Khả năng điều trị bệnh quai bị bằng kháng sinh được không?

Điều trị bệnh quai bị bằng kháng sinh là quan niệm sai lầm khá phổ biến. Thực tế, bệnh này do virus gây ra nên kháng sinh không có tác dụng, chỉ được chỉ định khi có bội nhiễm vi khuẩn kèm theo. Vậy phương pháp điều trị đúng là gì?

Điều trị bệnh quai bị bằng kháng sinh được không?

Điều trị bệnh quai bị bằng kháng sinh không mang lại hiệu quả vì nguyên nhân gây bệnh là virus, không phải vi khuẩn. Virus quai bị thuộc họ Paramyxoviridae, xâm nhập vào tế bào biểu mô tuyến nước bọt và nhân lên, gây viêm tuyến mang tai, sốt và mệt mỏi. Kháng sinh chỉ tiêu diệt vi khuẩn và không ảnh hưởng đến sự nhân lên của virus, do đó việc sử dụng kháng sinh trong điều trị căn bệnh này không làm giảm triệu chứng, tốc độ hồi phục hay nguy cơ lây lan.

Việc lạm dụng kháng sinh trong bối cảnh này còn tiềm ẩn nhiều hậu quả nghiêm trọng. Sử dụng không đúng chỉ định có thể dẫn đến kháng thuốc, làm giảm hiệu quả điều trị các bệnh nhiễm khuẩn trong tương lai.

Ngoài ra, bệnh nhân có thể gặp tác dụng phụ như rối loạn tiêu hóa, dị ứng hoặc ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột. Điều trị bệnh quai bị hiệu quả chủ yếu dựa trên nghỉ ngơi hợp lý, duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ, bổ sung nước, theo dõi sát triệu chứng và chỉ dùng thuốc hỗ trợ theo hướng dẫn y tế, chẳng hạn hạ sốt hoặc giảm đau. Tuân thủ các biện pháp phòng ngừa lây lan, bao gồm hạn chế tiếp xúc và giữ vệ sinh cá nhân, cũng là yếu tố quan trọng để bảo vệ cộng đồng.

Nên điều trị quai bị bằng kháng sinh khi nào?

Kháng sinh không có tác dụng điều trị quai bị, vì bệnh do virus gây ra. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định kháng sinh khi có dấu hiệu bội nhiễm vi khuẩn thứ phát. Bội nhiễm vi khuẩn có thể xảy ra khi hệ miễn dịch suy yếu do nhiễm virus, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và gây nhiễm trùng.

Dấu hiệu bội nhiễm vi khuẩn ở người mắc quai bị:

• Sốt kéo dài hoặc tăng cao bất thường sau giai đoạn sốt ban đầu;
• Sưng hoặc đỏ nặng tại tuyến mang tai, kèm theo đau dữ dội;
• Xuất hiện mủ hoặc dịch tiết tại tuyến mang tai;
• Khó thở hoặc đau ngực;
• Đau bụng dữ dội hoặc tiêu chảy nặng;
• Mệt mỏi nghiêm trọng hoặc lú lẫn. (2)

Tóm lại, điều trị bệnh quai bị bằng kháng sinh chỉ được áp dụng khi có bội nhiễm vi khuẩn thứ phát, vì nguyên nhân chính của bệnh là virus. Việc sử dụng kháng sinh không đúng chỉ định không giúp giảm triệu chứng, còn tiềm ẩn nguy cơ kháng thuốc và tác dụng phụ. Người bệnh cần tập trung nghỉ ngơi, chăm sóc dinh dưỡng, bổ sung nước và theo dõi sát triệu chứng để hồi phục nhanh, hạn chế biến chứng và ngăn ngừa lây lan virus cho cộng đồng.