Đầu năm cả văn phòng đổ bệnh, chuyên gia khuyến cáo cách phòng ngừa

Những ngày cận Tết, khi khối lượng công việc tăng cao, họp hành dày đặc, chạy deadline, liên hoan tất niên, di chuyển nhiều và làm việc liên tục trong không gian kín, dùng chung máy lạnh, nguy cơ mắc các bệnh hô hấp tăng lên rõ rệt. Virus, vi khuẩn, đặc biệt là các tác nhân lây qua đường hô hấp có thể phát tán rất nhanh, kể cả khi người mang mầm bệnh chưa có triệu chứng rõ ràng.

Theo BS.CKI Danh Thị Mỹ Hồng, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng "đổ bệnh" hàng loạt ở văn phòng đầu năm bao gồm nhiều yếu tố. Giai đoạn đầu năm tại Việt Nam thường rơi vào thời điểm giao mùa Đông - Xuân, nhiệt độ xuống thấp cùng độ ẩm không khí cao, tạo điều kiện cho các tác nhân gây bệnh tồn tại lâu hơn ngoài môi trường. Không khí lạnh còn làm co mạch niêm mạc đường thở, giảm khả năng làm ấm và lọc không khí, khiến virus dễ xâm nhập sâu vào phổi. Đồng thời, lớp lông chuyển bảo vệ đường hô hấp hoạt động kém hiệu quả hơn trong môi trường lạnh ẩm, làm giảm khả năng đào thải mầm bệnh.

Bên cạnh đó, ô nhiễm không khí cũng là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây bệnh hô hấp. Tại các đô thị lớn như TP.HCM và Hà Nội hiện nay, nồng độ bụi mịn PM2.5 thường tăng cao vào thời điểm đầu năm. Các hạt bụi mịn có kích thước siêu nhỏ, dễ dàng xâm nhập sâu vào phế nang, gây viêm, phá hủy hàng rào bảo vệ tự nhiên của đường hô hấp. Khi lớp niêm mạc bị tổn thương, virus và vi khuẩn dễ bám dính, nhân lên và gây bệnh.

Không những thế, vào giai đoạn đầu năm, nhiều người ngủ ít, ăn uống thất thường, stress kéo dài, khiến sức đề kháng suy giảm. Theo Bác sĩ Mỹ Hồng, căng thẳng tâm lý làm gia tăng hormone cortisol trong máu. Khi cortisol ở mức cao kéo dài, hệ miễn dịch bị ức chế, giảm khả năng sản xuất kháng thể và các tế bào miễn dịch quan trọng. Điều này khiến cơ thể kém khả năng chống đỡ với các tác nhân gây bệnh. Thậm chí trên thực tế không ít trường hợp, người lao động vẫn đi làm dù có triệu chứng nhẹ vì áp lực công việc, vô tình làm tăng nguy cơ lây nhiễm trong tập thể.

Chỉ cần một người mắc cúm đi làm, cả phòng có thể lây theo dây chuyền qua phòng họp, thang máy, bàn làm việc, tay nắm cửa… Hệ quả không chỉ là vài ngày mệt mỏi, mà là nghỉ bệnh hàng loạt đúng lúc nước rút cuối năm, công việc đình trệ, áp lực càng chồng áp lực.

Với người có bệnh nền hoặc thể trạng yếu, bệnh hô hấp có thể diễn tiến nặng, gây biến chứng và kéo dài thời gian hồi phục, ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch công việc và kỳ nghỉ Tết.

Ngoài ra, thời điểm cận và sau Tết gắn liền với các hoạt động tụ tập đông người, di chuyển nhiều, giao tiếp gần như liên hoan tất niên, họp mặt đầu năm, chúc Tết, du lịch, lễ hội… “Chính những hành vi xã hội này làm tăng đáng kể nguy cơ phơi nhiễm virus trong cộng đồng. Khi quay trở lại văn phòng, người mang mầm bệnh, kể cả khi chưa có triệu chứng, có thể trở thành nguồn lây cho đồng nghiệp”, Bác sĩ Mỹ Hồng nhấn mạnh.

Một yếu tố không thể bỏ qua là tâm lý chủ quan. Trong giai đoạn đầu năm, đặc biệt vào các thời điểm cận Tết, nhiều người có xu hướng thức khuya, ngủ không đủ giấc, ăn uống nhiều dầu mỡ, rượu bia, ít vận động và lơ là các biện pháp phòng bệnh cá nhân. Những thói quen này khiến thể trạng suy giảm, sức đề kháng yếu đi rõ rệt, cơ thể dễ “đuối sức” trước sự tấn công của virus và vi khuẩn. Nhiều người cũng có tâm lý xem nhẹ các triệu chứng ban đầu như ho, hắt hơi, sổ mũi, sốt nhẹ, dẫn đến việc đi làm khi đang mắc bệnh, vô tình làm tăng tốc độ lây lan trong văn phòng.

