Tư vấn trực tuyến trên VTVgo: Phòng Virus hợp bào hô hấp RSV với Vắc xin hay Kháng thể đơn dòng?
Virus hợp bào hô hấp RSV là nguyên nhân hàng đầu gây ra nhiều ca bệnh hô hấp nguy hiểm ở trẻ nhỏ, người lớn tuổi và người có bệnh nền. RSV có thể dẫn đến viêm tiểu phế quản, viêm phổi nặng, suy hô hấp, phải nhập viện điều trị, đặc biệt ở trẻ sơ sinh và trẻ sinh non. Đáng lưu ý, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ lưu hành RSV cao trong khu vực, với khoảng 1/3 ca bệnh hô hấp ở trẻ nhỏ có liên quan đến virus này.
Trong bối cảnh RSV có xu hướng lưu hành quanh năm và gia tăng vào thời điểm giao mùa, việc chủ động phòng bệnh đang trở thành mối quan tâm lớn của nhiều gia đình. Hiện nay, Y học đã có thêm nhiều giải pháp hiện đại để phòng RSV như vắc xin và kháng thể đơn dòng. Tuy nhiên, không ít phụ huynh vẫn băn khoăn: Hai phương pháp này khác nhau như thế nào? Ai nên tiêm vắc xin và ai cần sử dụng kháng thể đơn dòng? Hiệu quả bảo vệ ra sao và thời điểm nào phòng bệnh tốt nhất?
Nhằm giúp người dân hiểu đúng và đầy đủ về sự nguy hiểm của RSV cũng như các giải pháp phòng bệnh hiện đại, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC thực hiện chương trình tư vấn trực tuyến với chủ đề: “Phòng virus hợp bào hô hấp RSV: Vắc xin hay kháng thể đơn dòng?” vào lúc 11h30, Thứ Hai, ngày 25/05/2026, phát sóng trực tuyến trên Ứng dụng truyền hình quốc gia VTVgo.
Chương trình có sự tham gia của Bác sĩ Trần Huỳnh Tấn, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, mang đến nhiều thông tin hữu ích giúp phụ huynh chủ động bảo vệ sức khỏe hô hấp cho cả gia đình trước RSV.
Xem ngay chương trình tại đây: TẠI ĐÂY
THÔNG TIN TƯ VẤN QUAN TRỌNG TỪ BÁC SĨ
Khoảng 80% ca bệnh hô hấp ở trẻ do virus hợp bào hô hấp RSV gây ra
Virus hợp bào hô hấp RSV là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh hô hấp nặng ở trẻ nhỏ, đặc biệt trong giai đoạn hệ miễn dịch chưa hoàn thiện. Theo Bác sĩ Trần Huỳnh Tấn, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC chia sẻ, RSV không chỉ gây nhiễm trùng đường hô hấp trên với các biểu hiện giống cảm lạnh thông thường như ho, sốt, sổ mũi, mà còn có thể tiến triển xuống đường hô hấp dưới và gây ra các bệnh lý nghiêm trọng.
Trong đó, viêm tiểu phế quản là biến chứng điển hình phổ biến nhất, chiếm khoảng 70 - 80% các ca nặng ở trẻ nhỏ do RSV gây ra. Khi xâm nhập vào các đường thở nhỏ, virus gây viêm, phù nề và tăng tiết dịch, khiến đường thở bị hẹp lại. Điều này làm trẻ phải tăng nhịp thở, gắng sức khi thở để đảm bảo đủ oxy, và nếu diễn tiến nặng có thể dẫn đến suy hô hấp, giảm SpO₂ hoặc tím tái.
Không chỉ dừng lại ở viêm tiểu phế quản, RSV còn có thể gây viêm phổi hoặc làm nặng thêm tình trạng do bội nhiễm vi khuẩn. Bên cạnh đó, virus này cũng có khả năng kích hoạt cơn hen ở trẻ có cơ địa dị ứng hoặc tiền sử hen, đồng thời khiến các bệnh nền ở người lớn tuổi trở nên trầm trọng hơn.
Nhóm nguy cơ cao nhất được Bác sĩ Tấn nhấn mạnh bao gồm trẻ dưới 6 tháng tuổi, trẻ sinh non, trẻ có bệnh tim hoặc bệnh phổi bẩm sinh, người suy giảm miễn dịch và người cao tuổi có nhiều bệnh nền. Đây là những đối tượng dễ diễn tiến nặng do khả năng bù trừ hô hấp kém và hệ miễn dịch chưa hoặc đã suy yếu.
Nên chọn vắc xin hay kháng thể đơn dòng phòng RSV cho trẻ
Trong bối cảnh hiện nay, việc phòng ngừa RSV được triển khai chủ động bằng hai phương pháp chính là vắc xin và kháng thể đơn dòng. Theo Bác sĩ Tấn, đây không phải là hai lựa chọn loại trừ nhau mà là các giải pháp bổ trợ, được sử dụng tùy theo từng giai đoạn và đối tượng cụ thể.
Vắc xin RSV được chỉ định cho phụ nữ mang thai từ 24 - 36 tuần thai, với mục tiêu tạo kháng thể chủ động truyền qua nhau thai để bảo vệ trẻ trong giai đoạn dễ bị tổn thương nhất khi vừa chào đời. Trong khi đó, kháng thể đơn dòng được sử dụng trực tiếp cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, giúp tạo miễn dịch ngay tức thì mà không cần thời gian chờ cơ thể tự sinh kháng thể như vắc xin. Phương pháp này đặc biệt hữu ích trong việc bảo vệ trẻ trong “khoảng trống miễn dịch” ngay sau sinh.
Bác sĩ Tấn nhấn mạnh không nên đặt vấn đề lựa chọn giữa hai phương pháp theo hướng loại trừ, mà cần hiểu rằng mỗi giải pháp có vai trò riêng trong từng thời điểm. Nếu mẹ tiêm vắc xin đúng thời điểm trong thai kỳ, trẻ sẽ được bảo vệ ngay khi chào đời. Ngược lại, nếu chưa có sự chuẩn bị trước sinh, kháng thể đơn dòng có thể là giải pháp thay thế kịp thời để giảm nguy cơ mắc bệnh trong giai đoạn sớm.
Quan trọng hơn, cả hai phương pháp đều chỉ có hiệu quả bảo vệ trong một khoảng thời gian nhất định, do đó việc can thiệp đúng thời điểm là yếu tố đặc biệt quan trọng. Bác sĩ Tấn cũng lưu ý không nên trì hoãn việc phòng bệnh vì chờ đợi “phương án tối ưu hơn”, bởi những yếu tố phát sinh sau sinh là khó lường và điều này có thể khiến trẻ bỏ lỡ cơ hội bảo vệ, đối mặt nguy cơ nhiễm RSV ngay trong những tháng đầu đời.
