Tư vấn trực tuyến trên VTVgo: Dấu hiệu nhận biết và cách phòng ngừa Cúm mùa hiệu quả
Cúm mùa là bệnh truyền nhiễm đường hô hấp phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi và dễ lây lan trong cộng đồng, đặc biệt tại các tụ điểm du lịch đông người, khu công nghiệp, ký túc xá, chốn văn phòng, phương tiện công cộng như bến xe khách, sân bay, các chành xe vận tải…
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 1 tỷ ca cúm mùa, trong đó có 3 - 5 triệu ca bệnh nặng và 290.000 - 650.000 ca tử vong do nguyên nhân hô hấp liên quan đến cúm. Nhiều người vẫn cho rằng cúm chỉ là bệnh nhẹ, có thể tự khỏi sau vài ngày. Tuy nhiên, cúm có thể gây biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, suy hô hấp, viêm cơ tim, làm nặng bệnh nền, thậm chí dẫn đến nhập viện, nhất là ở trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người có bệnh mạn tính.
Trong bối cảnh cúm mùa có thể lưu hành quanh năm và gia tăng vào một số thời điểm, việc nhận biết sớm triệu chứng và phòng bệnh đúng cách có ý nghĩa quan trọng. Thực tế, không ít người vẫn nhầm lẫn cúm với cảm lạnh thông thường, tự mua thuốc điều trị hoặc chủ quan khi bệnh có dấu hiệu trở nặng. Bên cạnh đó, nhiều gia đình cũng băn khoăn về thời điểm tiêm vắc xin cúm, lý do cần tiêm nhắc hàng năm và các lưu ý sau tiêm để đạt hiệu quả bảo vệ tốt hơn.
Nhằm giúp người dân hiểu đúng về cúm mùa, nhận diện các dấu hiệu cảnh báo và chủ động phòng bệnh cho bản thân, gia đình, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC thực hiện chương trình tư vấn trực tuyến với chủ đề: “Cúm mùa: Dấu hiệu nhận biết và cách phòng ngừa hiệu quả” vào lúc 11h30, Thứ Năm, ngày 28/05/2026, phát sóng trực tuyến trên Ứng dụng truyền hình quốc gia VTVgo.
Chương trình có sự tham gia của Bác sĩ Huỳnh Trần An Khương, Chuyên viên Y Khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, mang đến nhiều thông tin thiết thực về nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết, biến chứng thường gặp, những sai lầm khi chăm sóc người mắc cúm tại nhà, cũng như vai trò của tiêm vắc xin cúm trong phòng bệnh hiệu quả.
THÔNG TIN TƯ VẤN QUAN TRỌNG TỪ BÁC SĨ
Cúm mùa không chỉ là cảm lạnh thông thường
Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng hô hấp cấp do virus cúm gây ra, có thể xuất hiện với các triệu chứng như sốt cao, thường trên 39°C, đau đầu, đau nhức cơ, mệt mỏi, ho, đau họng và uể oải rõ rệt. Theo Bác sĩ Huỳnh Trần An Khương, Chuyên viên Y Khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, các triệu chứng giống cúm có thể do nhiều tác nhân khác nhau gây ra, nhưng virus cúm là một trong những nguyên nhân thường gặp và gây ra nhiều tác động đáng lo ngại, cần được nhận diện đúng cách để can thiệp y tế kịp thời.
Cúm thường khởi phát nhanh, triệu chứng nặng hơn các bệnh nhiễm trùng hô hấp thông thường và khiến người bệnh mệt nhiều hơn. Virus cúm có thời gian ủ bệnh khoảng 1 - 4 ngày, vì vậy người bệnh có thể xuất hiện triệu chứng chỉ sau vài ngày tiếp xúc với nguồn lây.
Bác sĩ Khương khuyến cáo, khi có biểu hiện sốt cao, mệt nhiều hoặc triệu chứng hô hấp diễn tiến nhanh, người bệnh không nên chủ quan tự xem là cảm lạnh thông thường. Việc đến cơ sở y tế để được thăm khám, xét nghiệm cúm, Covid-19 hoặc các tác nhân hô hấp khác sẽ giúp xác định đúng nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp.
Cúm có thể gây biến chứng nặng nếu chủ quan hoặc tự điều trị sai cách
Phần lớn người khỏe mạnh có thể hồi phục sau cúm trong khoảng 2 - 7 ngày nếu được nghỉ ngơi, chăm sóc và dinh dưỡng phù hợp. Tuy nhiên, bệnh có thể diễn tiến nặng ở các nhóm nguy cơ cao như trẻ nhỏ, người lớn tuổi, phụ nữ mang thai, người có bệnh nền, người suy giảm miễn dịch hoặc đang điều trị ức chế miễn dịch, hóa trị, xạ trị.
Ở trẻ nhỏ, cúm có thể gây sốt cao, li bì, viêm phế quản, viêm phổi, viêm tai giữa, thậm chí viêm não. Nguy cơ càng đáng lo hơn khi cúm đi kèm bội nhiễm hoặc đồng nhiễm với tác nhân khác như RSV, làm tăng nguy cơ suy hô hấp và biến chứng nặng. Ở người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền, cúm có thể làm khởi phát đợt cấp của hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, đồng thời làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch như nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
Người dân không nên tự xông hơi quá mức, tự mua kháng sinh hoặc tự dùng thuốc kháng virus như Tamiflu khi chưa có chỉ định. Kháng sinh không có tác dụng tiêu diệt virus cúm, còn thuốc kháng virus cúm là thuốc kê đơn, chỉ phù hợp với một số trường hợp và hiệu quả tốt nhất khi dùng sớm, thường trong vòng 48 giờ đầu sau khi xuất hiện triệu chứng. Việc tự điều trị sai cách có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm điều trị phù hợp và làm tăng nguy cơ biến chứng, Bác sĩ Khương nhấn mạnh.
Tiêm vắc xin cúm hàng năm giúp phòng bệnh chủ động và giảm nguy cơ biến chứng
Tiêm vắc xin cúm hàng năm là biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc cúm, giảm mức độ nặng và hạn chế nhập viện, đặc biệt ở nhóm nguy cơ cao. Virus cúm có khả năng biến đổi liên tục, trong đó các chủng như A/H1N1, A/H3N2 hoặc những chủng cúm mới có thể thay đổi theo từng mùa. Vì vậy, vắc xin cúm cần được cập nhật hàng năm để phù hợp hơn với các chủng virus có khả năng lưu hành.
Bên cạnh đó, miễn dịch sau tiêm vắc xin cúm có thể giảm dần theo thời gian, nên mũi tiêm của năm trước không nên được xem là đủ để bảo vệ cho mùa cúm năm sau. Việc tiêm nhắc mỗi năm giúp củng cố kháng thể, tăng khả năng phòng bệnh và giảm nguy cơ biến chứng khi tiếp xúc với virus cúm.
Phụ nữ mang thai là nhóm đặc biệt cần lưu ý. Vắc xin cúm bất hoạt có thể được tiêm trước thai kỳ hoặc trong thai kỳ theo tư vấn của bác sĩ. Tiêm phòng cúm giúp giảm nguy cơ mắc cúm và biến chứng nặng cho mẹ, đồng thời kháng thể từ mẹ có thể truyền qua nhau thai để hỗ trợ bảo vệ trẻ trong giai đoạn đầu sau sinh. Vì vậy, người dân nên chủ động tiêm vắc xin cúm đúng thời điểm, không chờ đến khi có dịch hoặc khi xung quanh đã xuất hiện ca bệnh, Bác sĩ Khương nhấn mạnh.