Một nghiên cứu được thực hiện bởi Tiến sĩ Nicholas Moon (Microban Europe, nghiên cứu cho Đại học Arizona, Mỹ), đã khẳng định các bề mặt thường chạm tay trong văn phòng là "ổ chứa" vi khuẩn và virus. Tiến sĩ Charles Gerba (Đại học Arizona) cũng chỉ ra rằng nút bấm thang máy có lượng vi khuẩn cao gấp 40 lần bồn vệ sinh công cộng, vì hàng chục người chạm vào mỗi giờ, ngay cả khi được vệ sinh thường xuyên. Bàn làm việc trung bình chứa hơn 10 triệu vi khuẩn, cao gấp 400 lần bệ toilet, với bàn phím có khoảng 3.295 vi khuẩn mỗi inch vuông, chuột máy tính 1.676, và điện thoại lên tới 25.127.

Trung bình mỗi nhân viên văn phòng thường chạm tay lên mặt 16 lần mỗi giờ, dễ đưa vi khuẩn vào miệng, mũi, mắt. Một nghiên cứu từ Đại học Arizona phối hợp với các nhà nghiên cứu quốc tế cho thấy, người đi làm có nguy cơ nhiễm cúm cao hơn 35,3% so với trung bình dân số. Những người làm việc trong lĩnh vực bán hàng có nguy cơ nhiễm cúm cao hơn 40,5% so với nông dân, những người đi làm trong lĩnh vực giáo dục, y tế và dịch vụ xã hội có nguy cơ cao hơn tới 52,2% so với nhóm lao động như khai thác mỏ.

Bác sĩ Mỹ Hồng còn cảnh báo thêm về nguy cơ đồng nhiễm khi virus đường hô hấp có thể làm tổn thương lớp biểu mô bảo vệ đường thở, rối loạn miễn dịch, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập dẫn đến bội nhiễm. Tình trạng này khiến bệnh tiến triển nhanh, nặng hơn, tăng tỷ lệ nhập viện ICU và tử vong so với nhiễm đơn lẻ, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc có bệnh nền.

Tác động của tình trạng này không chỉ dừng ở sức khỏe cá nhân mà còn ảnh hưởng lớn đến doanh nghiệp và nền kinh tế. Ngân hàng Thế giới ước tính, chỉ riêng 6 đợt bùng phát lớn của các bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người có tỷ lệ tử vong cao trong giai đoạn 1997 - 2009 đã gây thiệt hại ít nhất 80 tỷ USD (tương đương khoảng 2 triệu tỷ đồng) cho nền kinh tế toàn cầu. Với bệnh cúm mùa, một nghiên cứu năm 2015 cho thấy gánh nặng kinh tế trung bình lên tới 11,2 tỷ USD (tương đương khoảng 274 nghìn tỷ đồng), bao gồm chi phí y tế, giảm năng suất lao động và gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Tại Việt Nam, tình trạng nhân viên nghỉ bệnh hàng loạt có thể làm giảm hiệu quả làm việc, tăng chi phí y tế và ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế phục hồi sau đại dịch.

Chính vì vậy, tiêm vắc xin phòng các bệnh hô hấp trước Tết được chuyên gia khuyến cáo là biện pháp chủ động và hiệu quả giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, hạn chế biến chứng và tránh “đổ bệnh” đúng thời điểm quan trọng nhất năm. Chủ động tiêm sớm không chỉ để bảo vệ bản thân, mà còn là cách giữ an toàn cho đồng nghiệp và cả tập thể văn phòng, để công việc trọn vẹn và Tết đến thật sự an tâm.

