Cúm tiếp tục tăng trong mùa mưa ẩm

Thời điểm giao mùa cuối năm, các ca cúm mùa, đặc biệt là cúm A, đang gia tăng nhanh tại nhiều tỉnh thành trên cả nước. Tại các bệnh viện tuyến trung ương và địa phương, lượng bệnh nhân đến khám vì sốt, ho, đau họng, viêm đường hô hấp gia tăng rõ rệt.

Theo Cục Y tế Dự phòng, Bộ Y tế, thời tiết mưa ẩm, giao mùa cuối năm là thời điểm lý tưởng để virus cúm phát triển và lây lan trong cộng đồng, đặc biệt là trong môi trường học đường, khu dân cư đông đúc và khu nội trú (1). Nhiều chuyên gia cảnh báo khu vực Đông Nam Á đang ghi nhận mức lưu hành virus cúm cao hơn trung bình nhiều năm.

Mới đây tại Nghệ An, một ổ dịch cúm A bùng phát tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THCS Con Cuông (huyện Con Cuông) đã khiến hơn 160 học sinh (hơn 40%) và 2 giáo viên mắc bệnh, buộc nhà trường tạm đóng cửa để điều trị và khử khuẩn toàn bộ cơ sở. Toàn trường có 12 lớp với gần 400 học sinh; nhà trường phối hợp với Trung tâm Y tế địa phương phun khử trùng, thống kê, theo dõi sức khỏe và thông báo lịch học trở lại sau khi an toàn. Hiện vẫn chưa ghi nhận ca chuyển nặng.

Theo báo cáo sơ bộ, dịch xuất hiện trong vòng khoảng 10 ngày. Khi một vài học sinh nội trú mắc bệnh, virus lây lan nhanh trong môi trường nội trú, dẫn tới hơn 160 ca dương tính với cúm A và nhiều trường hợp mới phát sinh dù một số em đã hết triệu chứng.

Tại Hà Nội, số ca cúm A và viêm đường hô hấp do virus hợp bào hô hấp RSV tăng mạnh, gần một nửa giường bệnh dành cho trẻ mắc cúm, tăng gấp nhiều lần so với tháng trước, nhiều trường hợp nặng phải thở máy, biến chứng thần kinh nguy hiểm, theo ghi nhận của Bệnh viện Nhi Hà Nội. Tại khoa Truyền nhiễm của cơ sở này, trong 70 bệnh nhân nội trú có hơn 30 trẻ mắc cúm. Tương tự tại đơn vị khám của bệnh viện, ghi nhận cứ 10 trẻ đến khám vì sốt, hắt hơi, sổ mũi thì có 6 - 7 trẻ test dương tính với cúm A.

Bác sĩ Bùi Thanh Phong - Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC cho biết: “Mức độ gia tăng các ca cúm trong giai đoạn giao mùa, mưa ẩm cuối năm không phải mới, mà là xu hướng mùa vụ đã được cảnh báo bởi cơ quan y tế trong nước và quốc tế. Lý do là thời tiết chuyển lạnh, ẩm là điều kiện thuận lợi cho virus cúm lưu hành, không khí lạnh khô hoặc lạnh ẩm cũng làm giảm khả năng bảo vệ niêm mạc hô hấp và kéo dài thời gian virus tồn tại trên bề mặt. Những môi trường sinh hoạt tập trung như nội trú, trường học, nhà máy, phương tiện công cộng càng gia tăng nguy cơ lây lan, đặc biệt khi người bệnh không nghỉ ở nhà mà vẫn tiếp xúc với cộng đồng. Đây là lý do khiến số ca cúm thường tăng vào mùa thu - đông cuối năm và trong các giai đoạn mưa ẩm chuyển mùa”.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cúm mùa là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus cúm gây ra, có thể lây lan nhanh qua giọt bắn, không khí và bề mặt tiếp xúc. Virus cúm có thể tồn tại nhiều giờ ngoài môi trường, lâu hơn trong điều kiện ẩm, lạnh, thậm chí sống vài năm ở nhiệt độ âm sâu. Hai chủng virus phổ biến gây bệnh hiện nay là cúm A và cúm B, trong đó cúm A/H1N1 và cúm A/H3N2 là chủng lưu hành chủ yếu tại Việt Nam.

