Vắc xin Flumist (Anh Quốc)

Flumist là vắc xin cúm sống giảm độc lực dạng xịt mũi, được sử dụng bằng cách xịt trực tiếp vào niêm mạc mũi, không cần kim tiêm, với liều 0,2 ml chia đều cho hai bên mũi (0,1 ml mỗi bên mũi, có định liều sẵn). Flumist được chỉ định phòng ngừa cúm mùa do 3 chủng virus cúm đang lưu hành gồm 2 chủng cúm A (A/H1N1, A/H3N2) và 1 dòng cúm B/Victoria.

Khác với vắc xin cúm bất hoạt dạng tiêm, Flumist sử dụng virus cúm đã được làm yếu và được thiết kế để nhân lên giới hạn tại niêm mạc mũi họng, qua đó mô phỏng một phần quá trình nhiễm virus tự nhiên và thường không gây bệnh cúm (tuy nhiên trong một số trường hợp virus sống trong vắc xin có thể gây triệu chứng như cảm lạnh nhẹ). Cách kích thích miễn dịch này giúp cơ thể hình thành nhiều lớp bảo vệ, gồm kháng thể IgA tại niêm mạc mũi họng, kháng thể IgG trong máu và đáp ứng miễn dịch tế bào T.

Phân tích gộp 8 thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên trên hơn 20.000 trẻ từ 2 – 17 tuổi ghi nhận hiệu quả phòng ngừa đạt 87 – 88% đối với các chủng cúm tương đồng với chủng vắc xin; một nghiên cứu lâm sàng khác ghi nhận hiệu quả có thể lên đến 93,4 – 94,6% trong phòng ngừa bệnh cúm ở trẻ em.

Tính đến tháng 10/2026, Flumist đã được cấp phép tại 34 quốc gia, với hơn 200 triệu liều được phân phối và sử dụng trên toàn cầu, cùng hơn 20 năm dữ liệu an toàn và hiệu quả thực tế. Đây cũng là vắc xin cúm dạng xịt đầu tiên được Việt Nam đưa vào sử dụng, triển khai sử dụng lần đầu tại gần 300 Trung tâm Tiêm chủng VNVC trên toàn quốc, mang đến lựa chọn phòng bệnh thuận tiện, đặc biệt phù hợp với trẻ em và những người e ngại tiêm chủng.

1.1 Nhà sản xuất

Vắc xin Flumist được nghiên cứu và phát triển bởi MedImmune, hiện thuộc sở hữu của Tập đoàn dược phẩm AstraZeneca (Anh Quốc).

AstraZeneca là hãng dược phẩm toàn cầu, được thành lập vào năm 1999, có trụ sở chính tại Cambridge, Vương quốc Anh. Với hơn 27 năm hoạt động, AstraZeneca tập trung vào phát triển các liệu pháp đột phá, đặc biệt trong các lĩnh vực ung thư, tim mạch, thận, rối loạn chuyển hóa, hô hấp, tiêu hóa và miễn dịch. Tại Việt Nam, AstraZeneca không chỉ chú trọng nghiên cứu y học mà còn tích cực hợp tác với Chính phủ, Bộ Y tế và các đối tác nhằm triển khai các chương trình cải thiện sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng.

Tháng 2/2021, giữa tâm dịch Covid-19 đang bùng phát mạnh mẽ trên toàn cầu, Hệ thống tiêm chủng VNVC đã đặt mua và nhập khẩu chính hãng vắc xin phòng Covid-19 của AstraZeneca, đưa Việt Nam trở thành một trong những nước đầu tiên tại Đông Nam Á có vắc xin phòng Covid-19. Ngay lập tức, VNVC đã chuyển giao phi lợi nhuận cho Chính Phủ toàn bộ 30 triệu liều vắc xin này, kịp thời triển khai tiêm chủng bảo vệ cho tuyến đầu chống dịch và nhân dân.

1.2 Đường dùng và liều dùng

Vắc xin Flumist được sử dụng bằng cách xịt trực tiếp vào mũi, mỗi lần xịt vào một bên lỗ mũi, gồm tổng cộng 2 lần xịt. Liều khuyến cáo là 0,2 ml (xịt 0,1 ml cho mỗi bên mũi).