Danh mục các vắc xin “dân văn phòng” nên tiêm

Tên sinh phẩm	Phòng bệnh	Độ tuổi tiêm	Đăng ký ngay
Abrysvo (Bỉ)	Viêm phổi, viêm tiểu phế quản... do virus hợp bào hô hấp RSV	Người lớn từ 60 tuổi trở lên và phụ nữ mang thai từ 24 - 36 tuần thai	Click đăng ký
Arexvy (Bỉ)		Người lớn từ 60 tuổi trở lên, có bệnh nền, suy giảm miễn dịch	Click đăng ký
Vaxigrip Tetra (Pháp)	Cúm do 4 chủng virus cúm gây ra (A/H1N1, A/H3N2/ B/Yamagata và B/Victoria)	Trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn	Click đăng ký
Influvac Tetra (Hà Lan)			Click đăng ký
Ivacflu-S (Việt Nam)	Cúm do 3 chủng virus cúm gây ra (A/H1N1, A/H3N2/ B/Yamagata hoặc B/Victoria)		Click đăng ký
Synflorix (Bỉ)	Viêm phổi, viêm tai giữa, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết… do phế cầu	Trẻ từ 6 tuần tuổi đến trước sinh nhật lần thứ 6	Click đăng ký
Prevenar 13 (Bỉ)		Trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn	Click đăng ký
Vaxneuvance (Ireland)			Click đăng ký
Prevenar 20 (Bỉ)			Click đăng ký
Pneumovax 23 (Mỹ)		Trẻ từ 2 tuổi trở lên và người lớn	Click đăng ký
Tetraxim (Pháp)	Bạch hầu - ho gà - uốn ván - bại liệt	Trẻ từ 2 tháng tuổi trở lên đến 13 tuổi	Click đăng ký
Adacel (Canada)	Bạch hầu - ho gà - uốn ván	Trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn đến 64 tuổi	Click đăng ký
Boostrix (Bỉ)		Trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn	Click đăng ký

Hiện nay, ghi nhận tại hàng trăm trung tâm tiêm chủng VNVC trên toàn quốc, lượng người dân là nhân viên văn phòng, các doanh nghiệp, đơn vị, tổ chức và trường học đăng ký tiêm vắc xin phòng bệnh cúm, phế cầu cùng các loại vắc xin phòng hô hấp dịp đầu năm tăng cao đột biến. Theo Bác sĩ Mỹ Hồng, nhu cầu tiêm chủng tập trung và lưu động cho cán bộ, công nhân viên tại nơi làm việc đang được nhiều doanh nghiệp chủ động triển khai mạnh mẽ, như một món quà ý nghĩa đầu năm cho cán bộ nhân viên, giúp nâng cao sức khỏe tập thể mà không ảnh hưởng đến ngày công, đặc biệt trong bối cảnh thời tiết giao mùa, ô nhiễm không khí và nguy cơ "dịch chồng dịch" hô hấp gia tăng trước Tết.

Đặc biệt, VNVC đang triển khai chương trình ưu đãi giá đặc biệt cho 11 loại vắc xin quan trọng từ ngày 16/01/2026 đến 15/02/2026 cùng hàng loạt ưu đãi độc quyền dành riêng cho các doanh nghiệp đăng ký tiêm chủng cho cán bộ nhân viên vào giai đoạn đầu Xuân năm mới.

Đăng ký tiêm vắc xin lưu động cho cán bộ, công nhân viên, người lao động

Để được tư vấn, đặt lịch tiêm và giải đáp các thắc mắc liên quan đến vắc xin tại VNVC, Quý khách có thể liên hệ trực tiếp với VNVC theo thông tin sau:

• Hotline: 028 7102 6595;
• Fanpage: VNVC - Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
• Tìm trung tâm VNVC gần nhất TẠI ĐÂY;
• Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, quý Khách vui lòng truy cập: vax.vnvc.vn;
• Đặt mua các sản phẩm chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng chính hãng, chất lượng cao từ các thương hiệu uy tín hàng đầu quốc tế như Nestlé Health Science (Thụy Sĩ), Asahi - Wakodo (Nhật Bản), Ecogreen (sản xuất tại Mỹ) với giá ưu đãi tại VNVC SHOP TẠI ĐÂY.

Quý Khách hàng có thể tải ứng dụng “Trợ lý tiêm chủng” VNVC Mobile App TẠI ĐÂY.

Bên cạnh tiêm chủng, Bác sĩ Mỹ Hồng khuyến cáo người dân nên thực hiện song song với các biện pháp phòng ngừa tại văn phòng như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc nước sát khuẩn, vệ sinh bề mặt cao chạm như bàn làm việc, thang máy và điện thoại hàng ngày. Cải thiện thông gió bằng cách mở cửa sổ hoặc sử dụng máy lọc không khí, giữ khoảng cách khi trò chuyện, và ở nhà khi có triệu chứng để tránh lây lan. Doanh nghiệp nên khuyến khích nhân viên nghỉ ngơi khi bệnh, đồng thời theo dõi sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm.

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