Mỗi năm có khoảng 1 tỷ ca mắc cúm mùa, trong đó 3 - 5 triệu ca nặng và 290.000 - 650.000 trường hợp tử vong. Tại Việt Nam, cúm lưu hành quanh năm, nhưng cao điểm thường rơi vào mùa đông - xuân và thời kỳ mưa ẩm cuối năm. Năm 2024, nước ta ghi nhận hơn 287.000 ca cúm, 8 ca tử vong; năm 2025, số ca đang tiếp tục tăng mạnh.

Bác sĩ Thanh Phong lưu ý triệu chứng cúm thường khởi phát với sốt, ho, đau họng, đau đầu, mệt mỏi, dễ bị nhầm với cảm lạnh thông thường. Chính vì vậy, nhiều người còn chủ quan, tự điều trị, dẫn đến chậm trễ phát hiện và can thiệp, khiến bệnh có thể tiến triển nặng. Khi virus tấn công sâu vào các cơ quan, người bệnh có nguy cơ bị viêm phổi, viêm cơ tim, viêm não hoặc nhiễm trùng huyết, có thể gây tử vong, đặc biệt ở nhóm nguy cơ cao như người già, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người có bệnh nền mạn tính (tim mạch, hen, phổi tắc nghẽn, đái tháo đường, béo phì...).

Bộ Y tế Việt Nam và các trung tâm y tế địa phương thường xuyên khuyến cáo người dân chủ động tiêm phòng vắc xin cúm hàng năm, đặc biệt nhóm trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền. Đây là biện pháp đơn giản, an toàn và hiệu quả nhất để phòng bệnh.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ, trong mùa cúm 2019 - 2020, vắc xin cúm đã giúp ngăn ngừa khoảng 7 triệu ca mắc, 100.000 ca nhập viện và 7.000 ca tử vong. Nhiều nghiên cứu quốc tế khẳng định, người đã tiêm vắc xin cúm có nguy cơ phải điều trị tại khoa hồi sức tích cực (ICU) thấp hơn 26% và nguy cơ tử vong do cúm giảm 31% so với người chưa tiêm. Ở người cao tuổi và người có bệnh nền, tiêm phòng cúm giúp giảm 70 - 80% nguy cơ tử vong liên quan đến cúm. Với phụ nữ mang thai, vắc xin không chỉ giúp mẹ giảm nguy cơ trở nặng mà còn giảm 51% nguy cơ thai chết lưu và 72% nguy cơ trẻ dưới 6 tháng tuổi phải nhập viện do cúm nhờ kháng thể thụ động được truyền từ mẹ sang con.

Hiện nay, tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC đang triển khai đầy đủ cả 4 loại vắc xin cúm, giúp bảo vệ cả trẻ em và người lớn trước 4 chủng virus cúm A/H1N1, A/H3N2, B/Yamagata và B/Victoria, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn. Trẻ từ 6 tháng đến dưới 9 tuổi nếu chưa từng tiêm cúm cần 2 mũi, cách nhau ít nhất 1 tháng; từ 9 tuổi trở lên và người lớn chỉ cần 1 mũi mỗi năm. Riêng phụ nữ mang thai có thể tiêm ở bất kỳ giai đoạn nào của thai kỳ, tốt nhất từ tháng thứ 4 trở đi để vừa bảo vệ sức khỏe cho mẹ, vừa truyền kháng thể bảo vệ sớm cho trẻ ngay từ trong bụng mẹ.