⇒ Xem thêm: Vắc xin xịt mũi là gì? Ưu và nhược điểm

1.3 Chống chỉ định

• Trẻ dưới 2 tuổi
• Người bị suy giảm miễn dịch do tình trạng bệnh hoặc liệu pháp ức chế miễn dịch như bệnh bạch cầu cấp hoặc mạn tính, u lympho, nhiễm HIV có triệu chứng…. Với những trường hợp này, vắc xin cúm bất hoạt (IIV) là lựa chọn thay thế phù hợp;
• Người có tiền sử phản vệ từ độ III trở lên với bất kỳ thành phần nào của vắc xin hoặc từng bị phản vệ từ độ III với một vắc xin cúm trước đó;
• Người mất chức năng lách hoặc đã cắt lách;
• Người có rò dịch não tủy;
• Trẻ em từ 2 đến 4 tuổi có chẩn đoán hen suyễn hoặc có tiền sử khò khè trong vòng 12 tháng gần nhất;
• Trẻ em và thanh thiếu niên dưới 18 tuổi đang sử dụng aspirin hoặc các thuốc chứa salicylate;
• Người vừa sử dụng một số thuốc kháng virus cúm trong khoảng thời gian chưa phù hợp trước khi xịt Flumist.

1.4 Thận trọng khi sử dụng

Cần thông báo cho bác sĩ/nhân viên y tế trước khi sử dụng Flumist nếu:

• Đang nghẹt mũi cấp tính hoặc chảy nước mũi nhiều. Nghẹt mũi đáng kể có thể cản trở vắc xin tiếp xúc với niêm mạc mũi họng, do đó có thể cần trì hoãn việc sử dụng hoặc chuyển sang vắc xin cúm dạng tiêm phù hợp.
• Đang mắc bệnh cấp tính, nhiễm trùng hoặc bệnh mạn tính nặng chưa ổn định.
• Trẻ từ 5 tuổi trở lên đang có hen suyễn hoặc khò khè bùng phát nặng.
• Người mắc các bệnh lý mạn tính nặng hoặc chưa ổn định (như bệnh tim mạch, phổi mạn tính, bệnh thận, đái tháo đường…) được khuyến cáo ưu tiên chuyển sang sử dụng vắc xin cúm bất hoạt dạng tiêm.
• Tiền sử hội chứng Guillain-Barré (GBS): Nếu hội chứng GBS từng xảy ra trong vòng 6 tuần sau bất kỳ lần chủng ngừa cúm nào trước đó, việc quyết định sử dụng Flumist phải được bác sĩ cân nhắc kỹ lưỡng.
• Tiếp xúc gần với người suy giảm miễn dịch nặng: Người vừa xịt Flumist nên tránh tiếp xúc gần với người bị suy giảm miễn dịch nặng, nghiêm trọng trong vòng 1 – 2 tuần sau khi xịt để tránh nguy cơ lây truyền virus vắc xin.
• Phụ nữ mang thai không được khuyến cáo sử dụng Flumist do đây là vắc xin sống giảm độc lực; trong thai kỳ ưu tiên vắc xin cúm bất hoạt dạng tiêm. Phụ nữ cho con bú có thể sử dụng nếu thuộc độ tuổi chỉ định.

1.5 Tương tác thuốc

• Không bắt buộc việc kiêng rửa mũi hoặc dùng thuốc xịt mũi tại chỗ (nước muối sinh lý, thuốc co mạch, corticoid xịt mũi) sau khi tiêm Flumist.
• Một số thuốc kháng virus cúm có thể làm giảm hiệu quả của Flumist vì cản trở sự nhân lên của virus vắc xin tại niêm mạc đường hô hấp trên. Khoảng thời gian cần lưu ý:
  • Oseltamivir hoặc zanamivir: chờ ít nhất 48 giờ sau liều cuối trước khi sử dụng Flumist;
  • Peramivir: chờ ít nhất 5 ngày;
  • Baloxavir: chờ ít nhất 17 ngày;
  • Thuốc kháng virus có tác dụng chống lại virus cúm A và/hoặc B có thể làm giảm hiệu quả của Flumist nếu được sử dụng trong vòng 2 tuần sau khi dùng vắc xin;
  • Vắc xin sống đường uống, vắc xin bất hoạt và các chế phẩm chứa kháng thể có thể sử dụng cùng ngày hoặc không yêu cầu khoảng cách đặc biệt.

