt an toàn

Có thể sử dụng thuốc hạ sốt, giảm đau theo chỉ định của bác sĩ, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc kháng sinh vì quai bị do virus gây ra. Việc chườm mát vùng sưng đau cũng giúp giảm khó chịu và hỗ trợ kiểm soát triệu chứng.

⇒ Bạn đọc có thể tham khảo thêm: Bị quai bị uống thuốc gì? Chuyên gia tư vấn chi tiết

4. Vệ sinh cá nhân và môi trường sống

Bệnh nhân cần đeo khẩu trang khi tiếp xúc, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn. Đồ dùng cá nhân như khăn mặt, ly, muỗng phải được tách riêng và khử trùng thường xuyên. Không khí trong phòng cần được giữ thông thoáng, sạch sẽ, hạn chế khói bụi và ô nhiễm.

5. Theo dõi sát sao các dấu hiệu biến chứng nếu có

Quai bị biến chứng có thể dẫn đến viêm tinh hoàn, viêm buồng trứng, viêm não, viêm tụy. Người chăm sóc cần lưu ý các biểu hiện bất thường như đau dữ dội vùng tinh hoàn hoặc bụng, nôn ói nhiều, cứng gáy, co giật hoặc ý thức thay đổi. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, cần đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế ngay để được xử trí kịp thời.

Phòng nguy cơ nhiễm bệnh ngược cho người chăm và người lành

Phòng nguy cơ nhiễm bệnh ngược cho người chăm và người lành cần được đặt lên hàng đầu để tránh lây lan và bùng phát dịch. Các biện pháp cốt lõi gồm:

• Hạn chế tiếp xúc trực tiếp: Bố mẹ chăm sóc trẻ bị quai bị tại nhà nên giữ khoảng cách an toàn, sử dụng khẩu trang, tránh tiếp xúc gần với người bệnh trong giai đoạn lây nhiễm mạnh.
• Vệ sinh tay và đồ dùng: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, không dùng chung dụng cụ ăn uống, khăn mặt hay đồ dùng cá nhân.
• Cách ly hợp lý: Bố trí phòng riêng cho người bệnh, đảm bảo thông khí tốt, giảm nguy cơ lây nhiễm giọt bắn cho người lành.
• Tiêm vắc xin phòng bệnh: Vắc xin quai bị, thường dưới dạng phối hợp phòng bệnh sởi - quai bị - rubella (3 trong 1) hoặc phòng sởi - quai bị - rubella - thủy đậu (4 trong 1), giúp giảm rõ rệt nguy cơ mắc bệnh. Nghiên cứu cho thấy hiệu quả phòng quai bị là >98% đối với cả 4 bệnh sau 2 liều MMRV. Đây là biện pháp chủ động, bền vững nhất để bảo vệ người chăm sóc và cộng đồng.

Vắc xin phòng bệnh quai bị hiện nay được sử dụng phổ biến dưới dạng vắc xin phối hợp 3 trong 1 phòng Sởi, Quai bị, Rubella hoặc 4 trong 1 phòng Sởi, Quai bị, Rubella và Thủy đậu. Các loại vắc xin đang được cấp phép lưu hành gồm MMR II (Mỹ), MMR (Ấn Độ), Priorix (Bỉ) và ProQuad (Mỹ):

Tên vắc xin	Vắc xin MMR II (Mỹ)	Vắc xin MMR (Ấn Độ)	Vắc xin Priorix (Bỉ)	Vắc xin ProQuad (Mỹ)
Phòng bệnh	Sởi - Quai bị - Rubella	Sởi - Quai bị - Rubella	Sởi - Quai bị - Rubella	Sởi - Quai bị - Rubella - Thủy đậu
Đối tượng	Trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên và người lớn	Trẻ em từ 12 tháng tuổi đến 10 tuổi	Trẻ em từ 9 tháng tuổi và người lớn	Trẻ em từ 12 tháng tuổi trở lên và người lớn
Đăng ký tiêm		Liên hệ 028.7102.6595

Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào về vấn đề chăm sóc người bệnh quai bị, quý Khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với VNVC thông qua hotline 028.7102.6595 hoặc inbox qua fanpage VNVC - Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em & Người lớn hoặc đến ngay các trung tâm tiêm chủng VNVC trên toàn quốc để được nhân viên chăm sóc Khách hàng hướng dẫn chi tiết, được bác sĩ thăm khám sàng lọc, tư vấn sức khỏe và chỉ định tiêm ngừa phù hợp. Tra cứu trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất tại đây.

Việc chăm sóc bệnh nhân quai bị đòi hỏi sự kiên trì và tuân thủ đúng hướng dẫn y tế, không chỉ nhằm giảm nhẹ triệu chứng và phòng biến chứng cho người bệnh mà còn để ngăn nguy cơ lây lan trong cộng đồng. Thực hành cách ly hợp lý, duy trì vệ sinh cá nhân, đặc biệt là tiêm vắc xin phòng bệnh đầy đủ cho người lành, chính là giải pháp toàn diện giúp bảo vệ cả người bệnh, người chăm sóc và cộng đồng.