Danh mục vắc xin phòng bệnh cúm mùa tại VNVC và lịch tiêm cụ thể

Vắc xin Cúm	Phòng bệnh	Lịch tiêm
Vaxigrip Tetra (Pháp)	Phòng 4 chủng virus cúm phổ biến gồm cúm A/H1N1, A/H3N2, B/Yamagata, B/Victoria	Trẻ từ 6 tháng tuổi đến dưới 9 tuổi chưa tiêm cúm có lịch tiêm 2 mũi: Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên. Mũi 2: Cách mũi 1 ít nhất 4 tuần và tiêm nhắc hàng năm. Trẻ từ 6 tháng tuổi đến dưới 9 tuổi, đã được tiêm ngừa cúm, trẻ từ 9 tuổi và người lớn : Lịch tiêm 01 mũi duy nhất và nhắc lại hằng năm. Phụ nữ mang thai (chưa tiêm vắc xin trong mùa cúm): Có thể tiêm 01 mũi vắc xin, tốt nhất là 3 tháng giữa hoặc 3 tháng cuối thai kỳ.
Influvac Tetra (Hà Lan)
GC FLU Quadrivalent (Hàn Quốc)
Ivacflu-S (Việt Nam)	Phòng 3 chủng cúm A/H1N1, A/H3N2 và B (Yamagata hoặc Victoria)	Trẻ từ 6 tháng đến 35 tháng tuổi chưa tiêm vắc xin cúm, tiêm 2 mũi (liều 0,25 ml): Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên Mũi 2: Cách mũi 1 ít nhất 4 tuần Sau đó tiêm nhắc lại hàng năm Trẻ từ 36 tháng đến 8 tuổi chưa tiêm vắc xin cúm, tiêm 2 mũi (liều 0,5 ml): Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên Mũi 2: Cách mũi 1 ít nhất 4 tuần Sau đó tiêm nhắc lại hàng năm Trẻ từ 9 tuổi trở lên và người lớn, tiêm 01 mũi (liều 0,5 ml). Sau đó tiêm nhắc lại hàng năm.

Để được tư vấn các thông tin xoay quanh vắc xin phòng bệnh cúm và các vắc xin quan trọng khác cho trẻ em và người lớn, đặt mua vắc xin, Quý khách vui lòng liên hệ VNVC theo thông tin sau:

• Hotline: 028 7102 6595;
• Fanpage: VNVC - Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
• Tra cứu trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất tại đây;
• Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, Quý khách vui lòng truy cập: https://vax.vnvc.vn/vaccine
• Xem thêm những thông tin tiêm chủng hữu ích từ kênh Tik Tok: https://www.tiktok.com/@vnvc.vn
• Đặt mua các sản phẩm chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng chính hãng, chất lượng cao từ các thương hiệu uy tín hàng đầu quốc tế như Nestlé Health Science (Thụy Sĩ), Asahi - Wakodo (Nhật Bản), ECO Green (sản xuất tại Mỹ) với giá ưu đãi tại VNVC SHOP TẠI ĐÂY.

Quý Khách hàng có thể cài đặt ứng dụng “Trợ lý tiêm chủng” - app VNVC dễ dàng thông qua 2 đường dẫn sau:

• Đối với các hệ điều hành IOS (iPhone, iPad…): CÀI ĐẶT TẠI ĐÂY
• Đối với các hệ điều hành Android (Oppo, Samsung, Sony…): CÀI ĐẶT TẠI ĐÂY

Để tối ưu hiệu quả phòng ngừa cúm, nhất là trong thời điểm giao mùa lạnh ẩm hiện nay, Bác sĩ Thanh Phong khuyến cáo cần thực hiện tiêm cúm định kỳ mỗi năm kết hợp với các biện pháp phòng ngừa thường quy như rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang nơi công cộng, giữ ấm cơ thể, tránh tụ tập nơi đông người khi đang có triệu chứng cúm. Với người đang mắc bệnh, nên nghỉ ngơi, cách ly, không tự ý dùng thuốc kháng sinh hoặc hạ sốt kéo dài, đồng thời đến cơ sở y tế sớm nếu có dấu hiệu khó thở, mệt lả, tím môi, lơ mơ hoặc sốt cao không giảm.

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