Vắc xin cúm dạng xịt Flumist được chỉ định cho trẻ từ 2 tuổi đến dưới 18 tuổi.

Trước khi sử dụng Flumist, trẻ cần được khám sàng lọc và tư vấn bởi nhân viên y tế để xác định có thuộc đối tượng chỉ định và không có chống chỉ định hay yếu tố cần trì hoãn hay không. Đặc biệt cần thông báo cho nhân viên y tế nếu trẻ:

• Đang nghẹt mũi nhiều hoặc chảy nước mũi nhiều;
• Đang mắc bệnh cấp tính, nhiễm trùng hoặc bệnh mạn tính nặng chưa ổn định;
• Có tiền sử hen suyễn hoặc khò khè;
• Đang sử dụng aspirin/salicylate;
• Đang hoặc vừa sử dụng thuốc kháng virus cúm;
• Có tiền sử phản vệ với vắc xin cúm hoặc thành phần vắc xin;
• Có tình trạng suy giảm miễn dịch, mất chức năng lách/cắt lách hoặc rò dịch não tủy;
• Có tiền sử hội chứng Guillain-Barré sau tiêm chủng cúm.

Các tác dụng phụ thường gặp nhất của vắc xin xịt mũi là những triệu chứng nhẹ tại mũi và họng, thường tự thuyên giảm. Trong đó, phổ biến nhất là chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi, đau họng và sốt trên 37,8°C (hoặc >100°F). Sốt thường gặp hơn ở trẻ nhỏ từ 2 đến 6 tuổi.

Nếu trẻ hắt hơi ngay sau khi xịt, không cần xịt lại. Flumist được hấp thu nhanh qua niêm mạc mũi và liều vắc xin được thiết kế với lượng virus cao hơn mức tối thiểu cần thiết để tạo đáp ứng miễn dịch. Vì vậy, hắt hơi hoặc chảy dịch mũi nhẹ ngay sau khi xịt không đồng nghĩa với việc phải dùng lại liều.

Sau khi xịt Flumist, không cần kiêng tắm, ăn uống hoặc hạn chế vận động.

• Bảo quản trước khi phân phối ra thị trường: vắc xin Flumist được bảo quản ở nhiệt độ từ – 20°C đến -30°C , tối đa không quá 20 tuần kể từ ngày sản xuất.
• Bảo quản trong quá trình sử dụng: vắc xin được bảo quản ở nhiệt độ từ 2°C đến 8°C  trong 15 tuần. không để đông băng.

Vắc xin là sinh phẩm sinh học nhạy cảm với nhiệt độ và điều kiện môi trường. Việc bảo quản, vận chuyển đúng nhiệt độ quy định trong toàn bộ quá trình từ nhà sản xuất đến cơ sở tiêm chủng có vai trò quan trọng trong việc duy trì chất lượng, tính ổn định và hiệu lực của vắc xin. Nếu không được bảo quản đúng điều kiện, chất lượng vắc xin có thể bị ảnh hưởng, làm giảm khả năng tạo miễn dịch bảo vệ.

Hệ thống tiêm chủng VNVC đầu tư lớn cho hệ thống dây chuyền bảo quản lạnh (Cold chain) gồm hệ thống trang thiết bị chuyên dụng như: kho lạnh, xe lạnh, tủ lạnh và thùng lạnh giúp bảo quản, lưu trữ vắc xin trong điều kiện tối ưu theo tiêu chuẩn của nhà sản xuất. Toàn bộ hệ thống kho lạnh tại VNVC được trang bị thiết bị làm lạnh đạt chuẩn quốc tế, với công suất, mật độ, thiết kế tiêu chuẩn, đảm bảo việc đồng nhất nhiệt độ ở tất cả vị trí. Hệ thống kỹ thuật được thẩm định trước và trong quá trình sử dụng với các tiêu chuẩn cao cấp nhất. Đây là điều kiện để VNVC thực hành tiêm chủng an toàn cho hàng chục triệu Khách hàng, cũng như chủ động hệ thống vận chuyển, cấp phát, điều chuyển vắc xin đến các trung tâm ngay trong ngày.

