Tư vấn trực tuyến trên VTVgo: Các bệnh nguy hiểm trong mùa mưa và vắc xin phòng ngừa hiệu quả

Mùa mưa không chỉ kéo theo những thay đổi về nhiệt độ, độ ẩm và môi trường sống mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều tác nhân gây bệnh nguy hiểm lưu hành. Đây cũng là thời điểm một số bệnh truyền nhiễm như cúm, viêm phổi do phế cầu, ho gà, bạch hầu, sốt xuất huyết, tay chân miệng… có thể trở thành mối quan tâm của nhiều gia đình, đặc biệt khi trẻ nhỏ trở lại trường học và gia tăng tiếp xúc trong cộng đồng.

Trong bối cảnh đó, chủ động phòng bệnh cần được thực hiện đồng thời bằng nhiều biện pháp như giữ vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, hạn chế nguồn lây, thực hiện các biện pháp phòng chống muỗi và đặc biệt là tiêm chủng đầy đủ theo khuyến cáo. Với những bệnh đã có vắc xin phòng ngừa, tiêm chủng đúng lịch giúp cơ thể chủ động hình thành miễn dịch trước khi tiếp xúc với tác nhân gây bệnh, đồng thời góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng.

Để cung cấp thông tin khoa học, dễ hiểu về các bệnh truyền nhiễm cần lưu ý trong mùa mưa, đồng thời giải đáp những thắc mắc thường gặp về tiêm chủng, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC thực hiện chương trình tư vấn trực tuyến với chủ đề “Các bệnh nguy hiểm trong mùa mưa, tiêm vắc xin phòng ngừa hiệu quả” vào lúc 11h30 ngày 24/09/2026, phát sóng trực tuyến trên Ứng dụng truyền hình quốc gia VTVgo, với sự tham gia của chuyên gia uy tín trong lĩnh vực tiêm chủng dự phòng:

• BS.CKI Lê Thị Trúc Phương - Chuyên viên Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC

Chương trình sẽ giúp khán giả nhận diện những bệnh truyền nhiễm thường được quan tâm trong mùa mưa, nhóm đối tượng có nguy cơ cao, các biến chứng có thể gặp và những vắc xin có thể chủ động phòng ngừa. Đồng thời, chuyên gia sẽ giải đáp các câu hỏi về độ tuổi tiêm, lịch tiêm và những lưu ý để chủ động bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.

THÔNG TIN TƯ VẤN QUAN TRỌNG TỪ BÁC SĨ

Mùa mưa không chỉ kéo theo những cơn mưa dông, độ ẩm tăng cao, ngập lụt mà còn mở rộng “cửa ngõ” cho nhiều bệnh truyền nhiễm gia tăng. Đây cũng là thời điểm trẻ em quay trở lại trường học, gia tăng tiếp xúc trong môi trường tập thể, khiến nguy cơ lây truyền các bệnh truyền nhiễm tăng cao. Theo BS.CKI Lê Thị Trúc Phương, Chuyên viên Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, sốt xuất huyết, viêm não Nhật Bản, tay chân miệng, cúm, bệnh do virus hợp bào hô hấp (RSV) và các bệnh do phế cầu là những bệnh cần đặc biệt lưu ý trong giai đoạn này.

Trong đó, nhóm bệnh do muỗi truyền có xu hướng gia tăng khi mưa nhiều và xuất hiện các điểm nước đọng. Các vật chứa nước quanh nhà, khu dân cư hay trường học có thể trở thành nơi sinh sản của muỗi, làm tăng nguy cơ lây truyền sốt xuất huyết và viêm não Nhật Bản. Sốt xuất huyết thường khởi phát bằng sốt, đau đầu, đau nhức cơ khớp, phát ban và có thể diễn tiến nặng ở một số trường hợp. Trong khi đó, viêm não Nhật Bản là bệnh nguy hiểm có thể gây tổn thương hệ thần kinh trung ương, để lại di chứng kéo dài hoặc tử vong. Bên cạnh việc loại bỏ nơi muỗi sinh sản, giữ môi trường sống thông thoáng, tiêm chủng là biện pháp quan trọng giúp chủ động phòng ngừa các bệnh này.

Cùng với các bệnh do muỗi truyền, tay chân miệng là bệnh được nhiều phụ huynh quan tâm khi trẻ bước vào năm học mới. Bệnh lây lan nhanh qua tiếp xúc gần, dịch tiết hoặc các vật dụng nhiễm virus, dễ bùng phát tại nhà trẻ và trường học. Trẻ mắc bệnh thường có biểu hiện sốt, mệt mỏi, loét miệng, nổi bọng nước ở tay, chân hoặc mông. Phần lớn trường hợp có thể hồi phục, tuy nhiên bệnh do chủng Enterovirus 71 (EV71) có nguy cơ diễn tiến nặng, gây biến chứng thần kinh, tim mạch, hô hấp và là nguyên nhân liên quan đến nhiều ca tử vong do tay chân miệng.

Để tăng cường bảo vệ trẻ trước nguy cơ này, Việt Nam đã cấp phép lưu hành vắc xin Envacgen phòng tay chân miệng Envacgen từ tháng 3/2026. Đây là lần đầu tiên vắc xin Envacgen được chính thức triển khai tại Đông Nam Á, Việt Nam là quốc gia đầu tiên và triển khai tại tiêm duy nhất tại Hệ thống gần 300 Trung tâm Tiêm chủng VNVC trên toàn quốc.

Vắc xin được chỉ định cho trẻ từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi, kể cả những trẻ đã mắc bệnh tay chân miệng trước đó và đã hồi phục. Vắc xin Envacgen là một trong số rất ít vắc xin có nghiên cứu sử dụng trên cơ địa trẻ em Việt Nam trong giai đoạn thử nghiệm lâm sàng pha II (giai đoạn cuối cùng trước khi được phê duyệt và cấp phép). Kết quả nghiên cứu cho thấy vắc xin tạo đáp ứng miễn dịch cao 99,5 - 100%, đạt hiệu quả bảo vệ lên đến 96,8% trong phòng ngừa tay chân miệng do EV71 và đến 100% trong phòng ngừa nhập viện do EV71, đồng thời duy trì hiệu lực bền vững ít nhất 5 năm và có hồ sơ an toàn tốt.

Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC đã có vắc xin phòng tay chân miệng cho trẻ từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi.

Mùa mưa cũng là giai đoạn các bệnh đường hô hấp gia tăng. Cúm, RSV và các bệnh do phế cầu có thể ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi nhưng thường gây gánh nặng lớn hơn ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền. Ngoài việc duy trì vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên, bảo đảm dinh dưỡng và môi trường sống sạch sẽ, tiêm chủng đầy đủ giúp cơ thể chủ động tạo miễn dịch trước khi tiếp xúc với mầm bệnh, giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như các biến chứng nghiêm trọng.

Theo Bác sĩ Trúc Phương, phòng bệnh hiệu quả cần bắt đầu từ việc nhận diện đúng nguy cơ của từng nhóm đối tượng và chủ động bảo vệ từ sớm. Với trẻ nhỏ, đây là giai đoạn hệ miễn dịch vẫn đang hoàn thiện và thường xuyên tiếp xúc trong môi trường học đường. Với người cao tuổi và người có bệnh nền, nguy cơ biến chứng khi mắc bệnh truyền nhiễm thường cao hơn do sức đề kháng suy giảm hoặc tình trạng bệnh lý sẵn có. Việc tiêm chủng đầy đủ theo độ tuổi và khuyến cáo, kết hợp các biện pháp vệ sinh cá nhân và kiểm soát môi trường sống, giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh trong mùa mưa.