Tư vấn trực tuyến trên VTVgo: Nhận biết và phòng ngừa viêm phổi do RSV, phế cầu, cúm

tư vấn bệnh viêm phổi do rsv phế cầu cúm

Các bệnh lý đường hô hấp là mối đe dọa đối với sức khỏe ở mọi lứa tuổi, đặc biệt trong giai đoạn thời tiết thay đổi, tạo điều kiện cho các tác nhân gây bệnh lây lan. Trong đó, virus hợp bào hô hấp (RSV), cúm và vi khuẩn phế cầu là những tác nhân phổ biến có thể gây viêm phổi, dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng như suy hô hấp, nhiễm trùng huyết, thậm chí đe dọa tính mạng. Trẻ nhỏ, người cao tuổi và người mắc bệnh nền là những nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh nặng, cần được quan tâm bảo vệ.

Đáng lưu ý, viêm phổi do RSV, phế cầu và cúm có thể khởi phát với những triệu chứng tương tự các tình trạng nhiễm trùng hô hấp thông thường như ho, sốt, sổ mũi, mệt mỏi, khiến người bệnh và gia đình dễ nhầm lẫn với các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp thông thường. Tuy nhiên, bệnh có thể tiến triển nặng, gây khó thở, suy hô hấp và phải nhập viện điều trị. Vì vậy, nhận biết sớm triệu chứng, phân biệt nguy cơ từ từng tác nhân và thăm khám đúng thời điểm có ý nghĩa quan trọng trong việc hạn chế biến chứng. Bên cạnh đó, chủ động tiêm chủng, thực hiện các biện pháp vệ sinh và bảo vệ sức khỏe phù hợp với từng nhóm tuổi là những giải pháp cần thiết giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và diễn tiến nặng.

Trước những nguy cơ từ các bệnh lý hô hấp, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC tổ chức chương trình tư vấn sức khỏe trực tuyến với chủ đề “Viêm phổi do RSV, phế cầu & cúm - Nhận biết & Phòng ngừa hiệu quả”, với sự tham gia của các chuyên gia y tế:

  • Bác sĩ Huỳnh Trần An Khương, Chuyên viên Y khoa, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC.

Thông qua chương trình, các chuyên gia sẽ cung cấp kiến thức về đặc điểm, đường lây truyền và nguy cơ gây viêm phổi của RSV, phế cầu và virus cúm; hướng dẫn nhận biết triệu chứng, các dấu hiệu cảnh báo bệnh chuyển nặng và thời điểm cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế. Đặc biệt, chương trình sẽ cập nhật những giải pháp dự phòng hiện có, vai trò của vắc xin phòng RSV, phế cầu và cúm, cũng như khuyến nghị bảo vệ sức khỏe phù hợp cho trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền; đồng thời giải đáp những thắc mắc thường gặp, giúp người dân chủ động phòng ngừa các bệnh lý hô hấp hiệu quả.

THÔNG TIN TƯ VẤN QUAN TRỌNG TỪ BÁC SĨ

Viêm phổi là tình trạng nhiễm trùng tại nhu mô phổi, có thể khởi phát do nhiều tác nhân khác nhau, phổ biến là vi khuẩn và virus. Trong đó, phế cầu khuẩn, virus cúm và virus hợp bào hô hấp (RSV) là những tác nhân thường gặp, có khả năng gây tổn thương đường hô hấp dưới, khiến người bệnh ho, sốt, khó thở, đau ngực, thậm chí suy hô hấp và phải nhập viện điều trị.

Theo Bác sĩ Huỳnh Trần An Khương, Chuyên viên Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, phế cầu khuẩn, cúm và RSV có đặc điểm lây truyền và gây bệnh khác nhau. Phế cầu là vi khuẩn thường cư trú tại vùng mũi họng của con người. Khi có điều kiện thuận lợi, vi khuẩn có thể xâm nhập vào các cơ quan và gây bệnh. Nếu phế cầu khu trú tại tai giữa có thể gây viêm tai giữa, thường gặp ở trẻ nhỏ; khi xâm nhập xuống phổi có thể gây viêm phổi. Đặc biệt, nếu vi khuẩn đi vào máu hoặc xâm nhập hệ thần kinh trung ương, người bệnh có nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng xâm lấn nghiêm trọng như nhiễm khuẩn huyết và viêm màng não.

Trong khi đó, cúm và RSV là các tác nhân virus lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp, thông qua giọt bắn, dịch tiết khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần. Virus cũng có thể lây truyền gián tiếp khi bàn tay chạm vào bề mặt, đồ vật nhiễm dịch tiết rồi đưa lên mắt, mũi, miệng. Người mắc cúm hoặc RSV có thể xuất hiện các triệu chứng như ho, sốt, sổ mũi, đau họng; một số trường hợp, đặc biệt ở nhóm nguy cơ cao, có thể tiến triển thành viêm phổi và gây biến chứng nặng.