Quy trình bảo quản, vận chuyển và cấp phát vắc xin được kiểm soát chặt chẽ, góp phần duy trì chất lượng vắc xin theo tiêu chuẩn của nhà sản xuất và phục vụ hoạt động tiêm chủng an toàn tại các trung tâm VNVC trên toàn quốc.

Để tham khảo thông tin tình trạng vắc xin, Quý khách vui lòng truy cập bảng giá hoặc liên hệ hotline 028.7102.6595.

Cách 1: Đăng ký qua tổng đài

Cách 2: Đăng ký qua Fanpage

Cách 3: Đăng ký qua ứng dụng VNVC Mobile App

Cách 4: Đăng ký trực tiếp tại trung tâm

9.1 Vắc xin Flumist hoạt động theo cơ chế nào? Việc tạo miễn dịch ngay tại niêm mạc đường hô hấp trên mang lại lợi ích gì trong phòng bệnh cúm?

Flumist là vắc xin cúm sống giảm độc lực (LAIV). Sau khi xịt vào mũi, virus vắc xin nhân lên ở mức độ giới hạn tại niêm mạc đường hô hấp trên, mô phỏng quá trình nhiễm virus tự nhiên và kích thích cơ thể tạo đáp ứng miễn dịch.

Flumist tạo đáp ứng miễn dịch tại niêm mạc và miễn dịch toàn thân, bao gồm kháng thể IgA, IgG và đáp ứng của tế bào T. Nhờ đó, cơ thể có thể nhận diện và đáp ứng với virus ngay tại cửa ngõ đường hô hấp, góp phần ngăn virus xâm nhập sâu hơn và phòng bệnh cúm.

9.2 So sánh giữa vắc xin cúm xịt và vắc xin bất hoạt 

Cả hai loại vắc xin này đều hướng tới mục tiêu chung là tạo miễn dịch chủ động để phòng ngừa bệnh cúm mùa và giảm thiểu các biến chứng nặng. Tuy nhiên, chúng có những đặc điểm khác biệt cốt lõi sau:

9.3 Flumist có cần sử dụng hằng năm giống các vắc xin cúm khác không? 

Flumist cần được sử dụng hằng năm, tương tự các vắc xin cúm khác. Virus cúm liên tục biến đổi, vì vậy thành phần vắc xin được cập nhật theo từng mùa để phù hợp với các chủng virus dự kiến lưu hành. Mặt khác, kháng thể tạo ra sau khi chủng ngừa vắc xin cúm cũng sẽ suy giảm theo thời gian. Vì vậy sử dụng vắc xin mỗi năm giúp duy trì khả năng bảo vệ trước các chủng cúm đang lưu hành và giảm nguy cơ mắc bệnh, biến chứng.

9.4 Flumist có thể sử dụng đồng thời với các vắc xin khác không?

Flumist có thể xịt đồng thời hoặc phối hợp với các vắc xin khác. Tuy nhiên, tùy thuộc vào loại vắc-xin phối hợp và thời điểm sử dụng (cùng ngày hay khác ngày), quy định về khoảng cách sẽ có sự khác biệt như sau:

9.5 Sau khi xịt Flumist, trẻ có cần kiêng tắm, ăn uống và vận động không? 

Sau khi xịt Flumist, trẻ không cần kiêng tắm, kiêng ăn uống hay hạn chế vận động nếu sức khỏe bình thường. Đây chủ yếu là những quan niệm dân gian, không phải khuyến cáo thường quy của WHO, CDC hay ACIP đối với vắc xin cúm. Trẻ có thể sinh hoạt, ăn uống và vận động như bình thường sau khi sử dụng vắc xin.