Trước đây, cúm và RSV thường được nhắc đến với đặc điểm lưu hành theo mùa. Tuy nhiên, tại những quốc gia thuộc vùng khí hậu nhiệt đới như Việt Nam, các virus này có thể xuất hiện và gây bệnh quanh năm. Vì vậy, việc phòng ngừa cần được duy trì thường xuyên, thay vì chỉ chú trọng vào một thời điểm nhất định trong năm. Phế cầu cũng có thể gây bệnh bất cứ lúc nào bởi vi khuẩn vốn có thể hiện diện tại vùng mũi họng của người khỏe mạnh, Bác sĩ An Khương nhấn mạnh.

em bé đeo mặt nạ khí dung
Các tác nhân gây bệnh đường hô hấp như cúm, RSV, phế cầu khuẩn… có thể xâm lấn xuống hệ hô hấp dưới, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm, đặc biệt nghiêm trọng ở trẻ nhỏ.

Trẻ nhỏ và người cao tuổi là hai nhóm cần đặc biệt lưu ý trước nguy cơ viêm phổi. Ở trẻ sơ sinh và trẻ dưới 1 tuổi, hệ miễn dịch vẫn đang trong quá trình phát triển, khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh chưa hoàn thiện. Khi nhiễm cúm hoặc RSV, trẻ có nguy cơ mắc viêm phổi và diễn tiến nặng. Bác sĩ Huỳnh Trần An Khương cũng lưu ý, trẻ nhiễm RSV trong giai đoạn đầu đời có thể đối mặt với nguy cơ khò khè tái diễn và các vấn đề hô hấp như hen suyễn về sau. Do đó, trẻ nhỏ cần được chăm sóc, theo dõi sức khỏe và bảo vệ trước các tác nhân gây bệnh hô hấp phù hợp với độ tuổi.

Ở người cao tuổi, quá trình lão hóa hệ miễn dịch khiến khả năng chống đỡ trước tác nhân gây bệnh suy giảm. Sau tuổi 50, nhiều người bắt đầu mắc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, bệnh tim mạch hoặc bệnh hô hấp. Một người có thể đồng thời mắc nhiều bệnh nền, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng nặng và biến chứng khi mắc cúm, RSV hoặc bệnh do phế cầu. Đây cũng là nhóm có nguy cơ phải nhập viện và tử vong cao hơn khi mắc các bệnh nhiễm trùng hô hấp.

Đáng lưu ý, nguy cơ lây nhiễm không chỉ giới hạn ở những người thường xuyên ra ngoài. Trong gia đình có nhiều thế hệ cùng sinh sống, một thành viên mắc bệnh hô hấp có thể trở thành nguồn lây cho trẻ nhỏ, người cao tuổi và những người có bệnh nền. Các tác nhân như cúm, RSV và phế cầu có thể lây truyền qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc với dịch tiết, khiến nguy cơ lây nhiễm tăng lên khi các thành viên sinh hoạt gần gũi. Vì vậy, bảo vệ sức khỏe hô hấp cần được thực hiện cho cả gia đình.

Tiêm chủng là một trong những biện pháp chủ động giúp phòng ngừa các bệnh hô hấp do phế cầu, cúm và RSV. Theo bác sĩ, hiện nay đã có các loại vắc xin hoặc chế phẩm miễn dịch giúp bảo vệ trước những tác nhân này, với chỉ định và lịch sử dụng khác nhau theo độ tuổi, tình trạng sức khỏe.

Tên vắc xin Phòng bệnh Đối tượng Tìm hiểu chi tiết!
Beyfortus (Mỹ) Viêm phổi, viêm tiểu phế quản… do virus hợp bào hô hấp RSV Trẻ sơ sinh từ 0 ngày tuổi đến 24 tháng tuổi XEM THÊM!
Vaxigrip (Pháp) 2 chủng cúm A (A/H1N1, A/H2N3) và chủng cúm B (Victoria) Trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn XEM THÊM!
Influvac (Hà Lan) XEM THÊM!
Ivacflu - S (Việt Nam) 2 chủng cúm A (A/H1N1, A/H2N3) và chủng B (Victoria hoặc Yamagata) XEM THÊM!
FluMist (Anh Quốc, sản xuất tại Mỹ) 2 chủng cúm A (A/H1N1, A/H2N3) và chủng cúm B (Victoria) Trẻ từ 2 tuổi đến dưới 18 tuổi XEM THÊM!
Fluzone High-Dose (Mỹ) Người từ 60 tuổi trở lên XEM THÊM!
chích ngừa cho người phụ nữ trung niên
Tiêm vắc xin phòng ngừa là biện pháp phòng bệnh đường hô hấp và biến chứng viêm phổi bởi các tác nhân gây nhiễm trùng hô hấp hiệu quả và an toàn.

Bên cạnh tiêm chủng, mỗi người cần duy trì các thói quen vệ sinh hô hấp như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, vệ sinh các bề mặt thường xuyên tiếp xúc, hạn chế tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng bệnh và giữ không gian sinh hoạt thông thoáng. Khi xuất hiện các biểu hiện như ho, sốt, khó thở, đau ngực hoặc tình trạng sức khỏe suy giảm, người bệnh cần được thăm khám để xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp, đặc biệt khi thuộc nhóm nguy cơ cao.

Chủ động phòng ngừa viêm phổi do RSV, phế cầu và cúm cần được thực hiện thường xuyên, với sự kết hợp giữa tiêm chủng, vệ sinh cá nhân và theo dõi sức khỏe. Bảo vệ từng thành viên trong gia đình, nhất là trẻ nhỏ và người cao tuổi, chính là cách giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế những biến chứng nghiêm trọng do các tác nhân gây bệnh hô hấp.

›